รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของจังหวัดศรีสะเกษ

A Model of the Health Promotion of the Elderly for the Well - being Based on Sufficiency Economy Principle of Sisaket Province

Name: พระอุกฤษ โชติญฺาโณ (ทวี)

keyword: สุขภาวะ

; ผู้สูงอายุ

; เศรษฐกิจพอเพียง

Abstract: การศึกษาวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ ๑) เพื่อศึกษาปัญหาและการจัดการสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดี ในตำบลโนนปูน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ ๒) เพื่อศึกษากระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ในตำบลโนนปูน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ และ ๓) เพื่อเสนอรูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ในตำบลโนนปูน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ การดำเนินการวิจัยครั้งนี้ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) บุคคลกลุ่มต่าง ๆ ๓ กลุ่ม ได้แก่ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชุมชนและผู้สูงอายุ จำนวน ๒๑ รูป/คน ด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึก (In-depth Interview) และการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการพรรณนาความ ผลการวิจัยพบว่า ๑) ปัญหาของผู้สูงอายุที่พบนั้น ถ้าเป็นปัญหาทั่วไป พบว่า ผู้สูงอายุจะประสบปัญหาที่สำคัญ ๓ ปัญหา ได้แก่ (๑) ปัญหาทางด้านกายภาพ (๒) ปัญหาทางด้านสังคมและ (๓) ปัญหาทางด้านเศรษฐกิจ ส่วนปัญหาทางด้านสุขภาวะนั้นแบ่งออกเป็น ๔ ด้าน ได้แก่ (๑) ปัญหาสุขภาวะทางกาย (๒) ปัญหาสุขภาวะทางจิตใจ (๓) ปัญหาสุขภาวะทางสังคม และ (๔) ปัญหาสุขภาวะทางจิตวิญญาณ หรือ ปัญหาสุขภาวะทางปัญญา ทั้งนี้ พบว่าปัญหาสุขภาวะต่าง ๆ จะสามารถการจัดการกับปัญหาโดย (๑) ผู้สูงอายุ (๒) ครอบครัว (๓) ชุมชน และ (๔) รัฐ ๒) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดี ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ในตำบลโนนปูน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ พบว่า ผู้สูงอายุได้นำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ๓ ห่วง ๒ เงื่อนไข คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกัน เงื่อนไขความรู้และเงื่อนไขคุณธรรม มาประยุกต์ใช้ในกระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทั้ง ๔ ด้าน ได้แก่ (๑) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทางกาย (๒) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตใจ (๓) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทางสังคม และ (๔) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตวิญญาณ ๓) รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ในตำบลโนนปูน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ พบว่า ได้มีการเสนอรูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุใน ๔ มิติ ได้แก่ (๑) รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะทางร่างกาย (๒) รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตใจ (๓) รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะทางสังคม และ (๔) รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตวิญญาณ โดยอาศัยองค์ประกอบที่เป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุ ได้แก่ ผู้สูงอายุ ครอบครัว ชุมชน และรัฐ โดยนำเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในรูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงด้วย และได้รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ที่ผู้วิจัยได้นำเสนอมานั้น มีหลักการทำงานตามลำดับขั้นตอน ดังนี้ คือ (๑) เศรษฐกิจพอเพียงระดับที่หนึ่ง (Dependent) เป็นเศรษฐกิจพอเพียงแบบพื้นฐานที่เน้นความพอเพียงในระดับบุคคลและครอบครัว (๒) เศรษฐกิจพอเพียงระดับที่สอง (Independent) เป็นเศรษฐกิจพอเพียงแบบก้าวหน้าที่เน้นความพอเพียงในระดับกลุ่มหรือองค์กร (๓) เศรษฐกิจพอเพียงระดับที่สาม (Inter-denpendent) เป็นเศรษฐกิจพอเพียงแบบก้าวหน้าที่เน้นความพอเพียงในระดับเครือข่าย ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ๓ ห่วง ๒ เงื่อนไข จนสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุข

Abstract: The purposes of this study are as follows; 1) to study problems and well- being of elders for their good living at Non Pun Sub-district, Phrai Bueng District, Sri Sa Ket province 2) to study methods of well being promotion in elders for their good living according to the Sufficiency Economy philosophy at Non Pun Sub-district, Phrai Bueng District, Sri Sa Ket province, and 3) to give recommendations of well-being promotion in elders according to the Sufficiency Economy philosophy at Non Pun Sub-district, Phrai Bueng District, Sri Sa Ket province. A qualitative research was used in this study. Data was collected from key informants which were categorized in to 3 groups, including community leaders, local gurus, and elders. The total numbers of key informants were 21 people. An in-depth interview and focus group discussion were conducted for data collection. The study was analyzed by using a description. The findings are concluded as follows: 1) There are 3 general problems that were found the most in elders, including 1) physical problem, 2) social problem, and 3) economic problem. Well-being problems are divided in to 4 categories, including 1) psychical well-being, 2) mental well-being, 3) social well-being, and 4) spiritual well-being or intellectual well-being. These well-being problems can be solved by 1) elders, 2) family, 3) community, and 4) government. 2) The process of enhancing the health of the elderly for their well-being. According to the sufficiency economy in Non Poon Sub - District, Prai Bueng Distrit, Sisaket Province found that the elderly have adopted the 3 loop, 2 conditions of the Sufficiency Economy philosophy, namely modesty, rationality, immunity, knowledge and moral conditions applied in the process of enhancing health in four areas as follows: (1) Strengthening physical fitness (2) Mental Health Process (3) the process of enhancing social well-being and (4) Spiritual healing process. 3) It was found that there are 4 forms for promoting elders’ good life according to the Sufficiency Economy philosophy as follows; 1) physical promotion, 2) mental promotion, 3) social promotion, and 4) spiritual promotion. Main factors that help promote well-being in elders are elders, family, community, and government. The Sufficiency Economy philosophy is also used to apply for promoting well-being. The researcher gives some recommendations according to the Sufficiency Economy philosophy as the following steps; 1) step one- dependent: this step focuses on sufficiency in individuals and at the family level, 2) step two-independent: this step is about progressive sufficiency economy which focuses on the group or organization level, and 3) step three- inter-dependent: this step is also about progressive sufficiency economy which emphasizes on the network level. These recommendations fall according to 3 components and 2 conditions of the Sufficiency Economy philosophy and will help the elders to live happily.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: โกนิฏฐ์ ศรีทอง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: เดชา กัปโก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2561-11-27

Issued: 2561-10-02

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาการพัฒนาสังคม

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	58MCU62020102.pdf	14.99 MB	109	2026-09-02 13:46:19

ใช้เวลา

0.022398 วินาที