การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 3

The Development of Management Model for Buddhist Way Schools in Mahasarakham Primary Education Service Area Office 3

Name: จเด็จ ทัศวงษา

keyword: ประถมศึกษา

; โรงเรียนวิถีพุทธ

; สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

Abstract: การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน และปัญหาการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธ ๒)เพื่อพัฒนารูปแบบการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธ ๓) เพื่อเสนอรูปแบบการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธของสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๓ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ขั้นตอนการดำเนินการวิจัย แบ่งเป็น ๓ ระยะ คือ ระยะที่ ๑ ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหา ด้วยการสังเกต สัมภาษณ์ วิเคราะห์หนังสือ ตำรา เอกสารวิชาการทางพระพุทธศาสนาและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องแล้วนำมาร่างรูปแบบ ระยะที่ ๒ การพัฒนารูปแบบ โดยตรวจสอบรูปแบบด้วยเทคนิคสนทนากลุ่มผู้เชี่ยวชาญ แล้วทดลองใช้รูปแบบ ระยะเวลา ๑ ภาคเรียน และประเมินผลความเหมาะสมของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ ระยะที่ ๓ ศึกษาผลการใช้รูปแบบ โดยการประเมินความพึงพอใจหลังการใช้แล้วนำมาเขียนเป็นรายงานการวิจัยด้วยวิธีวิเคราะห์เชิงพรรณนา สถิติที่ใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ๑. สภาพปัจจุบันและปัญหาการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธของสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๓ คือ โรงเรียนรักษาสภาพด้านกายภาพให้คงอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ แต่ยังไม่พัฒนาสิ่งที่มีอยู่เดิมให้ดีขึ้น จัดกิจกรรมพื้นฐานวิถีชีวิต เป็นภาพรวมของทั้งสถานศึกษา มีเพียงบางโรงเรียนที่ดำเนินการได้ครบและเป็นไปอย่างต่อเนื่อง การเรียนการสอนมีการบูรณาการวิถีพุทธทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้และในกิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ขาดการนิเทศ ติดตาม มีกิจกรรมส่งเสริมบรรยากาศของการใฝ่เรียนรู้และพัฒนาไตรสิกขา วัฒนธรรมแสวงปัญญามีการดำเนินการแต่ไม่ต่อเนื่อง ส่วนการบริหารจัดการต้องอาศัยชุมชนเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับผู้เรียนในทุก ๆ ด้านและความร่วมมือจากทุกฝ่าย ๒. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธ ของสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๓ ร่างรูปแบบจากสภาพปัจจุบันและปัญหา วิเคราะห์เอกสาร ตำรา งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยใช้ทฤษฎีเชิงระบบของเดมมิ่ง เป็นพื้นฐานในการปฏิบัติงาน ประกอบด้วย ๖ ขั้นตอน ตรวจสอบรูปแบบและคู่มือการใช้โดยผู้เชี่ยวชาญด้วยเทคนิคสนทนากลุ่มและประเมินรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก แล้วนำรูปแบบไปทดลองใช้ ๑ ภาคเรียน พบว่า โรงเรียนมีการวางแผนการดำเนินงานเป็นขั้นตอนที่ชัดเจน และดำเนินการครบทุกกิจกรรม/โครงการ โดยมีสภาพด้านกายภาพที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรม พัฒนาผู้เรียนตามระบบไตรสิกขาทำให้ผู้เรียนเริ่มเปลี่ยนแปลงทางด้านพฤติกรรม (ศีล) รู้จักวิธีการสร้างสมาธิ และรู้จักแสวงหาวิธีการแก้ปัญญา (ปัญญา) มีการนิเทศ ติดตามเป็นระบบมากขึ้น ปรับปรุงกระบวนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องด้วยชุมชนแห่งการเรียนรู้ (PLC) และประเมินความพึงพอใจหลังการใช้รูปแบบอยู่ในระดับมาก ๓. เสนอรูปแบบการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธของสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๓ มีองค์ประกอบ ๖ ขั้นตอน คือ ๑) ขั้นเตรียมการ ๒) ขั้นดำเนินการจัดสภาพและองค์ประกอบ ๓) ขั้นดำเนินการพัฒนาผู้เรียนและบุคลากรตามระบบไตรสิกขา ๔) ขั้นนิเทศ ติดตาม ส่งเสริม สนับสนุน ๕) ขั้นปรับปรุง เปลี่ยนแปลง แก้ไข และ ๖) ขั้นประเมินผล เผยแพร่แลกเปลี่ยนเรียนรู้

Abstract: The aims of this research were: 1) to study the current conditions and problems in managing the Buddhist Way Schools; 2) to develop the model for managing the Buddhist Way Schools; 3) to present the management model for the Buddhist Way Schools of Mahasarakham Primary Education Service Area Office 3. This mixed research was conducted in 3 phases: Phase 01: study the current conditions and problems in managing the schools by observation, interview, analysis of relevant information from books, texts, Buddhist academic works and research in order to daft the model; Phase 02: develop the model by examining the model by using the group dynamic of the experts before trying out the model; Phase 03: study the model trail by using the satisfaction evaluation after trying out the model. The data obtained then were interpreted by the descriptive analysis based on the following statistics: Percentage, Mean and Standard Deviation. The research results were as follows: 1) The study of the current conditions and problems of the management of the schools in the research area revealed that the schools have maintained their physical conditions only in function but have not developed the existing things to the betterment. The lifestyle based activity organization is the main activity of the schools; some schools have organized this activity continuously; the schools have integrated Buddhist ways in learning and teaching in all learning subject groups, particularly in Buddhist important days; but the following up of the activities have to be improved. The schools have the activities to build the environment for learning; developed the learning methods based on the Three Buddhist Learning Modes (tisikkhā), culture in seeking wisdom; but not continuously. The management relied on the community which was the good sample of the learners in all aspects because of the good collaboration from all parties.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระโสภณพัฒนบัณฑิต

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหามิตร ฐิตปญฺโญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2560

Modified: 2019-08-17

Issued: 2561-10-02

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต (พระพุทธศาสนา)

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	58MCU620102010.pdf	7.57 MB	195	2025-11-04 05:02:42

ใช้เวลา

0.028625 วินาที