การพัฒนาความเป็นพลเมืองดีตามหลักพระพุทธศาสนา

The Development of Good Citizenship in Buddhist Perspectives

Name: พระกัญจน์ กนฺตธมฺโม (แสงรุ่ง)

keyword: พลเมืองดี

; หลักพระพุทธศาสนา

; ความเสมอภาค

Abstract: การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ ๑) เพื่อศึกษาแนวคิดความเป็นพลเมืองดี ๒) เพื่อศึกษาแนวคิดความเป็นพลเมืองดีตามหลักพระพุทธศาสนา และ ๓) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาความเป็นพลเมืองดีตามหลักพระพุทธศาสนา การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสาร แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และจัดรับฟังความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ โดยการสนทนากลุ่ม ผลการวิจัยพบว่า ความเป็นพลเมืองดี เป็นลักษณะที่บ่งบอกถึงคุณสมบัติพื้นฐานที่จำเป็นของบุคคลในฐานะพลเมืองตามระบอบประชาธิปไตยซึ่งสะท้อนถึงสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาค ภายใต้กฎหมาย ทั้งยังเป็นเครื่องบ่งชี้ที่สำคัญต่อการพัฒนาสังคม และประเทศชาติ โดยมีข้อค้นพบที่สำคัญของคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดี ที่จำเป็นต้องได้รับการพัฒนาส่งเสริมให้เกิดขึ้นกับสังคมไทย ๔ ด้านหลัก คือ ๑) ด้านกาย ได้แก่ มีความสามารถในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการสื่อสารรับรู้ข่าวสาร ๒) ด้านทักษะทางสังคม ได้แก่ มีความรับผิดชอบ เคารพกฎหมาย และมีความซื่อสัตย์สุจริต ๓) ด้านจิตใจ ได้แก่ มีสำนึกความเป็นไทย มีความยุติธรรม มีจิตสาธารณะ และ ๔) ด้านปัญญา ได้แก่ มีความคิดเชิงสร้างสรรค์ มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง แก้ปัญหาแบบสันติวิธี และ เคารพความแตกต่าง ส่วนความเป็นพลเมืองดีทางพระพุทธศาสนา พบว่า จะเป็นลักษณะที่บ่งบอกถึงสถานะของการเป็นสมาชิกในสังคมอันมาพร้อมกับสิทธิ หน้าที่ ข้อผูกพัน ที่มีต่อสังคม โดยถือปฏิบัติตามหลักธรรมวินัย และแนวทางการพัฒนาความเป็นพลเมืองดีตามหลักพระพุทธศาสนา พบว่า ระบบการพัฒนาตนของพลเมืองแบบบูรณาการและมีดุลยภาพตามหลักภาวนา ๔ ที่มีไตรสิกขาเป็นแกนกลาง สามารถพัฒนาบุคคลอย่างเป็นองค์รวม และครอบคลุมองค์ประกอบการดำเนินชีวิตของพลเมืองทุกด้าน คือ กาย พฤติกรรม จิตใจ และปัญญา ทั้งยังสามารถผสมผสานระหว่างแนวคิดแบบตะวันตกที่ให้ความสำคัญกับสิทธิเสรีภาพและความเสมอภาคได้อย่างมีความรับผิดชอบ มองโลกแบบผู้รักสันติภาพ โดยไม่มีความขัดแย้ง รู้จักรับและปฏิบัติต่อสิ่งที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้อง

Abstract: This research contains following objectives: 1) to study the concept of good citizenship, 2) to study the concept of the good citizenship according to Buddhism and 3) to propose how to develop the good citizenship according to Buddhism. This is a qualitative research where the researcher analysed and synthesised documents, concept, theories and related researches and welcome the comments from the experts in focus group. The research result indicates that the good citizenship is the characteristics that indicate the basic personal qualifications needed for a citizen in democracy, that reflect the rights, the freedom and the equality under the law and that are the important indicators of social and national development. There are four important characteristics of the good citizenship that are to be developed in the Thai society which are: 1) Physical qualifications comprising of environmental preservation ability and communication and receiving of information 2) Social skills comprising of accountability, respect to the law and honesty 3) Moral qualifications comprising of awareness of Thainess, justice and social responsibility and 4) Intellectual qualifications comprising of creativity, political participation, peaceful problem-solving and respect to diversity. The good citizenship according to Buddhism is the characteristics that indicate the social membership that includes rights, duties, commitment to the society and that are aligned with the principles of Dhamma-vinaya. The personal development of the good citizenship is integrated and balanced based on the Four Mental Development with the Threefold Training as the core. It aims to develop the citizen in a holistic manner and covers all the factors affecting their lives: physical, behavioural, mental and intellectual. In addition, it includes the western concept that gives importance to freedom and equality with responsibility, view of peace, conflict avoidance and appropriate actions.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาสุทิตย์ อาภากโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: วุฒินันท์ กันทะเตียน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-09-27

Issued: 2561-09-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต (พระพุทธศาสนา)

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580102037.pdf	5.47 MB	119	2024-09-17 13:27:41

ใช้เวลา

0.02336 วินาที