การพัฒนาเทคนิคการขยายพันธุ์ผักหวานป่า (Melientha suavis Pierre)

Propagation technique improvement on Melientha suavis Pierre

Name: Phonekeo Anousack

keyword: การขยายพันธุ์

ThaSH: มหาวิทยาลัยแม่โจ้ -- วิทยานิพนธ์

Classification :.: 635.7

; การงอกของเมล็ด

ThaSH: ผัก -- การปลูก

; ไคโตซาน

ThaSH: ผักพื้นบ้าน

; สารควบคุมการเจริญเติบโตพืช

ThaSH: ผักหวาน

ThaSH: ผักหวานป่า -- การปลูก

ThaSH: ผักหวานป่า -- การขยายพันธุ์

Abstract: การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเทคนิคการขยายพันธุ์ผักหวานป่าทั้งวิธีการเตรียม ความพร้อมเมล็ดก่อนเพาะ และการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อในสภาพปลอดเชื้อ ซึ่งในการเพาะเมล็ดได้ทํา การหาวิธีการกระตุ้นการงอกของเมล็ดให้มีความงอกที่สูง งอกเร็ว และมีการเจริญของต้นกล้าที่ดี วิธีการกระตุ้นการงอกของเมล็ดผักหวานป่า ทําโดยนําเมล็ดระยะสุกแก่เต็มที่ (เปลือกผลสีเหลือง) มา : แกะเนื้อผลออกล้างทําความสะอาดและฝั่งเมล็ดในที่ร่มจนแห้ง ทําการแช่เมล็ดในสารละลายไคโตซาน (20, 40 และ 80 mg/L) และ GA (250, 500 และ 1,000 mg/1) เทียบกับชุดควบคุม คือ การไม่แช่ และการแช่เมล็ดในน้ํา ระยะเวลาในการแช่เมล็ด 12 ชั่วโมง จากนั้นนําเมล็ดมาเพาะในทรายโดยฝัง กลบเมล็ดให้ลึก 2 เซนติเมตร ผลการทดลองพบว่าการแช่เมล็ดในสารละลาย GA, ความเข้มข้น 500 และ 1,000 mg/l ช่วยส่งเสริมให้เมล็ดผักหวานป่ามีการงอกรากที่ดี ให้ค่าดัชนีความเร็วในการงอก และเปอร์เซ็นต์การเกิดยอดที่สูง ส่วนการแช่เมล็ดในสารละลายไคโตซาน ความเข้มข้น 20 และ 40 mg/l ช่วยให้เมล็ดผักหวานป่ามีค่าดัชนีความเร็วในการงอกที่สูง แต่ไม่มีผลการส่งเสริมการเกิดยอดที่ เพิ่มขึ้น ในกรณีการเพิ่มปริมาณยอดโดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อในสภาพปลอดเชื้อ เริ่มจากการเตรียม ต้นอ่อน (embryo) ปลอดเชื้อที่ได้จากเมล็ดที่ผ่านการฟอกฆ่าเชื้อพื้นผิวแล้ว ทําการแกะเอาเฉพาะ ส่วนต้นอ่อน เลี้ยงในอาหารสูตร MS ที่ไม่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโตเป็นเวลา 30 วัน จากนั้นตัด ส่วนยอดขนาดความยาว 1 เซนติเมตร เลี้ยงในอาหารสูตร MS ที่เติม BA (0, 1 และ 2 mg/1) ร่วมกับ GA, (0, 0.5, 1 และ 2 mg/L) เพื่อศึกษาการเพิ่มปริมาณยอดและการยึดของยอดผักหวานป่า ทําการ บันทึกผลการเจริญของยอดหลังจากเลี้ยงในอาหารเป็นเวลา 60 วัน ผลการวิจัยพบว่าการเพิ่มปริมาณ ยอดผักหวานป่าสามารถทําได้โดยการเลี้ยงยอดในอาหารที่เติม BA ความเข้มข้น 1 mg/L มีผลทําให้ เพิ่มปริมาณยอดได้สูงสุดถึง 5.40 ยอด รองมาคือ การเลี้ยงยอดในอาหารที่เติม BA (1 และ 2 mg/1) ร่วมกับ GA) (0.5 และ 1 mg/L) และ การให้ BA ร่วมกับ GA อย่างละ 2 mg/l มีผลต่อจํานวนยอดที่ เพิ่มขึ้น คือให้จํานวนยอด 3.77-4.55 ยอด ส่วนการเลี้ยงยอดในอาหารที่เติม GA, ความเข้มข้น 0.5 mg/l ช่วยในการยึดของยอดที่เร็ว มีการเจริญของยอดดี คือมีการแผ่ของแผ่นใบที่ดี ยอดไม่อวบอ้วนและไม่ฉ่ําน้ํา ซึ่งเป็นลักษณะของยอดที่เหมาะสมสําหรับการนําไปชักนําให้เกิดรากเพื่อออกปลูกจากการศึกษาการชักนําให้เกิดแคลลัสจากชิ้นส่วนของลําต้นใต้ใบเลี้ยงของต้นอ่อน (Hypocotyl) ทําการทดลองโดยการตัดชิ้นส่วนลําต้นใต้ใบเลี้ยงตามขวางและให้มีความหนา 1 มิลลิเมตร ทําการเลี้ยงชิ้นส่วนพืชในอาหารสูตร MS ที่เติม BAP (0, 1, 2, 2.5 และ 3 mg/1) ร่วมกับ NAA (O และ 0.5 mg/L) ผลการวิจัยพบว่า อาหารสูตร MS ที่เติม BAP ในความเข้มข้น 3 mg/ ร่วมกับ NAA ในความเข้มข้น 0.5 mg/ (สามารถชักนําให้เกิดแคลลัสต่อพื้นที่ได้ 100 % ลักษณะของ แคลลัส เป็นสีเขียวครีม เกาะกันเป็นก้อนแน่น และหลังการเกิดแคลลัสที่อายุ 30 วัน ได้ทําการย้าย อาหารใหม่เพื่อดูการเจริญและพัฒนาของแคลลัสในอาหารสูตรเดิม ผลการทดลองพบว่า อาหารสูตร MS ที่เติม BAP ในความเข้มข้น 2.5 mg/L มีผลต่อเปอร์เซ็นต์การเกิดยอด 100 % และมีจํานวนยอด เฉลี่ยต่อแคลลัส 1.66 ยอด ภายใน 30 วันหลังย้ายแคลลัส

มหาวิทยาลัยแม่โจ้. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: ธีรนุช เจริญกิจ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: สิริวัฒน์ สาครวาสี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: ประนอม ยังคำมั่น

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: ธีรนุช เจริญกิจ

Role: ประธานอาจารย์ประจำหลักสูตร

Created: 2560

Issued: 2018-09-08

Modified: 2561-09-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: 635.7 พ969ก

tha

Spatial: ไทย

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพืชสวน

Grantor: มหาวิทยาลัยแม่โจ้

©copyrights มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Abstract.pdf	2.27 MB	23	2025-09-08 10:57:34
2	fulltext.pdf	36.94 MB	54	2025-09-08 10:58:06

ใช้เวลา

0.054188 วินาที