ศึกษาเปรียบเทียบวิธีการสอนในพระพุทธศาสนาเถรวาทกับศาสนาขงจื๊อ

A Comparative Study of Techniques Perceived in the Theravada Buddhism and Confucianism

Name: พระครูสุวัฒนภัทราภรณ์ (สุจิตร์ สาระเจริญ)

keyword: พระพุทธศาสนาเถรวาท

; ศาสนาขงจื๊อ

; วิธีการสอน

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาวิธีการสอนของพุทธเจ้า ๒) เพื่อศึกษาวิธีการสอนของขงจื๊อและ ๓) เพื่อเปรียบเทียบวิธีการสอนของพระพุทธเจ้ากับขงจื๊อโดยงานวิจัยนี้ เป็นการศึกษาเปรียบเทียบโดยอาศัยข้อมูลทางเอกสารเป็นสำคัญ ผลการวิจัยพบว่า หลักการสอนของพระพุทธเจ้า ผู้แสดงธรรมแก่คนอื่น พึงตั้งธรรม ๕ อย่างไว้ในใจ คือ ๑. เราจักกล่าวไปตามลำดับ๒. เราจักกล่าวยกเหตุผลมาแสดงให้เข้าใจ๓. เราจักแสดงด้วยอาศัยความเมตตา ๔. เราจักแสดงโดยไม่เห็นแก่อามิส ๕. เราจักแสดงไปโดยไม่กระทบตนและคนอื่น สอนตามสติปัญญาของผู้ฟัง ด้วยวิธีแบบสากัจฉา หรือแบบสนทนา ทรงใช้กับผู้ที่ยังไม่เลื่อมใสศรัทธา แบบบรรยาย ทรงใช้แสดงธรรมประจำวัน แบบตอบปัญหา มีทั้งผู้สงสัยในข้อธรรม ถามเพราะต้องการรู้คำสอน ถามเพื่อเทียบเคียงกับคำสอนในลัทธิของตน และแบบวางกฎข้อบังคับ หลักการสอนของศาสนาขงจื๊อมีหลากหลายวิธี แต่ละวิธีนั้นก็ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น เพราะขงจื๊อให้ความสำคัญต่อสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้น และใช้หลักธรรมและวิธีสอนได้อย่างเหมาะสม ผู้วิจัยได้ศึกษาวิเคราะห์พบว่า วิธีการสอนของขงจื๊อ สรุปได้ ๔ วิธี วิธีสอนโดยใช้ตัวอย่าง เป็นแบบสนทนา วิธีสอนโดยใช้สถานการณ์จำลอง หรือ แบบบรรยาย แบบถาม-ตอบปัญหา วิธีสอนโดยใช้การทดลองหรือแบบเปรียบเทียบ แม้ทั้ง ๒ ศาสนาจะมีวิธีสอนต่างกันเล็กน้อย แต่ทั้งสองก็ถือผู้ที่ถูกสอนเป็นศูนย์กลางและสอนตามจริตของผู้ฟัง

Abstract: The research is of 3 objectives namely :- 1) to study the manner of teaching of Buddha, 2) to study the method of teaching of Confucius, and 3) to compare the method of teaching of the Buddha and the Confucius. This research is the comparative study by the documentary data. From the study, it is found that:- In the perspective of Theravada Buddhism is the principle of Buddha’ teaching who is a preacher giving a sermon to people, He establish in Himself, e.g., 1) his instruction or exposition, 2) it has reasoning or refers to causality, 3) it is inspired by kindness, 4) it is not for worldly gain, and 5) it does not hurt oneself or others. He will teach according to the listener’s intelligence by the conversation or discuss. He use for the one who is not believe with the explanation, He preach the Dhamma in daily life by the question and answer, there are many person doubt in Dhamma, need to know the doctrines, ask for comparing with their sect’s doctrines, and lay down the regulations. The researcher has found out many methods in the perspective of Confucianism. Each method is upon the situation at that time. Because Confucius emphasis on situations happening and know accordingly the principles and method of teaching. The researcher has found that the method of Confucius’s teachings can be concluded in four methods by the conversations, teaching by reproduced situation or explanation, question and answer, teaching by experiment or comparison. Even though both Theravada Buddhism and Confucianism is a small difference of the method of teaching, but they hold the listeners are as the center and teach Dhamma according to their temperaments.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Center Library

Address: AYUTTHAYA

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาสุริโย อุตฺตมเมธี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: แสวง นิลนามะ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-20

Issued: 2561-07-20

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580207006.pdf	1.36 MB	23	2025-04-02 09:43:55

ใช้เวลา

0.035337 วินาที