ศึกษาการปหานมิจฉาทิฏฐิในวิปัสสนาญาณ

A Study of the Eradication of Wrong View (Micchādiṭṭhi) in Insight Meditation Practice

Name: สุทิน ศรีถาวรสุข

keyword: วิปัสสนาญาณ

; มิจฉาทิฏฐิ

; การปหานมิจฉาทิฏฐิ

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ เพื่อศึกษามิจฉาทิฏฐิในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท เพื่อศึกษาหลักธรรมในการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา และเพื่อศึกษาการปหานมิจฉาทิฏฐิในวิปัสสนาญาณ โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาทและเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวบรวม สรุป วิเคราะห์ เรียบเรียงบรรยายเชิงพรรณนา ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ จากการศึกษาพบว่า มิจฉาทิฏฐิคือความเห็นผิด มีความเห็นวิปริตคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง เห็นสิ่งที่มีโทษว่าไม่มีโทษ และกลับเห็นสิ่งที่ไม่มีโทษว่ามีโทษ ประเภทของมิจฉาทิฏฐิสามารถแบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ ๒ ประเภทคือ ทิฏฐิสามัญ ได้แก่ สักกายทิฏฐิ ความเห็นผิดในกายว่าเป็นตน มีโทษน้อย ส่วนอีกประเภทหนึ่งคือ ทิฏฐิพิเศษ ซึ่งประกอบด้วยนิยตมิจฉาทิฏฐิ ๓ คือ นัตถิกทิฏฐิ อเหตุกทิฏฐิ อกิริยทิฏฐิ เป็นความเห็นผิดดิ่งที่มีความรุนแรง นำสัตว์และมนุษย์ทั้งหลายไปสู่นรกนิรยภูมิโดยแน่นอนไม่มีระหว่างคั่น นอกจากนี้ ในทิฏฐิพิเศษยังประกอบด้วย สัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐิ คือ ความเห็นผิดว่าโลกเที่ยง และโลกขาดสูญ มีโทษปานกลาง ห้ามมรรคแต่ไม่ห้ามสวรรค์ การปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา คือการฝึกจิตโดยมีสติเป็นธรรมนำหน้า มีสัมปยุตตธรรมกับอาตาปี คือความเพียร และสัมปชาโน คือสัมปชัญญะ ความรู้ตัวทั่วพร้อม ในการระลึกรู้อารมณ์ต่าง ๆ ที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ตามความเป็นจริง ซึ่งได้แก่ สามัญลักษณะของรูปนามที่มีสภาพ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน ส่วนฐานอันเป็นที่ตั้งของสตินี้เป็นไปตามนัยแห่งสติปัฏฐาน ๔ การปหานมิจฉาทิฏฐิในระดับต่าง ๆ มี ตทังคปหาน วิกขัมภนปหาน และสมุจเฉทปหานจะมีได้ก็ต่อเมื่อวิปัสสนาญาณได้เกิดขึ้น ลำดับของวิปัสสนาญาณทั้งหมดมี ๑๖ เรียกชื่อว่า โสฬสญาณ สามารถสงเคราะห์ลงในวิสุทธิ โดยนามรูปปริจเฉทญาณเป็นทิฏฐิวิสุทธิ ปัจจยปริคคหญาณเป็นกังขาวิตรณวิสุทธิ สัมมสนญาณและตรุณอุทยัพพยญาณเป็นมัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ส่วนวิปัสสนาญาณ ๙ คือ พลวอุทยัพพยญาณ จนถึงอนุโลมญาณ เป็นปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ และ มรรคญาณ ผลญาณ เป็นญาณทัสสนวิสุทธิ เป็นจุดหมายปลายทาง เป็นการดำเนินไปสู่ความหมดจดแห่งทิฏฐิ คือโลกุตตรธรรมที่เป็นนิพพาน

Abstract: Abstract This thesis had three objectives; to study Micchādiṭṭhi (wrong view) in Theravada Buddhism scripture, to study the doctrine of Insight Meditation practice, to study the eradication of wrong view by Insight Meditation wisdom. Clarified data are taken from the Theravada Buddhist scriptures and other related documents, then composed, summarized, analyzed, explained in details, corrected and verified by Buddhist scholars. From the study it found that; Micchādiṭṭhiis wrong view, having false opinion distorted to the truth. For instance taking what is fault as faultlessness and vice versa. Micchādiṭṭhican be divided into 2 main categories: 1. Common wrong view called Sakkayadiṭṭhiwhich is self-illusion, having less depravity. 2. Unusual wrong view namely Three Niyata Micchadiṭṭhiconsisting of Natthikadiṭṭhi(the theory of nothingness), Ahetukadiṭṭhi(the theory of causelessness) and Akiriyadiṭṭhi(the theory of non-action and no after-effect). These are absolute wrong view and give violent fault since human and all beings can be driven into hell immediately after death without interval. Besides, there are also Sassatadiṭṭhi(eternalism) and Ucchedadiṭṭhi(annihilationism) which fault are moderate; thus, they forbid enlightenment but not the heaven. To have Insight Meditation development is the state of practicing the mind and let it be observed by Sati (mindfulness) which acts as a forerunner and simultaneously accompanied by Atapi (effort) and Sampajano (clear comprehension) and let them aware whatever the happenings appeared at one’s six sense-doors and duly in accordance with The Four Foundation Mindfulness insight meditation practice. Various levels of the eradication namely Tadaṅgapahāna (momentary eradication) Vikkhambhanapahāna (suppressed eradication) and Samucchedapahāna (extirpated eradication without return) can be occurred in accordance with the degree of insight wisdom which are the fruition of meditation practice. They are totally 16 levels of Solasañanฺa (16 meditation wisdom) and can be grouped into “Visuddhi” (The State of Purity) starting from Purity of View till Purity of Knowledge and Wisdom of which all the wrong views can be eradicated respectively by the above insight wisdom and eventually be able to attain The Supramundane states and Nirvana.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Center Library

Address: AYUTTHAYA

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาสุรชัย วราสโภ (บูรณะวังศิลา)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ณัทธีร์ ศรีดี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-19

Issued: 2561-07-19

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580208068.pdf	2.79 MB	11	2023-05-28 17:47:17

ใช้เวลา

0.031684 วินาที