ศึกษาการบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมของพระจิตตหัตถเถระ

A Study of the Perfection Cultivation and Enlightenment of Cittahatthathera

Name: พระมหาประเสริฐ กิตฺติสาโร (สมพร)

keyword: บารมี

; บำเพ็ญ

; พระจิตตหัตถเถระ

; การบรรลุธรรม

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ เพื่อศึกษาการบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท เพื่อศึกษาการบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมของพระจิตตหัตถเถระ และเพื่อศึกษาวิเคราะห์การบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมของพระจิตตหัตถเถระ โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาทและเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวบรวม สรุป วิเคราะห์ เรียบเรียงบรรยายเชิงพรรณนา ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ จากการศึกษาพบว่า การบำเพ็ญบารมีในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท คือ การสั่งสมคุณความดี ๑๐ ประการ ได้แก่ ทาน ศีล และเนกขัมมะเป็นต้น บำเพ็ญจนบริบูรณ์ เพื่อการบรรลุธรรมขั้นสูงสุดเป็นพระอรหันต์ และเข้าถึงที่สุดคือพระนิพพาน ความถึงพร้อมแห่งบารมีของแต่ละคน ขึ้นอยู่กับการตั้งความปรารถนาเอาไว้ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับระยะเวลาแห่งการบำเพ็ญบารมี การบำเพ็ญบารมีนั้น แบ่งตามกลุ่มบุคคลแยกเป็น ๒ ประเภท คือ (๑) ผู้ที่ตั้งความปรารถนาเพื่อจะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ต้องบำเพ็ญบารมีอย่างน้อย ๔ อสงไขย กับแสนกัป (๒) ผู้ที่ตั้งความปรารถนาที่จะตรัสรู้เป็นพระอนุพุทธสาวก ต้องบำเพ็ญบารมีอย่างน้อย ๑๐๐ กัป หรือ ๑๐๐๐ กัปขึ้นไป ขึ้นอยู่กับความปรารถนาที่ตั้งไว้ จากการศึกษาพบว่า การบรรลุธรรมในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท หมายถึง การบรรลุโลกุตรธรรม ๙ คือ การพัฒนาจิตจากความเป็นปุถุชน จนเข้าสู่ความเป็นพระอริยบุคคล โดยการขจัดกิเลสอาสวะ มีอวิชชา ตัณหา อุปาทาน และสังโยชน์ ๑๐ เป็นต้น เพื่อความบริสุทธิ์ของจิต จากอริยบุคคลชั้นต้น คือพระโสดาบันบุคคลไปจนถึงพระอริยบุคคลชั้นสูงสุด คือพระอรหันต์เข้าถึงพระ-นิพพานขจัดกิเลสได้โดยสมุจเฉทปหาน โลกุตตรธรรม ๙ กล่าวโดยย่อคือ มรรค ๔ ผล ๔ นิพพาน ๑ พระจิตตหัตถเถระบำเพ็ญบารมี ๑๐ ประการ ตลอดมาตั้งแต่อดีตชาติ จนมาถึงชาติสุดท้ายของการบำเพ็ญบารมี ๑๐ ประการ เช่นการให้ทาน การรักษาศีล และการบวชหลายครั้งเป็นต้น เมื่อท่านบวช ท่านได้อุปัฏฐากพระภิกษุทั้งหลายด้วยความเคารพอย่างยิ่ง และบารมีทั้ง ๑๐ ประการ ที่ท่านได้บำเพ็ญมานั้นเป็นกำลังเกื้อกูลให้ท่านได้เข้าสู่กระแสแห่งพระนิพพาน โดยท่านบรรลุธรรมเบื้องต้นตั้งแต่ยังไม่ได้บวชด้วยการเจริญสติพิจารณาเห็นร่างกายภริยาของตนเป็นอสุภ-กรรมฐาน โดยการพิจารณาส่วนของร่างกายทั้ง ๕ คือ ผม ขน เล็บ ฟัน และหนังว่าไม่สวยไม่งาม ร่างกายนี้ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ อันเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาอาการทางกาย (กายคตาสติ) ตามหลักของสติปัฏฐาน ๔ หมวดกายานุปัสสนาสติปัฏฐาน จนท่านบรรลุโลกุตรธรรม ๙ พระจิตตหัตถเถระเป็นพระปกติสาวก ที่พระสมณโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ท่านเป็นภิกษุผู้ละบุญและบาปได้แล้ว

Abstract: This thesis has three objectives; to study the Perfection and Enlightenment in the Theravāda Buddhist scripture, to study the Perfection and Enlightenment of Cittahattathera, to study analization of Perfection and Enlightenment of Cittahattathera. Clarified data are taken from the Theravada Buddhist scriptures and other related documents, then composed, summarized, analyzed, explained in details, corrected and verified by Buddhist scholars. From the study it found that; The Perfection in the Theravada Buddhist Scriptures is the Perfection accumulation of the ten virtues which are the Dāna (donation) Sila (morality) and Nekkhanma (renunciation) etc, completely for the highest enlightenment and become the Arahanta then reaching the highest which is Nibbāna. The Perfection of each individual depends on the intention desire which is related to the perfection period. Perfection can be divided according to group into two types; (1) The one who intends to be the Buddha, must perform the perfection for at least four Asankheyya (incalculable) and one hundred thousand Kappa ( world-age), (2) The one who intends to be the the Anubuddhasāvaka has to perform the perfection for at least one hundred Kappa or one thousand Kappa up, depends on the intention desired. From the study it was found that, the Enlightenment in the Theravada Buddhist Scriptures means the Enlightenment of the Nine Supermundane Stages (Lokuttaradhamma) which is the development of mind from commoner to the Ariyapuggala by getting rid of the defilements which are Avijjā (ignorance) Tanhā (craving) Upādanā (attachment) and the ten Samyojana (fetters) for the purification of mind from the first stage of the Ariyapuggala called Phra Sotapanna to the highest stage of the Ariyapuggala called Phra Arahanta, and reaching Nibbāna by Samucchedapahāna. Lokuttaradhamma in short are the four Maggas, the four Phallus and Nibbāna. Cittahatthathera had perform his ten perfection since the past life until the last life of his perfection such as Dāna, Sila, and ordained any times. When he was ordained he had support (Upatthāka) the Sangha with great respect, and the ten perfection he had performed supported him to reach Nibbāna. He attained the early stage of enlightenment since he was not ordained. He contemplated the body of his wife with Asubha Kammathāna by contemplated the five parts of her body which were hair, fur, nail. tooth, skin that unbeautiful. Body is impermanence, and suffering. This is the partial of body contemplation (Kāyakatāsati) in accordant to the Four Foundation of Mindfulness, Kāyānupassanā Satipatthāna, until he attained the Nine Lokuttara-dhamma. Cittahatthathera was the follower who Phra Samanḁgotama, the Lord Buddha mentioned that he was the ordained monk who abandoned both merit and evil.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Center Library

Address: AYUTTHAYA

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาชิต ฐานชิโต (โต้งกระโทก)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สุเทพ พรมเลิศ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-19

Issued: 2561-07-19

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580208042.pdf	7.99 MB	36	2022-05-14 09:51:41

ใช้เวลา

0.031164 วินาที