วิถีครูบากับการพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง ในชุมชนบ้านห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน

Kruba way with and Development of Strength Community in Huay tom Community, Li District, Lamphun Province

Name: บุญเพลิน ยาวิชัย

keyword: วิถีครูบา

; พัฒนาชุมชน

; เข้มแข็ง

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อศึกษาวิถีครูบาในฐานะเป็นทุนทางวัฒนธรรม ในชุมชนบ้านห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ๒) เพื่อศึกษาวิถีครูบากับการพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง ๓) เพื่อศึกษาคุณค่าเชิงจริยธรรมของวิถีครูบา ในฐานะเป็นเครื่องมือพัฒนาในชุมชนบ้านห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เป็นการศึกษาโดยการใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์แบบเชิงลึก กับพระสังฆาธิการผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๑๘ รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา แล้วนำเสนอในรูปแบบพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ๑. วิถีครูบาในฐานะเป็นทุนทางวัฒนธรรมวิถีครูบา ในฐานะเป็นทุนทางวัฒนธรรม จากการศึกษาพบว่า วิถีครูบาในฐานะเป็นทุนทางวัฒนธรรม เป็นพื้นฐานให้เกิดแนวความคิดในการนำเอาวัฒนธรรมที่ดีงามมาพัฒนาให้เกิดคุณค่าและมูลค่า อันส่งผลต่อวิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีงาม ครูบาชัยยะวงศาพัฒนา เผยแผ่พระพุทธศาสนา ท่านได้อบรมสั่งสอนให้ชาวเขาเคารพนับถือพระพุทธศาสนา ปฏิบัติตามแนวคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การปฏิบัติธรรมให้ดูเป็นตัวอย่าง สร้างอาชีพให้ชาวกะเหรี่ยง พร้อมที่ดินในการประกอบอาชีพเกษตรกรและที่อยู่อาศัย อยู่รวมกันเป็นชุมชน ท่านจึงได้สร้างผู้นำชุมชน เพื่อให้ง่ายต่อปกครอง ท่านได้เมตตาสร้างผังเมืองของชุมชนอย่างเป็นระเบียบ ทั้งระบบน้ำ ระบบไฟฟ้า สาธารณูปโภคเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ชุมชน มีการสนทนาธรรมกับผู้นำชุมชนและเผยแผ่ธรรมะให้แก่ชาวกะเหรี่ยงโดยการเล่านิทานเพื่อให้ชาวบ้านได้รู้จักพิจารณาด้วยตนเองและทำให้ชาวบ้านได้เข้าใจหลักธรรมโดยวิธีธรรมชาติ เพราะธรรมะ คือธรรมชาติ ซึ่งเป็นทุนทางวัฒนธรรม ที่ตรงตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ๒. วิถีครูบากับการพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง ในชุมชนบ้านห้วยต้ม จากการศึกษาพบว่า ครูบาชัยยะวงศาพัฒนา หลังจากที่ท่านได้เผยแผ่ธรรมะให้แก่ชาวกะเหรี่ยงด้วยการเล่านิทาน ท่านได้เผยแผ่พระพุทธศาสนามาโดย การเทศนา การอบรมศีลธรรม และการประพันธ์ผลงานการประพันธ์ที่โดดเด่น ในปัจจุบันท่านเป็นตัวอย่างในการกินเจหรืออาหารมังสวิรัติ ให้ทานสนับสนุนกองทุนวัด โรงเรียน โรงพยาบาล บูรณะศาสนสถาน เพื่อให้ชาวบ้านเข้าใจหลักธรรมมากยิ่งขึ้น รวมไปถึงการส่งเสริมอาชีพโดยการส่งตัวแทนในชุมชนเข้าไปเรียนด้านวิชาชีพต่างๆ กลับมาถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน จนสามารถผลิตเป็นแหล่งเรียนรู้อาชีพมากมาย อาชีพเสริมที่ทำรายได้ให้กับชุมชน ได้แก่ การทำเครื่องเงิน ทอผ้าด้วยมือ การแปรรูปจากผ้าทอ ตีเหล็ก ขุดศิลาแลงและการจักสาน มีการพัฒนาจนเกิดเป็น ผลิตภัณฑ์ OTOP ของชุมชนที่ได้รับการยอมรับจากลูกค้าและนักท่องเที่ยว สร้างชื่อเสียงให้กับชุมชนจนถึงปัจจุบันนี้ ท่านได้สร้างผู้นำชุมชน เพื่อการปกครองในการพัฒนาชุมชนบ้านห้วยต้มในขณะเดียวกันท่านได้ใช้หลักธรรมพัฒนาจิตใจ เป็นหลักธรรมที่ใช้ในการพัฒนาให้ชุมชนเข้มแข็งต่อไป ๓. คุณค่าเชิงจริยธรรมของวิถีครูบา ในฐานะเป็นเครื่องมือพัฒนาในชุมชน จากการศึกษาพบว่า คุณค่าเชิงจริยธรรมของวิถีครูบา หมายถึง หลักปฏิบัติที่ ครูบาชัยยะวงศาพัฒนา ปฏิบัติโดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นแนวทางในการเผยแผ่ธรรม ควบคู่กับการพัฒนาชุมชนให้เกิดความเจริญทั้งทางด้านความคิด สติปัญญา และการดำรงชีวิต ที่มีหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาเป็นดั่ง เข็มทิศ นำทางชีวิตสู่ความเจริญ ที่ยั่งยืน เป็นคุณค่าเชิงจริยธรรมในทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ พรหมวิหาร 4 ศีล ๕ สังคหะวัตถุ ๔ อิทธิบาท 4 หลักการมีส่วนร่วมในประชาธิปไตย หลักความสามัคคีและเสียสละ หลักธรรมเหล่านี้ล้วนเป็นคุณค่าเชิงจริยธรรมที่ครูบาชัยยะวงศาพัฒนา นำมาพัฒนาชุมชนให้เกิดความเข้มแข็งตลอดมาจนถึงปัจจุบัน ๔. ผลการสัมภาษณ์ พบว่า ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เน้น การบูรณาการหลักธรรมมาปรับใช้ในชุมชนบ้านห้วยต้มในโอกาสต่างๆ และชาวบ้านเกิดความภูมิใจที่มีทุนทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าคนในชุมชนบ้านห้วยต้ม ดำรงชีวิตอย่างมีความสุขกับต้นทุนทางวัฒนธรรม ที่พวกเขามี ผู้นำชุมชนมีแนวทางการพัฒนา ชุมชนและองค์กรให้มีความเข้มแข็งยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันได้อนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรม และส่งเสริมอาชีพ เพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชน ทุกคนมีวิถีชีวิตเหมือนกันคือ จะทำงานกันทุกวัน หยุดทำงานในวันพระ หรือวันศีล พาครอบครัวมาร่วมทำบุญตักบาตรผัก ทุกคนที่ปฏิบัติตนรักษาศีล ภาวนา กินเจหรืออาหารมังสวิรัติ ล้วนมีความสุขบนคุณธรรมที่ดีงาม

Abstract: The purposes of this study were 1) to examine the Kruba way as a cultural capital in Huay Tom community, Li district, Lamphun province, 2) to find out the Kruba way and development of strength community, 3) to investigate the moral values of Kruba way as a tool of community development in in Huay Tom community, Li district, Lamphun province. This research was conducted by using the qualitative research methodology and the data collected by using in-depth interview with the key of informant 18 persons from Buddhist ecclesiastical officials. The tools used in structured interviews by analyzing data content (Content Analysis Technique) and then presented in a descriptive form. The findings of this research as follows: 1) Kruba way as a cultural capital was found that the concept basis of bringing culture to develop for value. It affected to the way of life and well-being excellently. Kruba Chaiyawongsaphattana propagated Buddhism, Venerable taught the tribal to pay respect in Budhism, followed the teaching of Buddha, Venerable practiced meditation for example, made Karen occupations with land for doing agriculture and resident, live with community. Venerable built the community for easy administer, Venerable had kindliness to build city plan of tidy community, including water system, electricity system and public utility for community convenience, there was discussed the Dhamma with community leader and propagated the Dhamma to Karen by storytelling for the villagers considered themselves and understood in the principle by natural way because Dhamma means “nature” that was cultural capital according to Buddhism 2) Kruba way and development of strength community in Huay Tom was found that Krubachaiyawongsaphattana after Venerable propagated the Dhamma to Karen by storytelling, Venerable propagated Buddhism by sermon, moralizing and composing workings from remarkable composition. At the present, Venerable is an example in eating vegetarian, donated for supporting temple fund, school fund, hospital fund and restoration of religious places for the villagers understand in Dhamma more and more, including the promoting occupation by community representatives to learn various occupations for transferring knowledge to community. They can make income to community, including silverware, hand weaving, fabric processing, Blacksmith, laterite mining and basketry. There are the development of products (OTOP) of community and accepted from customers and tourist that can make famous to community until the present. Venerable built community leader for administering in community development in Huay Tom Village. Meanwhile, Venerable applied the Dhamma principle for mental development and applied in development of further strength community. 3) The ethical values of Kruba way as a tool of community development was found that the practicing principle of Krubachaiyawongsaphattana practiced by using the principle of Dhamma in Buddhism for propagating Dhamma guidelines coupled with advancing of community development, including thought, intelligence, living. The principle of Buddha teaching was compass to take life to sustainable prosperity. It was the ethical values in Buddhism, including Prahmavihara IV, Panca Sila V, Sangahavatthu IV, Iddhipada IV, the principles of democratic participation, the principle of harmony and sacrifice. These principles were the ethical values of Krubachaiyawongsaphattana to bring development of strength community through until the present day. 4) The interview result was found that the key informants, most of them integrated with the principles and applied in community of Huay Tom village on different occasions. The villagers were proud toward invaluable cultural capital in Huay Tom village, lived happily with cultural capital that they have it. The community leaders have development guidelines of strength community and organization more and more. Meanwhile, there was conservation of cultural traditions and promoting occupation for making income to community. All people have the same way of life that were working every day, no working on Buddhist day or Buddhist holiday, they took their family to make merit vegetables. All people who observed the precepts, chanting (Bhavana), vegetarian, all enjoyed with good moral

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: วิชญ์พล ผลมาก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: นิกร ยาอินตา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-15

Issued: 2561-07-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580212030.pdf	31.93 MB	70	2025-06-24 19:57:50

ใช้เวลา

0.034011 วินาที