ระดับ เอ็นไซม์ อะดีโนซีนดีอะมีเนสใน ซีรั่ม เม็ดเลือดขาวชนิดโมโนนิวเคลียร์เซลในเลือดน้ำเยื่อบุช่องท้อง และช่องปอด เพื่อช่วยวินิจฉัยแยกโรควัณโรคจากสาเหตุอื่น

Adenosine deaminase activity in pleuroperitonneal effusions, serum, peripheral blood mononuclear cells: an aid to differential diagnosis of tuberculous pleuroperitonitis from others

Name: ปิยะวัฒน์ โกมลมิศร์

ThaSH: วัณโรค

ThaSH: สารน้ำในร่างกาย

ThaSH: อะดีโนซีนดีอะมีเนส

ThaSH: เอนไซม์

Abstract: อะดีโนซีนดีอะมิเนส เป็นเอ็นไซม์ที่กระตุ้นการเปลี่ยนแปลงของ อะดีโนซีน ไปเป็น อินโนซีน ในกระบวนการสร้างสารพิวรีนซึ่งจำเป็นในการสร้าง ดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอของเซลในร่างกาย ระดับของ อะดีโนซีน ดีอะมิเนส จะสูงขึ้นในโมโนนิวเคลียร์เซลระหว่างที่มีการกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันแบบเซล มีการศึกษาในต่างประเทศโดยนำค่าระดับของ อะดีโนซีนดีอะมิเนส ในน้ำเยื่อบุช่องท้องและช่องปอด น้ำเยื่อหุ้มสมองและหัวใจ เพื่อช่วยในการวินิจฉัยวัณโรคแยกจากโรคอื่นโดยมีค่า sensitivity และ specificity มากกว่า 90% การวิจัยครั้งนี้ เป็นการศึกษาระดับของ อะดีโนซีนดีอะมิเนส ในน้ำเยื่อบุช่องท้องและช่องปอด ซีรั่ม และโมโนนิวเคลียร์เซลในเลือดของผู้ป่วยที่มาด้วยปัญหามีน้ำในเยื่อบุช่องท้องและช่องปอด เพื่อการวินิจฉัยแยกโรควัณโรคจากโรคอื่น จากจำนวนผู้ป่วย 141 ราย ประกอบด้วยวัณโรคจำนวน 31 ราย และโรคอื่น 110 ราย การวิเคราะห์เอ็นไซม์ใช้วิธีการทาง Kinetic ผลการศึกษาพบว่าระดับของเอ็นไซม์ในน้ำเยื่อบุช่องท้องและช่องปอด ซีรั่ม และโมโนนิวเคลียร์เซล ของกลุ่มวัณโรคมีค่าเท่ากับ 39.3±17.3 µ/l, 29.6±10.9 µ/l 4.9±3.6 µ/10⁶ wbc ตามลำดับเทียบกับ 23.6±14.5 µ/l, 27.5±12.9 µ/l, 3.3±3.2 µ/10⁶ wbc ในกลุ่มโรคอื่น จากผลข้างต้นพบว่าระดับ เอ็นไซม์ในน้ำเยื่อบุช่องท้องและช่องปอด และในโมโนนิวเคลียร์เซลของกลุ่มวัณโรคมีค่ากว่ากลุ่มโรคอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001 และ p = 0.04) ค่า cut-off level ที่เหมาะสมในน้ำเยื่อบุช่องท้องและช่องปอดได้เท่ากับ 31 u/l จะมีค่า sensitivity 77.4%, specificity 73.6%, PPV 45.3%, NPV 92% และ accuracy 74.5% ส่วนค่า cut-off level ที่เหมาะสมในโมโนนิวเคลียร์เซลได้เท่ากับ 4.3 u/10⁶ wbc จะมีค่า sensitivity 55.2%, specificity 75%, PPV 38.1%, NPV 85.7% และ accuracy 70.7% โรคที่มีค่าเอ็นไซม์สูงขึ้นเป็นผลบวกปลอม ได้แก่มะเร็งที่แพร่กระจายมายังช่องท้องและช่องปอดบางราย มะเร็งต่อมน้ำเหลือง น้ำในช่องปอดที่เกิดจากโรคปอดบวม โรคลูปัสเป็นต้น การศึกษานี้เป็นงานวิจัยแรกที่ทำการศึกษาระดับเอ็นไซม์ใน โมโนนิวเคลียร์เซลของกลุ่มผู้ป่วยวัณโรค จากผลการศึกษาพบว่าระดับเอ็นไซม์สูงขึ้นกว่าปกติแต่ไม่แตกต่างจากกลุ่มผู้ป่วยโรคมะเร็งที่แพร่กระจายมายังช่องท้องและช่องปอด เนื่องจากค่าความถูกต้องในการวินิจฉัยวัณโรคเยื่อบุช่องท้องและช่องปอดของระดับเอ็นไซม์อะดีโนซีน ดีอะมิเนส ในน้ำเยื่อบุช่องท้องและช่องปอด และในโมโนนิวเคลียร์เซลมีค่าค่อนข้างต่ำ จึงไม่สามารถนำค่า อะดีโนซีน ดีอะมิเนสมาช่วยในการวินิจฉัยแยกโรควัณโรคเยื่อบุช่องท้องและช่องปอดทางคลีนิคได้

Abstract: Adenosine deaminase (ADA) is the enzyme that catalyses the conversion of adenosine to inosine in purine metabolism. Its activity is high in mononuclear cells during the cellular immune response. Several studies use activity of the ezyme in various fluids as the diagnostic tool for differentiating tuberculosis from other diseases. We study the level of ADA activity in pleuroperitoneal fluids, serum and peripheral blood mononuclear cells (PBMC) in patients with pleuroperitoneal effusions. The ADA activity was assayed by enzymatic method. Of the 141 patients (31 tuberculosis, 110 other diseases including malignancy, cirrhosis, spontaneous bacterial peritonitis and parapneumonic effusion), the mean level of ADA activity in fluids, serum and PBMC were 39.3±17.3 µ/l, 29.6±10.9 µ/l and 4.9±3.6 µ/10⁶ wbc respectively in tuberculous patients and 23.6±14.5 µ/l, 27.5±12.9 µ/l, 3.3±3.2 µ/10⁶ wbc in other diseases. The ADA activity in pleuroperitoneal fluids and PBMC of tuberculosis was significantly higher than other diseases. The cut-off level of 31 u/l of ADA activity in pleuroperitoneal fluids had a sensitivity of 77.4%, specificity of 73.6%, PPV of 45.3%, NPV of 92% and accuracy of 74.5% in the diagnosis of tuberculosis. High pleuroperitoneal fluids ADA activity was also found in parapneumonic effusions, SLE, lymphoma and some metastatic carcinoma. This paper is the first report of ADA activity in PBMC in this group of patients. The cut-off level of 4.3 u/10⁶ wbc of ADA activity in PBMC had a sensitivity of 55.2%, specificity of 75%, PPV of 38.1%, NPV of 85.7% and accuracy of 70.7% in the diagnosis of tuberculosis. Although the level in tuberculosis was significantly higher than non-tuberculous group, but in comparision with malignancy group the level was not difference. In conclusion, ADA activity in pleuroperitoneal fluids, serum and PBMC has low diagnostic value in tuberculous pleuroperitonitis.

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สำนักงานวิทยทรัพยากร

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: cuir@car.chula.ac.th

Name: สัจพันธ์ อิศรเสนา

Role: ที่ปรึกษา

Name: ปิยะรัตน์ โตสุโขวงศ์

Role: ที่ปรึกษาร่วม

Name: ประดิษฐ์ เจริญลาภ

Role: ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2539

Modified: 2560-04-26

Issued: 2560-04-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

ISBN: 9746344307

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: อายุรศาสตร์

Grantor: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

©copyrights จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Piyawat_ko_front.pdf	809.05 KB	3	2019-02-02 13:00:11
2	Piyawat_ko_ch1.pdf	369.76 KB	2	2018-06-10 14:20:53
3	Piyawat_ko_ch2.pdf	466.93 KB	2	2018-06-10 14:20:53
4	Piyawat_ko_ch3.pdf	678.92 KB	2	2018-06-10 14:20:54
5	Piyawat_ko_ch4.pdf	444.66 KB	2	2018-06-10 14:20:55
6	Piyawat_ko_ch5.pdf	1.58 MB	2	2018-06-10 14:20:56
7	Piyawat_ko_ch6.pdf	500.26 KB	2	2018-06-10 14:20:56
8	Piyawat_ko_ch7.pdf	305.8 KB	2	2018-06-10 14:20:57
9	Piyawat_ko_back.pdf	582.33 KB	2	2018-06-10 14:20:58

ใช้เวลา

0.045124 วินาที