Abstract:
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการมีส่วนร่วมในการจัดการน้้าเพื่อการ
ชลประทานของประชาชนที่อยู่ในพื้นที่โครงการบ้านพะลิง เมืองโพนทอง แขวงจ้าปาสัก สาธารณรัฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาวและเพื่อหาแนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมในการจัดการน้้าเพื่อการ
ชลประทานของประชาชนที่อยู่ในพื้นที่โครงการบ้านพะลิง เมืองโพนทอง แขวงจ้าปาสัก สาธารณรัฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาว กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ กลุ่มผู้ใช้น้้าชลประทานในเขต
โครงการบ้านพะลิง เมืองโพนทอง แขวงจ้าปาสัก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว จ้านวน 217
คน ใช้วิธีการสุ่มแบบบังเอิญ และกลุ่มเป้าหมาย จ้านวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ
แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพการสภาพการมีส่วนร่วมในการจัดการน้้าเพื่อการชลประทานของประชาชนที่อยู่
ในพื้นที่โครงการบ้านพะลิง เมืองโพนทอง แขวงจ้าปาสัก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดย
ภาพรวมประชาชนมีส่วนร่วมอยู่ในระดับน้อย เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านทั้ง 4 ด้าน พบว่า ด้านที่มี
ค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ การมีส่วนร่วมในการลงทุนและปฏิบัติงาน รองลงมา คือ การมีส่วนร่วมในการด้าเนินการวางแผนกิจกรรม การมีส่วนร่วมในการค้นหาปัญหาและสาเหตุของปัญหา ส่วนด้านที่มี
ค่าเฉลี่ยต่้าสุด คือ การมีส่วนร่วมในการติดตามประเมินผล
2. แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมในการจัดการน้้าเพื่อการชลประทานของประชาชนที่
อยู่ในพื้นที่โครงการบ้านพะลิง เมืองโพนทอง แขวงจ้าปาสัก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
ในการมีส่วนร่วมในการค้นหาปัญหาและสาเหตุของปัญหา ควรมีการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามี
ส่วนร่วมในการคิดค้นและส้ารวจปัญหาที่เกิดจากการจัดการน้้า เปิดโอกาสให้ประชาชนได้ร่วมแสดง
ความคิดเห็นในการหาสาเหตุของปัญหาในการจัดการน้้า สนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการวาง
แผนการด้าเนินโครงการเกี่ยวกับการจัดการน้้า การด้าเนินการวางแผนกิจกรรมควรมีการให้ค้าแนะน้า
เกษตรกรผู้ใช้น้้าในการเข้าร่วมเป็นคณะกรรมการของโครงการชลประทาน ให้เข้ามามีบทบาทในการ
วางแผนงานและด้าเนินการจัดการน้้า ส่งเสริมการให้ความรู้และความเข้าใจแก่เกษตรกรผู้ใช้น้้าในการ
ปลูกพืช จัดหารแหล่งกักเก็บน้้าในพื้นที่โครงการเพิ่มเติม ด้านการลงทุนและปฏิบัติงาน ควรมีการ
สนับสนุนการปฏิบัติงานการบ้ารุงรักษาแหล่งน้้าชลประทาน และสร้างความตระหนักแก่ประชาชนใน
การดูแลรักษาแหล่งน้้า รณรงค์ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการปฏิบัติงานตามกฎระเบียบของการ
ใช้น้้าชลประทาน สร้างจิตส้านึกแก่ประชาชนต่อการมีส่วนร่วมในการซ่อมแซม บ้ารุงรักษาแหล่งน้้า
ชลประทาน ให้สามารถใช้ได้ตลอดฤดูการเกษตร ด้านการติดตามประเมินผล ควรมีการจัดเจ้าหน้าที่
เพื่อบรรยายให้ความรู้สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการตรวจสอบและประเมินผงการพัฒนาคุณภาพการ
บริหารจัดการน้้า ส้ารวจข้อมูลจากเกษตรกรผู้ใช้น้้าเพื่อทราบข้อมูลเกี่ยวกับความก้าวหน้า ปัญหาและ
ความคิดเห็นในการใช้น้้า แจ้งข้อมูลจ้านวนพื้นที่การใช้น้้าเพื่อให้สามารถวางแผนและก้าหนดนโยบาย
การจัดการน้้าให้สอดคลองกับความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง
The research aimed to study the publics participation in water
management for irrigation in Ban Paling project of Champaska, Lao PDR and to
examine the guidelines for the development of the publics participation in water
management in the project in question. The samples used in the research were 217
residents who used water in the areas of Ban Paling project, derived by an accidental
sampling. The targets totaled 15. The research instruments were the questionnaire
and interviews. Statistics used in data analysis were percentage, mean, standard
deviation and content analysis.
The research findings were as follows:
1. The publics participation in water management for irrigation in Ban
Paling project of Champasak was overall at a low level. Considering four aspects, it
was found that the aspect with a maximum value was participation in investment
and operation, followed by participation in planning, exploring the problems and
their causes. The aspect carrying a minimum value was participation in follow-up
and evaluation.
2. The guidelines for the development of the publics participation in
irrigation in the area under study were as follows. On examining the problems and
their causes: the public should be allowed to take part in searching and exploring
the problems related to water management, the general public should be
encouraged to participate in planning the project pertaining to water management,
the local residents who used water should be given a role as the committee of the
project, they should play a key role in planning and managing water use. Additional
water sources should be identified. On investment and operation: water sources
should be maintained and preserved, the public should be urged to maintain water
sources, they should be involved in putting into use the rules and regulations as
regards the use of water, the locals should realize the importance of water and take
part in preserving and restoring the water sources. On follow-up and evaluation:
there should be authorities who have knowledge on water sources to give training
and lecture on water use. On problems and opinions on water use: there should be
a plan and a policy on water sources in accordance with the public needs.