รูปแบบการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักพุทธธรรมของสถานศึกษาของรัฐสังกัดกรุงเทพมหานคร

The Model of Human Resource Development Based on Buddha Dhamma of Public Schools in Bangkok Metropolitan Administration

Name: ณัฐชนันตร์ อยู่สีมารักษ์

Abstract: การวิจัยมีวัตถุประสงค์ไว้ ๓ ประการได้แก่ ๑) ศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสถานศึกษาของรัฐสังกัดกรุงเทพมหานคร ๒) ศึกษาแนวคิดทฤษฎี การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และหลักพุทธธรรมที่สอดคล้องกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และ ๓) เพื่อนาเสนอรูปแบบการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมต่อสถานศึกษาของรัฐสังกัดกรุงเทพมหานคร ซึ่งผู้วิจัยได้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสม ได้แก่ การวิจัยวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึกจานวน ๒๕ รูปหรือคนมีเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาแบบ TAC และการวิจัยเชิงปริมาณด้วยวิจัยเชิงสารวจแจกแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างจานวนทั้งสิ้น ๓๗๘ คนโดยใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ๑. สภาพปัญหาและอุปสรรคการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสถานศึกษาของรัฐสังกัดกรุงเทพมหานคร พบว่า ทั้ง ๓ ด้านได้แก่ ด้านการฝึกอบรม ด้านการศึกษา และด้านการพัฒนา โครงการ ด้านการฝึกอบรมข้าราชการครูมีการอบรมจานวนมาก ที่ไม่ตรงกับความต้องการ ขาดการมีส่วนร่วม ขาดความมั่นใจในการบริหารจัดการของโรงเรียน ขาดการกระจายอานาจ จัดสรรงบประมาณเพื่อพัฒนาบุคลากรตามความสนใจของตนเอง ไม่ยึดหลักแห่งความแตกต่าง ซึ่งส่งผลให้ครูเกิดความเบื่อหน่าย ไม่นาความรู้ที่ได้ไปใช้ในการพัฒนางานในหน้าที่เท่าที่ควร ด้านการศึกษา และการพัฒนา สืบต่อเนื่องมาจากเมื่อครูได้เล็งเห็นความสาคัญ ตระหนัก ถึงเป้าหมายในการดาเนินชีวิต ความต้องการความเจริญเติบโต ความก้าวหน้าในตาแหน่งหน้าที่ ครูแต่ละท่านจึงไปศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น เพื่อนาความรู้มาพัฒนาตนเอง และใช้ความรู้ที่ได้มาปรับใช้ในการทางานต่อไป ๒. แนวคิด ทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และหลักพุทธธรรมที่สอดคล้องกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ พบว่า องค์กรทุกองค์กรต้องมีการพัฒนาบุคลากร เพิ่มพูนความรู้ ความสามารถ ทักษะ พฤติกรรม จิตใจ และสติปัญญาที่จะสร้างประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานขององค์กร ตลอดจนให้บุคลากรตระหนักในคุณค่าของตนเองที่มีต่อองค์กร และการสร้างขวัญกาลังใจให้กับบุคลากร สร้างความก้าวหน้าในตาแหน่งงาน ช่วยนาพาองค์กรให้สามารถบรรลุเป้าหมายวัตถุประสงค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ๓. รูปแบบการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมต่อสถานศึกษาของรัฐสังกัดกรุงเทพมหานคร พบว่า ๓.๑ รูปแบบการฝึกอบรม พบว่า ครูจะมีพฤติกรรมที่ดีอยู่ที่ภาคนโยบายของฝ่ายผู้บริหารระดับสูงระดับกลาง และระดับล่างสุดที่มีบทบาทสาคัญ ด้านสมาธิ พบว่า การรู้จักการนาสถานการณ์ที่มีความเหมาะสมของคุณธรรมในการสอนนักเรียน มีการแทรกหลักธรรมให้เด็กเกิดจิตสานึกเกิดความตระหนักต่อพฤติกรรมที่ไม่ดี และ ด้านปัญญา พบว่า การสร้างสถาบันที่ดี ควรที่จะระบุหลักสูตรที่แตกต่างจากมหาวิทยาลัยทั่วไปจะต้องมีแรงบันดาลใจอย่างมากและเกิดก่อนจะมาเป็นนักศึกษาครู เน้นที่องค์ความรู้ด้านวิชาการแบบครบวงจร ๓.๒ รูปแบบการศึกษา พบว่า การส่งเสริมการศึกษาด้านศีลธรรมของทรัพยากรมนุษย์กรุงเทพมหานครอยู่ที่ระดับนโยบายของผู้บริหารทุกระดับที่ให้ความสาคัญกับเนื้อทางพระพุทธศาสนา ด้านสมาธิ พบว่า การส่งเสริมให้ครูได้มีโอกาสฟังเทศน์ ฟังธรรมบรรยายบ่อย ๆ และการจัดโครงการฝึกอบรมสมาธิ การสัมมนา การศึกษาดูงานในตามสถานที่ต่าง ๆ และการส่งเสริมการศึกษาตามหลักสูตรธรรมศึกษาตรี โท และเอก และด้านปัญญา พบว่า ต้องผูกโยงไปด้วยระบบการศึกษาแบบพระสงฆ์เพื่อให้เกิดลักษณะทางปัญญาในทางที่ถูกโดยเฉพาะการใช้โสตปราสาททั้ง ๕ ในการรับฟังธรรม การใช้ความคิดในการวิเคราะห์ และการใช้องค์ธรรมมาภาวนาในรูปแบบการปฏิบัติธรรม ๓.๓ รูปแบบการพัฒนา พบว่า ข้าราชครูจะมีความรู้ดีจะต้องใช้ทั้งหลักปรัชญา ศาสตร์และศิลป์ที่ผนวกกับองค์ความรู้ในทางพุทธศาสนา ด้านสมาธิ พบว่า การพัฒนาสมาธิเพื่อการเป็นผู้มีจิตใจที่ดีเป็นต้นแบบที่ดีให้กับสังคม มีจิตใจที่มั่นคง มีอารมณ์คงที่ มีอุดมการณ์ และมีจิตวิญญาณความเป็นครู และด้านปัญญา พบว่า การพัฒนาบทบาทในการทาหน้าที่ความเป็นครูให้สมบูรณ์แบบโดยเฉพาะองค์ความรู้ที่เกิดจากการศึกษา และเกิดจากประสบการณ์ผ่านการทางาน บวกกับจิตวิญญาณในแง่บวกที่มองเพื่อร่วมสายอาชีพเดียวกันสำหรับผลการตรวจสอบ และการประเมินรูปแบบการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักพุทธธรรมของสถานศึกษาของรัฐสังกัดกรุงเทพมหานครพบว่า๑. รูปแบบการฝึกอบรมทรัพยากรมนุษย์ พบว่า โดยรวม อยู่ในระดับมาก ๔.๑๒ ๒. รูปแบบด้านการศึกษาทรัพยากรมนุษย์ พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมาก ๔.๐๘ และ ๓. รูปแบบด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมาก ๔.๑๕

Abstract: There are 3 objectives in this research: 1.Study the problem and difficulty in Human Resource Development of Bangkok Metropolitan schools 2.Study concept, the Human Resource Development theory and Buddhism go with the Human Resource, and 3. Present the format of Human Resource Development according to the Buddhism suitable for Bangkok Metropolitan schools. The researcher uses the mixing research, for example, qualitative research, for example, specified interview, such as, 20 persons high, medium and low administrators and 5 monks, totally 25 persons with TAC, text analyses questionnaire forms and resulting 378 person samples with percentage, mean, and standard deviation. On the result, found that: 1. Problem status and difficulty in human resource development of Public Schools in Bangkok Metropolitan Administration found that the whole three aspects; such as, training, education and development of teachers’ training project that many trainings were not exactly right to the request that lack of participation,lack of confidence in school management, decentralization, allotment of budget to personnel developmentunder his own interesting, undependable in difference, distargeting in living that make boring to teachers and not bring the knowledge to develop his own responsibility as usual. On the study and development, due to the teachers along consideration and realize to the living target, requirement of progress and development of position, each teacher; therefore, further their education in higher level to have such knowledge for self development and adjust such knowledge to work further. 2. Concept: The Human Resource Development Theory and Buddhism comply with the Human Resource found that every organization must develop human to increase knowledge, talent, skill, behavior, mind and intelligence to create practical efficiency in organization, including to realize self valuable to organization and make moral and willpower to personnel and make progression in promotion and lead the organization to target and objectives efficiently. 3. The model of human resource development along with Buddha Dhamma of Public Schools in Bangkok Metropolitan Administration found that: 3.1 Form of training, found that, the teachers with good behavior under the policy of administrators of high, medium and low, On meditation, found that, to know how to bring modern situation to lead that idea, knowledge and during teaching they should be taken into the technical knowledge to create good institute, the curriculum from others should be mentioned .Upon being into the teachers’ system, the institute or university must concentrate into the teachers’ soul and mentioned more in academic knowledge all around but never classified whatever academy. 3.2 Form of education, found that, the enhancement on moral of the teachers in Bangkok depend upon the policy of all levels of administrators in consideration in context of Buddhism, in meditation, found that, on enhancement opportunity to the teachers, to study more meditation besides education enhancement. Dhamma study and intelligence, found that, it should have been related to the monkhood study to create the correct intelligence characteristic, especially, with 5 senses of hearing in listening to the sermon, thinking in analyses and inviting the Dhamma preacher. 3.3 Form of development, found that, the teachers’ with good education must use all philosophy and sciences, ability in management, intelligent and awareness, having plan in development of Buddhism, organization culture, context of all meditation sides, found that, the development of meditation to be the one with good mind is the original mind to the society. Teachers’ spirit must be an example for students to get in touch of a person with good mind. And an intelligence, found that the role development to be a perfect teacher, particularly the knowledge from education and from work experience with positive spirit in viewing the colleagues personnel for resulting and assessment of human development resource under Buddhism of Bangkok Metropolitan schools found that: 1/ The form of teachers’ training found that, in conclusion, is in much level 4.12. 2/ Form of official teachers’ education, found that, in conclusion, is in much level 4.08. 3/ Form of official teachers’ development, found that, in conclusion, is in much level 4.15

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ธัชชนันท์ อิศรเดช

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: จำนงค์ อดิวัฒนสิทธื์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2565-01-03

Issued: 2558-11-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	57-12-1-021.pdf	17.45 MB	30	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.039754 วินาที