กลไกของรัฐในด้านความปลอดภัยในสถานประกอบการ

State Mechanism for Safety in the Workplace

Name: ธำรงศักดิ์ ภูรัต

ThaSH: การทำงาน -- การคุ้มครอง

ThaSH: อาชีวอนามัย -- นโยบายของรัฐ

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงแนวความคิด และวิวัฒนาการเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน กลไกของรัฐในปัจจุบันเกี่ยวกับความปลอดภัยในสถานประกอบการ ซึ่งได้แก่หน่วยงานต่างๆ และกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้น ตลอดจนพระราชบัญญัติเกี่ยวกับความปลอดภัยทั้งสองร่าง คือ ร่างของฝ่ายตัวแทนแรงงานฯ หรือร่างฉบับแรก และร่างของกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม ซึ่งเป็นร่างฉบับที่สอง ทั้งนี้เพื่อหาข้อเสนอแนะเกี่ยวกับกลไกที่เหมาะสมของรัฐในด้านการคุ้มครองสุขภาพ ความปลอดภัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ระเบียบวิธีวิจัยที่ใช้เป็นการวิจัยเชิงเกสาร และการวิจัยสนาม โดยการวบรวมข้อมูลจากเอกสารทางราชการ เช่นกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รายงานการประชุม ฯลฯ และเอกสารของนักวิชาการด้านแรงงานในรูปของบทความ นอกจากนั้นเป็นการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ระดันสูงที่เกี่ยวข้องกับเรื้องของความปลอดภัยในการทำงาน ของกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม และนักวิชาการแรงงานขององค์กรเอกชน และผู้ที่เกี่ยวข้องกับคณะกรรมการร่างพระราชบัญญัติด้านความปลอดภัยในการทำงาน ทั้งในส่วนที่เป็นร่างของฝ่ายผู้ใช้แรงงาน และในส่วนที่เป็นร่างของกระทรวงแรงงาน และสวัสดิการสังคม ผลการศึกษาวิจัยพบว่ากลไกของรับในด้านความปลอดภัยในการทำงานในสถานประกอบการ ทั้งในด้านกฎหมาย และสถาบันที่เกี่ยวข้อง มีการพัฒนาเรื่อยมาเป็นลำดับแต่อยู่ในลักษณะต่างคนต่างทำ และใช้กฎหมายกันคนละฉบับ โดยมีสถาบันที่เกี่ยวข้องกระจักกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน ทั้งนี้ยังไม่มีหน่วยงานกลางทีดูและรับผิดชอบในด้านความปลอดภัยในการทำงาน และในสถานประกอบการ จึงให้ปัญหาการเกิดอุบัติเหตุ และโรคภัยจากการทำงานมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นมาโดยตลอด จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์เพลิงไหม้โรงงานผลิตตุ๊กตา ของบริษัทเคเดอร์ฯ ที่จังหวัดนครปฐม อันเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมากนับเป็นอับดับต้นๆ ของการเกิดอุบัติเหตุในการทำงานในระดับโลก ผู้ใช้แรงงานและนักวิชาการแรงงานจึงได้รวมตัวกันเรียกร้องให้รัฐเห็นความสำคัญของความปลอดภัยในการทำงาน และกดดันให้รัฐบาลประกาศให้ วันที่ 10 เมษายน เป็นวันความปลอดภัยแห่งชาติ (โดยไม่เป็นวันหยุด ) มาตั้งแต่ปี 2540 เป็นต้นมานอกจากนี้ยังเคลื่อนไหวให้มีการ "ร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งสถาบันคุ้มครองสุขภาพความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อมสถานประกอบการ " ต่อมากระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมได้กร่าง "พระราชบัญญัติจัดตั้งสถาบันคุ้มครองสุขภาพความปลอดภัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน " ซึ่งมีความแตกต่างไปจากร่างฉบับแรก 12 ประเด็น ข้อแตกต่างที่เป็นสาระสำคัญได้แก่ องค์ประกอบของสภา และคณะกรรมการสถาบันฯ ทีร่างฉบับแรกเสนอองค์คณะเป็นเบญจภาคี ส่วนร่างฉบับที่สองเสนอองค์คณะเป็นไตรภาคี นอกจากนี้ยังมีข้อแตกต่าง ในด้านการแบ่งส่วนงาน โดยร่างฉบับแรกเสนอให้แยกสำนักงานกองทุนเงินทดแทนจากสำนักงานประกันสังคม มาสังกัดสถาบันคุ้มครองความปลอดภัยฯ ในขณะที่ร่างฉบับที่สองเสนอให้มีการจัดตั้งกรมใหม่ คือ กรมความปลอดภัยและสุขภาพในการทำงาน ขึ้นภายในกระทรวงแรงงานฯ เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการดำเนินงานของสถาบัน อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม มีหน่วยงานหลายหน่วยงานสังกัดกรมสวัสดิการและการคุ้มครองแรงงาน และสำนักงานประกันสังคม มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับความปลอดภัย และสุขภาพในการทำฝานแบบวงจรทั้งทางด้านส่งเสริมสุขภาพ ด้านการป้องกัน ด้านการรักษาพยาบาล ด้านการทดแทนผู้ประสบอันตรายจากการทำงาน และด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพในการทำงาน ดังนั้นการจะจัดตั้งสถาบันคุ้มครองสุขภาพ และความปลอด ภัยขึ้นมาเป็นหน่วยงานใหม่ จึงควรนำหน่วยงานเดิมที่มีอยู่มาพิจารณาร่วมกับข้อดีของร่างแต่ละฉบับ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสถาบันใหม่ทั้งในแง่ของประสิทธิภาพ และความเป็นธรรมในการให้บริการ และสอดคล้องกับนโยบายการปฏิรูประบบราชการไทย

Abstract: This thesis is aimed at studying the concept and evolution of occupational safety and health, the current state mechanism which includes many organizations and regulations concerning safety practices at workplace, problems and obstacles arose, as well as two drafts of job safety act the workmen representatives' and the technocrats' from the Ministry of Labour and Social Welfare, in an attempt to suggest appropriate mechanism in occupational safety and health protection. Research methodology used in this thesis consists documentary research and field research. The former includes official documents such as relevant laws, regulations, reports, and articles. The latter is the interview of highly ranking officialsin the Ministry of Labour and Social Welfare, academic staff of NGOs in labour, and those involving the drafting of job safety both the work men's draft and the technocrats' draft. It is found that state mechanism in occupational safety and health in terms of regulations and organizations have been evolved during a long period of time. Yet, no central organization exists to take frill responsibility in such affairs since there are many organizations and regulations scattered around with less cooperation. Accidents and illness from job drastically increased and reached the peak when a fire broke out at K.ader factory, a Thai-Taiwanese joint-ventured company making dolls for exporting to the USA and Europe. Such incident caused death to nearly two hundred workers, mostly women, leading to the world upper rank of accident at work. Workers and NOOs in labour, thus, made a pressure upon the government to announce April 10, the day that a fire broke out, a National Job Safety Day_but not a holiday_,_every year ever since 1997. Furthennore, there was a movement to let draft an Act in setting up the Institution of Health Protection, Job and Environment Safety at the Workplace. Later, the Ministry of Labour and Social Welfare drafted another act, almost similar to the former one, to compete with the first draft drawn by the workers' alliance and the technocrats from the Ministry. There are twelve differences between these two drafts. The two crucial differences are the composition of the council's member and the administrative committee of the new institution. Whilst the workers' draft proposes five parties to be appointed to both the council and the committee, the competed one is attached to the tripartite system. Another remarkable difference is shown in the departmentation where the workers' draft proposes to separate Workmen's Compensation Fund from the Social Security Office (SSO) and attach it to the new institution, the competed draft intends to set up a new department namely "The Department of Job Safety and Health" within the Ministry to support the operation of the new institution. There are, however, many divisions and centers, whatsoever called, actively function both in the Department of Labour Protection and Welfare and the SocialSecurity Offic; fully covering niultidimensions of job safety and health health promotion and protection, medical care, compensation, and rehabitation. To establish a new institution for health protection and job safety , those existing divisions and centers should, therefore, be brought into consideration along with many pre-eminent suggestion from each draft in order to secure strength and cabability of the new institution in providing services efficiently and justly, and to critically response to the Thai Bureaucracy Reform Policy of the Government.

มหาวิทยาลัยรามคำแหง.สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร (Bangkok)

Email: dcms@lib.ru.ac.th

Name: เสาวลักษณ์ สุขวิรัช

Role: คณะกรรมการที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Name: ชลิดา ศรมณี

Role: คณะกรรมการที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Name: อรัสธรรม พรหมมะ

Role: คณะกรรมการที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2543

Issued: 2548-05-21

Modified: 2549-04-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

ISBN: 974-313-198-1

CallNumber: ม.ร. ธ2272 2543

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: รัฐศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยรามคำแหง

©copyrights มหาวิทยาลัยรามคำแหง

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Title.pdf	84.05 KB	61	2026-05-26 18:16:01
2	Abstract.pdf	201.25 KB	61	2026-05-26 18:16:01
3	Contents.pdf	91.83 KB	60	2026-05-26 18:16:01
4	Chapter1.pdf	345.6 KB	92	2026-05-26 18:16:01
5	Chapter2.pdf	1.11 MB	97	2026-05-26 18:16:01
6	Chapter3.pdf	822.53 KB	62	2026-05-26 18:16:01
7	Chapter4.pdf	1.74 MB	76	2026-05-26 18:16:01
8	Chapter5.pdf	486.74 KB	62	2026-05-26 18:16:01
9	Appendix.pdf	1.55 MB	51	2026-05-26 18:16:01
10	Bibliography.pdf	112.46 KB	53	2026-05-26 18:16:01
11	Vita.pdf	19.18 KB	42	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.065647 วินาที