ศึกษาเปรียบเทียบหลักเกณฑ์ในการยุติคดีเด็กและเยาวชนในชั้นเจ้าพนักงานและชั้นศาลตามกฎหมายไทยและแคนาดา

The comparative study of measures under Thai and Canadian laws, leading to the termination of prosecution of child and young person during the proceedings of judicial officials and of court

Name: อัญชลี เทพอารักษ์กุล

ThaSH: วิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน -- วิจัย

Abstract: หลักเกณฑ์ในการยุติคดีเด็กและเยาวชนในชั้นเจ้าพนักงานและชั้นศาล เป็นการใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาตามมาตรา 86 และมาตรา 90 แห่งพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 ซึ่งมาตรการนี้เป็นมาตรการที่ช่วยคัดกรองเด็กและเยาวชนที่กระทำความผิดอาญาไม่ให้เข้าสู่กระบวนการยุติธรรมตามปกติที่ต้องพิจารณาพิพากษาคดีโดยศาล มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาจึงเป็นกระบวนการยุติธรรมทางเลือกคู่ขนานไปกับกระบวนการยุติธรรมปกติ ถือได้ว่าเป็นอีกช่องทางหนึ่งของการอำนวยความยุติธรรมทางอาญาที่มีวัตถุประสงค์เพื่อแบ่งเบาภาระคดีที่ขึ้นสู่ศาล หรือเบี่ยงเบนคดีออกจากกระบวนการยุติธรรมกระแสหลัก ทั้งยังเป็นวิธีการที่ลดความจำเป็นในการใช้กระบวนการยุติธรรมทางอาญากับเด็กและเยาวชน และยังช่วยหลีกเลี่ยงมลทินและตราบาปที่อาจเกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชนได้ ในประเทศไทยมีการนำมาตรการดังกล่าวมาใช้ในการเบี่ยงเบนคดีภายใต้แนวคิดหลักการของกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ซึ่งเป็นมาตรการที่สามารถใช้ได้ในทุกขั้นตอนของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาสำหรับเด็กและเยาวชน แนวคิดของกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์จึงเป็นวิธีการใหม่ที่เปิดกว้างและผ่อนปรนกว่าการดำเนินคดีอาญาแบบเดิมโดยให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต่างเกิดความรู้สึกยอมรับว่ามีความยุติธรรมเกิดขึ้นควบคู่ไปกับการที่สามารถจะกลับคืนมามีความสมานฉันท์หรือพร้อมที่จะมีความสัมพันธ์ใหม่ที่ดีต่อกัน การนำมาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญามาใช้ในชั้นเจ้าพนักงานและชั้นศาล ตามมาตรา 86 และมาตรา 90 แห่งพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มีหลักเกณฑ์ในการนำมาตรการดังกล่าวมาใช้ โดยมีเงื่อนไขว่า เด็กหรือเยาวชนต้องไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกมาก่อน และมีข้อจำกัดในเรื่องอัตราโทษ จึงทำให้เด็กและเยาวชนที่กระทำความผิดไม่ได้รับโอกาสในการเข้าสู่กระบวนการทางเลือกได้ ทั้งยังเป็นการผลักดันให้เด็กและเยาวชนที่กระทำความผิดต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมที่เป็นทางการอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ในการจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและไม่สอดคล้องกับเป้าหมายของการดำเนินคดีอาญากับเด็กและเยาวชน นอกจากนั้น หลักเกณฑ์ในการยุติคดีเด็กและเยาวชนในชั้นเจ้าพนักงานและชั้นศาลโดยการใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาตามกฎหมายไทยมีความแตกต่างจากกฎหมายแคนาดา เนื่องจาก กฎหมายเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมสำหรับเด็กและเยาวชนของประเทศแคนาดา ตามมาตรา 10 (2) มิได้มีการกำหนดเงื่อนไขดังกล่าวไว้ และการใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาทั้งในชั้นเจ้าพนักงานและชั้นศาลตามกฎหมายแคนาดามีข้อจำกัดตามมาตรา 10 (3) เฉพาะในกรณีที่เยาวชนปฏิเสธว่าเข้าร่วมหรือปฏิเสธว่ามีส่วนร่วมในการกระทำความผิด และเยาวชนได้แสดงออกถึงความต้องการที่จะให้มีการดำเนินคดีโดยศาลยุติธรรมสำหรับเยาวชน คดีก็จะเข้าสู่กระบวนพิจารณาอย่างเป็นทางการ โดยมิได้มีข้อจำกัดในเรื่องอัตราโทษดังเช่นตามกฎหมายไทย จึงทำให้เยาวชนได้รับการจัดการที่สอดคล้องกับหลักการของกฎหมายเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมสำหรับเด็กและเยาวชนของประเทศแคนาดา ดังนั้น หากมีการยกเลิกเงื่อนไขโดยการตัดถ้อยคำในมาตรา 86 วรรคหนึ่ง และมาตรา 90 คำว่า “ถ้าปรากฏว่าเด็กหรือเยาวชนไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกมาก่อน” และเพิ่มเงื่อนไขในการใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญา ตามมาตรา 86 วรรคหนึ่ง โดยให้มีการเพิ่มถ้อยคำว่า “และเมื่อข้อเท็จจริงตามพฤติการณ์แห่งคดีไม่ปรากฏว่าเป็นการกระทำความผิดอันมีลักษณะที่เป็นภยันตรายต่อประชาชนหรือกระทบต่อสาธารณะอย่างร้ายแรง” การลดข้อจำกัดทางกฎหมายตามมาตรา 90 ในเรื่องอัตราโทษโดยคงไว้เพียงโทษจำคุกเท่านั้นและให้มีการเพิ่มถ้อยคำดังนี้ “เมื่อมีการฟ้องคดีต่อศาลว่าเด็กหรือเยาวชนกระทำความผิดอาญาซึ่งมีอัตราโทษจำคุกไม่ว่าจะมีโทษปรับด้วยหรือไม่ก็ตาม เมื่อพิจารณาถึงความร้ายแรงของการกระทำความผิด ประเภทของความผิด และประวัติการกระทำความผิดของเด็กและเยาวชนที่ผ่านมา หรือเหตุการณ์อื่นๆ ที่ ทำให้มีความร้ายแรงยิ่งขึ้น และการเลือกใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาที่เหมาะสม” และเพื่อก่อให้เกิดความชัดเจนและเป็นแนวทางปฏิบัติอย่างเดียวกัน จึงควรเพิ่มโดยกำหนดวิธีการในการนำมาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญามาใช้ในชั้นเจ้าพนักงานและชั้นศาล โดย เพิ่มถ้อยคำว่า “ในกรณีเป็นความผิดหลายกรรมต่างกันหรือกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ถือข้อหาที่มีอัตราโทษสูงสุดเป็นเกณฑ์” ในมาตรา 86 วรรคหนึ่ง และมาตรา 90 เพื่อเป็นการให้โอกาสเด็กและเยาวชนได้เข้าสู่กระบวนการตามมาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาและช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่กระทำความผิดให้หลุดพ้นจากวิถีแห่งอาชญากรรม ซึ่งเป็นหลักการสำคัญในการอำนวยความยุติธรรมสำหรับเด็กและเยาวชน ทั้งยังช่วยให้เด็กและเยาวชนได้รับการแก้ไข ฟื้นฟู เพื่อปรับพฤตินิสัยตามแนวทางของวิชาการสวัสดิภาพเด็กและเยาวชน และได้รับการปฏิบัติอย่างถูกต้อง เป็นธรรม และเหมาะสมตรงตามเจตนารมณ์ในการจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและสอดคล้องกับเป้าหมายของการดำเนินคดีอาญากับเด็กและเยาวชนได้อย่างแท้จริง

มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. ศูนย์สนเทศและหอสมุด.

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@dpu.ac.th

Name: อัจฉรียา ชูตินันทน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Modified: 2558-01-19

Created: 2556

Issued: 2557-11-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: นิติศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: นิติศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

©copyrights มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Cover.pdf	332.45 KB	49	2026-05-26 18:16:01
2	ABS.pdf	277.09 KB	45	2026-05-26 18:16:01
3	Chap_1.pdf	316.63 KB	42	2026-05-26 18:16:01
4	Chap_2.pdf	550.01 KB	44	2026-05-26 18:16:01
5	Chap_3.pdf	442.47 KB	43	2026-05-26 18:16:01
6	Chap_4.pdf	421.42 KB	41	2026-05-26 18:16:01
7	Chap_5.pdf	270.15 KB	40	2026-05-26 18:16:01
8	App_bib.pdf	322.66 KB	37	2026-05-26 18:16:01
9	App.pdf	330.51 KB	29	2026-05-26 18:16:01
10	Vita.pdf	237.99 KB	33	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.272203 วินาที