สัมมาอาชีวะในพระไตรปิฎก

Name: นายเดโชพล เหมนาไลย

keyword: พระไตรปิฎก

Abstract: บทคัดย่อ สารนิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ ๒ ประการคือ ๑) เพื่อศึกษาวิเคราะห์คำสอนเรื่องสัมมาอาชีวะในพระไตรปิฎกอย่างเป็นระบบให้เกิดเป็นองค์ความรู้ที่ถูกต้องและชัดเจนซึ่งสอดคล้องกับหลักการของพระพุทธศาสนาโดยรวม ๒) เพื่อศึกษาหาเกณฑ์วินิจฉัยความเป็นสัมมาอาชีวะจากพระไตรปิฎก จากการศึกษาพบว่า นิยามของสัมมาอาชีวะที่สอดรับกับข้อมูลจากพระไตรปิฎก รวมทั้งคำอธิบายของคัมภีร์ชั้นรองอื่นๆ และมีความครอบคลุมมากที่สุด ได้แก่ นิยามที่ว่า สัมมาอาชีวะ หมายถึง การเลี้ยงชีวิตด้วยกุศลกรรม คือ กายสุจริต ๓ วจีสุจริต ๔ เป็นเบื้องต้น ตลอดจนมีความเพียรในการชำระ ขัดเกลากิเลสที่เนื่องด้วยการเลี้ยงชีวิตนั้น ให้เบาบางลงเรื่อยๆ จนกว่าจิตใจจะ “บริสุทธิ์” และ “ผ่องแผ้ว” ในที่สุด นิยามดังกล่าวยังสอดคล้องกับการที่พระไตรปิฎกแบ่งสัมมาอาชีวะออกเป็น ๒ ระดับ คือสัมมาอาชีวะที่ยังมีอาสวะ กับสัมมาอาชีวะที่ไม่มีอาสวะ ส่วนความสำคัญของสัมมาอาชีวะนั้น สามารถมองได้ ๒ ระดับ ได้แก่ (๑)สัมมาอาชีวะระดับธรรม หมายถึงสัมมาอาชีวะในฐานะที่เป็นองค์มรรคหนึ่งในมรรคมีองค์ ๘ และในฐานะที่เป็นศีลซึ่งทำหน้าที่เป็นบาทฐานให้แก่สมาธิและปัญญา (๒) สัมมาอาชีวะระดับวินัย หมายถึงสัมมาอาชีวะที่ทำหน้าที่เป็นกรอบกำหนดกายกรรมและวจีกรรมในการเลี้ยงชีพของบุคคลให้สุจริต และเพื่อประโยชน์แก่หมู่คณะ กล่าวสำหรับเกณฑ์วินิจฉัยความเป็นสัมมาอาชีวะ เพื่อให้มีความครอบคลุมรอบด้านมากที่สุด ควรพิจารณาทั้งหมด ๔ ประเด็น ได้แก่ (๑) แรงจูงใจของผู้ประกอบอาชีพ (๒) ตัวอาชีพ (๓) กระบวนการประกอบอาชีพ และ (๔) ผลจากการประกอบอาชีพ

Abstract: Abstract This thematic paper is of 2 objectives namely: (1) To analytically study the doctrine of Sammā-ājīva (Right Livelihood) in the Tipiṭaka systemically for building the correct and explicit body of knowledge which is coherent with the Buddhist general principles (2) To study and to find out the criterion for considering Sammā-ājīva from the information in the Tipiṭaka From the study, It is found that the most comprehensive definition of Sammā- ājīva which is coherent with the information in the Tipiṭaka and the other secondary Buddhist texts, is “the livelihood with wholesome action, bodily and verbally good conduct in the first place and having the effort to purify the mind from kilesa (defilements) regarding to the livelihood until the mind is totally pure and clear at last. This definition is also coherent with the fact that Sammā- ājīva is divided into 2 levels i.e. Sammā- ājīva with Āsava (canker) and Sammā-ājīva without Āsava. Moreover, the significance of Sammā-ājīva is of 2 levels namely: (1) The level of Dhamma that is Sammā-ājīva as Magga, one of the Noble Eightfold Path and Sammā-ājīva as Sīla (moral conduct) which is the base for cultivating Samādhi (concentration) and Paññā (wisdom) (2) The level of Vinaya that is Sammā-ājīva functioning as the frame that determines the bodily and verbally good conduct of one’s livelihood and is for the sake of the group. Lastly, the criterion for considering Sammā-ājīva should be speculated in 4 points i.e. (1) A person’s motivation for earning a living (2) The means of earning a living itself (3) The process of earning a living, and (4) The consequence of earning a living.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: ศาสตราจารย์ ดร.วัชระ งามจิตรเจริญ ป.ธ.๙, พธ.บ.,ศษ.บ.,M.A. (Philosophy), อ.ด. (ปรัชญา)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Issued: 2556-10-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.018877 วินาที