การศึกษาเปรียบเทียบพุทธปรัชญาการศึกษาของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมฺมจิตฺโต) กับศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี

Name: พระครูสังฆรักษ์กรกิจ ปิยธมฺโม (หงษ์สุข)

keyword: การศึกษาเปรียบเทียบพุทธปรัชญา

Abstract: บทคัดย่อ วิทยานิพนธ์เล่มนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมฺมจิตฺโต) เพื่อศึกษาแนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาของกับศาสตราจารย์ ดร. สาโรช บัวศรี และศึกษาการบูรณาการแนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาและการประยุกต์พุทธปรัชญาการศึกษาในการจัดการศึกษาของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมมฺจิตฺโต) กับ ศาสตราจารย์ ดร. สาโรช บัวศรี โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการวิจัยเอกสาร และเอกสารที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วยพระไตรปิฎกที่เป็นหลักตลอดทั้งอรรถกถาและคัมภีร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เอกสารและงานเขียนของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมมฺจิตฺโต) งานเขียนของศาสตราจารย์ ดร. สาโรช บัวศรี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับพุทธปรัชญาการศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยสรุปผลการวิจัยได้ดังต่อไปนี้ ๑) การศึกษาแนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมฺมจิตฺโต) พบว่า มุ่งเน้นการพัฒนาที่ตัวบุคคลเป็นสำคัญ โดยเน้นแนวทางในการพัฒนา ๔ สดมภ์ ประกอบด้วย การพัฒนาศักยภาพ การพัฒนาสมรรถภาพ การพัฒนาคุณภาพ และการพัฒนามนุษยภาพ เพื่อให้สามารถผลิตคนที่มีความสมบูรณ์พร้อมทั้งความรู้ ความสามารถ และอุดมด้วยคุณธรรมจริยธรรม เพื่อพร้อมที่เดินทางเข้าสู่การประกอบอาชีพได้อย่างมีคุณภาพ ๒) การศึกษาแนวทางการจัดการศึกษาของศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี พบว่า มีความสอดคล้องกับแนวทางการจัดการศึกษาตามแนวคิดของปรัชญาการศึกษาพิพัฒนาการนิยม ทั้งในด้านการกำหนดความหมายของการศึกษา จุดมุ่งหมายของการศึกษา หลักสูตร และวิธีสอน เพื่อเน้นที่การพัฒนาประสบการณ์ของผู้เรียนเป็นสำคัญ ๓) การศึกษา การบูรณาการแนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาและการประยุกต์พุทธปรัชญาการศึกษาในการจัดการศึกษาของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมมฺจิตฺโต) กับ ศาสตราจารย์ ดร. สาโรช บัวศรี พบว่า ส่วนใหญ่แนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาของพระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมฺมจิตฺโต) มีความโดดเด่นในการนำเสนอตัวอย่างหรือเรื่องราวที่มีความสอดคล้องกับอธิจิตตสิกขา ได้แก่ สมาธิ เป็นหลัก ส่วนแนวคิดพุทธปรัชญาการศึกษาของศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี มีความสอดคล้องกับอธิศีลสิกขา ได้แก่ ศีล เป็นหลัก ในการบูรณาการแนวคิดเกี่ยวกับอธิปัญญาสิกขา ได้แก่ ปัญญา พระพรหมบัณฑิต (ศ.ดร.ประยูร ธมฺมจิตฺโต) เน้นเกี่ยวกับองค์ประกอบของพุทธปรัชญาการศึกษา ที่เรียกว่า จตุสดมภ์ของการศึกษา คือ การพัฒนาศักยภาพ โดยมุ่งสอนเรื่องโยนิโสมนสิการ และให้ผู้เรียนรู้จักกลั่นกรองข้อมูลดิบให้เป็นองค์ความรู้ใหม่ และการศึกษาเพื่อพัฒนามนุษยภาพ โดยมุ่งให้เสรีภาพทางความคิด คือ คิดตามหลักโยนิโสมนสิการ แสวงหาความรู้ด้วยตนเองตลอดเวลา และในแนวคิดของศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี ด้านความหมายของการศึกษา มีเป้าหมายเพื่อสอนให้ผู้เรียนมีความเจริญงอกงามทางปัญญา และด้านวิธีการสอน ที่เน้นวิธีการสอนด้วยวิธีการแห่งปัญญา ให้ยึดถือในปัญญาธรรมเป็นสำคัญ ในการจัดการเรียนการสอน

Abstract: Abstract This study had 3 main objectives: 1) to study the concept on Buddhist Educational Philosophy of Phra Brahmapandit (Prof. Dr. Prayoon Dhamnajitto), 2) to study the concept on Buddhist Educational Philosophy of Prof. Dr. Saroj Buasri and 3) to study the integrated concepts and applying Buddhist Educational Philosophy into educational management between Phra Brahmapandit and Prof. Dr. Saroj Buasri. This study was a qualitative research focusing on the study of some documents consisting of Tipitaka, commentaries, other religious books, documents and writing of both Phra Brahmapandit and Prof. Dr. Saroj Buasri, including some related research papers on Buddhist Educational Philosophy The results of this study revealed as follow: 1)study the concept on Buddhist Educational Philosophy of Phra Brahmapandit, it was found that the main point emphasized significantly on the person’s development by focusing on 4 types of development in order to build a person who would be fulfilled with knowledge, ability, virtue and moral and was ready to walk into qualified professional careers such as development of capacity, development of capability, development of quality and development of human resource. 2) The concept on Buddhist Educational Philosophy, it showed that his concepts got along with the educational management as the concept of Evolution Philosophy for the aspects of setting the definition of education, objectives, curriculum and teaching methods in order to focus significantly on the development of the learners’ experiences. 3) Studying the integrated concepts and applying Buddhist Educational Philosophy into the educational management between between Phra Brahmapandit and Prof. Dr. Saroj Buasri, it revealed that most of Phra Brahmapandit concepts pointed out the outstanding presentation of examples or matters whch could get along with Adhicittasikkha (Training in higher mentality) such as Samadhi (concentration). For Prof. Dr. Saroj Buasri’s concepts could get along with Adhisilasikkha (Training in higher mentality) such as Sila (moral). Due to the integrated concepts, it appeared that they dealt with Adhipannasikkha ( Training in higher wisdom) such as Panna (wisdom). Phra Brahmapandit concepts emphasized on the complement of Buddhist Educational Philosophy called Jathusadom of Educational ( The management of governing in the old time of Thai society) which meant to the development of capacity focusing on both teaching Yonisomanasikara ( wise attention) and providing the learners to screen raw data into new knowledge, including the management of human resource by emphasizing on providing freedom to think according to the principle of Yonisomanasikara that the learners could seek for some knowledge by themselves all the time. For Prof. Dr. Saroj Buasri’s concepts pointed out on the definition of education which having the goal to teach the learners to create wisdom prosperity. And for the aspect of teaching method, it was found that he emphasized on the teaching method of wisdom by holding on Panna-dhamma (perception on reasons, consideration to understand the matters of things to reach to the fact) in meaning the teaching and learning process.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระราชวชิรเมธี, ดร. ป.ธ.๙ พธ.บ., ศศ.ม., อ.ม., กศ.ด.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ผศ.ดรวรกฤต เถื่อนช้าง ป.ธ.๙ ศษ.บ., ศษ.ม. ปร.ด.

Name: ผศ.อานนท์ เมธีวรฉัตร ป.ธ.๖ พธ.บ., ศษ.บ. กศ.ม.

Issued: 2556-09-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.029625 วินาที