ศึกษาการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานตามแนวทางของพระครูคัมภีรธรรมวิสุทธิ์ (ทองคำ คมฺภีโร)

Name: พระครูปลัดวิโรจน์ สญฺญโม (คชทอง)

keyword: วิปัสสนากัมมัฏฐาน

Abstract: บทคัดย่อ การวิจัยเรื่องการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานตามแนวทางของพระครูคัมภีรธรรมวิสุทธิ์ (ทองคำคมฺภีโร) มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ เพื่อศึกษาการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนาเถรวาท เพื่อศึกษาการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานตามแนวทางของพระครูคัมภีรธรรมวิสุทธิ์ (ทองคำ คมฺภีโร) และ เพื่อศึกษาผลของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานตามแนวทางของพระครูคัมภีรธรรมวิสุทธิ์ (ทองคำ คมฺภีโร)ของประชาชนในเขตตำบลระแงง อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์วิธีวิจัยศึกษาจากเอกสารปฐมภูมิและทุติยภูมิ และลงเก็บข้อมูลภาคสนามจากผู้ให้ข้อมูลหลักและทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีวิเคราะห์ค่าเฉลี่ยทางสถิติในเขตชุมชนตำบลระแงง อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ ผลการศึกษาวิจัย พบว่า การปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนาเถรวาท คือ การฝึกหัดจิต อบรมจิตให้สงบสงัดจากกิเลส ความวุ่นวาย และพัฒนาปัญญาให้สามารถดับทุกข์ได้ ความสำคัญของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน คือ ลดละความวุ่นวายทางกายและจิตใจ พัฒนาจิตปัญญาให้ประเสริฐสูงส่งขึ้น จิตที่ผ่านการฝึกอบรมพัฒนาดีแล้วย่อมมีความสงบสุข เข้มแข็ง นำมาใช้ในการปฏิบัติงานทุกประเภทและก่อให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมและตนเองการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนาเถรวาทยึดหลัก มหาสติปัฏฐาน คือ การตั้งสติกำหนดพิจารณาสิ่งทั้งหลายให้รู้เห็นเท่าทันตามความเป็นจริง การมีสติกำกับดูสิ่งต่างๆ และความเป็นไปทั้งหลาย โดยรู้เท่าทันตามสภาวะของมัน การปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานในประเทศไทยที่นิยมในปัจจุบัน ได้แก่ พอง – กลุ่มยุบ กลุ่มอานาปานสติ กลุ่มพุท - โธ กลุ่มสัมมาอรหัง และกลุ่มนาม – รูป พระครูคัมภีรธรรมวิสุทธิ์ เป็นพระสงฆ์ผู้ตั้งอยู่ในเถรภูมิผู้ทรงคุณวุฒิฝ่ายวิปัสสนากรรมฐานดังจะเห็นจากผลงานในด้านการเผยแผ่วิปัสสนา โดยได้รับมอบหมายจากคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์ให้เป็นพระอาจารย์ใหญ่ฝ่ายวิปัสสนาธุระมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยท่านเป็นผู้มีความหนักแน่นในหลักปฏิสันฐารมีความชำนาญในการฝึกปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นผู้มีจิตที่ไม่หวั่นไหวต่อโลกธรรมมีเมตตาธรรมที่ประเสริฐ ความเป็นผู้รู้วาระจิตของบุคคล รู้จักใช้กุศโลบายในการสั่งสอนท่านมีแนวทางในการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานตามสายพอง-ยุบบนพื้นฐานของหลักสติปัฏฐานในพระพุทธเถรวาท คือ กายานุปัสสนา เวทนานุปัสสนา จิตตานุปัสสนา และธัมมานุปัสสนา โดยประยุกต์ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและผู้ปฏิบัติ โดยมีวิธีการดังนี้ การกำหนดลมหายใจ การกำหนดอริยบถเดิน ยืน นั่ง นอน การพิจารณาถึงความสุขทุกข์ขณะฝึกปฏิบัติ และ การกำหนดสภาวะของจิตตามอารมณ์ที่มากระทบ ผลของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานตามแนวทางของพระครูคัมภีรธรรมวิสุทธิ์ จากการสอบถามประชากรกลุ่มตัวอย่างจากการสัมภาษณ์และแจกแบบสอบถามได้ผลเป็นดังนี้ในด้านการพัฒนากาย คือการจัดการทางกายภาพ ปฏิบัติต่อสิ่งแวดล้อมทางวัตถุได้ถูกต้องขึ้น พบว่าประชาชนมีพัฒนาการอยู่ในระดับมากที่สุด ในด้านการพัฒนาศีล คือ การมีความสัมพันธ์อยู่ร่วมกับเพื่อนมนุษย์และเพื่อนร่วมโลกได้ด้วยดี มีความเอื้อเฟื้อเกื้อกูลกัน เป็นส่วนร่วมที่สร้างสรรค์สังคม พบว่าประชาชน มีพัฒนาการอยู่ในระดับมากที่สุด ในด้านการพัฒนาจิต คือ การที่มีจิตมั่นคง เข้มแข็งอดทน สะอาดบริสุทธิ์ สงบร่มเย็น มีความสุขในการใช้ชีวิต พบว่าประชาชนมีพัฒนาการอยู่ในระดับมากที่สุด ในด้านการพัฒนาปัญญา คือ มีทัศนคติที่ถูกต้อง มีความรู้ความเข้าใจ ฉลาดรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง อิสระ หลุดพ้น พบว่าประชาชนมีพัฒนาการอยู่ในระดับมากที่สุด

Abstract: ABSTRACT This thesis is aimed at studying three objectives; they are 1) to study insight meditation practice in Theravada Buddhism 2) to study insight meditation practice by way of Phrakrukumpeerathammavisut 3) to study the result of insight meditation practice by way of Phrakrukumpeerathammavisut reflecting in people behavior of Rangaeng Sub-district, Sekhoraphum District, Surin Province. The research methodology is to study from the primary and secondary documents, and collect data from the samples in Rangaeng Sub-district, Sikhoraphum District, Surin Province. The research results are as follows: Insight meditation practice in Theravada Buddhism is the mental practice. It makes mentality to be far away from defilement and tempest, and develops wisdom to get rid of suffering. The significance of insight meditation is to abstain from physical and mental turbulence, to develop wisdom for the highest nobility. The already well-trained-mind contains happiness and strength, can be used to do all kinds of works, and brings benefit to oneself and others. Insight meditation emphasizes on foundations of mindfulness i.e. setting up of awareness to consider, see, and know things as they are. The methods of insight meditation practice in Thailand are various such as consideration of the deflating and inflating stomach, the bodily movement, saying in mind Bud-dho, SammaAraham, breathing-in-and-out, and mindfulness in mind and matter. Phrakrukumpeerathammavisut is the Buddhist monk who is in Thera level and specializes in insight meditation as seen by the achievement in insight meditation propagation. He was assigned by SurinSangha Order to be the chief master for Vipassana teaching section. He is good at Dhamma discussion, skillful in meditation, not being vacillated to the worldly vicissitudes, and merciful. He knows the others’ minds and uses well strategy in teaching. His principle of teaching emphasizes on the four foundations of mindfulness i.e. contemplation of the body (Kayanupassana), contemplation of feeling (Vedananupassana), contemplation of mind (Cittanupassana), and contemplation of mind-object (Dhammanupassana). His method of teaching is to consider breathing, the movement of walking, standing, sitting, sleeping, happiness, suffering, and the mental state as it comes and goes. The result of insight meditation practice by way of Phrakrukumpeerathammavisut is found in the following aspects. In the aspect of physical development i.e. the attitude to material surroundings, it is found that people are in the highest level of development. In the aspect of morality development i.e. to have good relationship with others, it is found that people are in high level of development. In the aspect of mental development i.e. to have stable mind, mental strength, mental purity, and mental peace, it is found that people are in the highest level of development. In the aspect of wisdom development i.e. to have the right attitude, to know and understand the changing things, to have freedom, it is found that people are in high level of development

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: ผศ.บรรจง โสดาดี, น.ธ.เอก, พธ.บ. (ปรัชญา), ศศ.ม.(ปรัชญา)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร.อธิเทพ ผาทา, ป.ธ.๔,พธ.ด.(พระพุทธศาสนา)

Name: พระครูโกศลธรรมาภิมณฑ์, ดร.ป.ธ.๔,พธ.บ.MA., Ph.D.(Ling)

Issued: 2556-09-06

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.025489 วินาที