การพัฒนาโปรแกรมการฝึกอบรมเรื่อง การป้องกันและการจัดการปัญหาน้ำเสียย้อมผ้าบาติก สำหรับผู้ผลิตผ้าบาติก บ้านคอเอน ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต

The development of the training program “ prevention and management of the waste water from a batik making process for the batik workers at Ko Ain Village, Mai Kao Sub-District, Talang District in Phuket province”

Name: ณัฐกร ชีประวัติชัย

Organization : มหาวิทยาลัยราชภัฎภูเก็ต, บัณฑิตศึกษา

keyword: น้ำเสีย

ThaSH: น้ำเสีย -- การบำบัด -- วิจัย.

Classification :.DDC: 628.16

ThaSH: น้ำเสีย -- การบำบัด.

Abstract: การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพน้ำเสียย้อมผ้าบาติกและการจัดการปัญหาน้ำเสียย้อมผ้าบาติกบ้านคอเอน จังหวัดภูเก็ต เพื่อพัฒนาโปรแกรมการฝึกอบรมสำหรับผู้ผลิตผ้าบาติก ให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ความตระหนัก และเจตคติในการดูแลรักษาแหล่งน้ำ และเพื่อหาคุณภาพของโปรแกรมการฝึกอบรมและความพึงพอใจของโปรแกรมการฝึกอบรมเรื่อง การป้องกันและการจัดการปัญหาน้ำเสียย้อมผ้าบาติกสำหรับผู้ผลิตผ้าบาติก บริเวณบ้านคอเอน ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต โดยเก็บตัวอย่าง ณ ชุมชนบ้านคอเอน ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต จากนั้นนำผลการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์ไปสร้างโปรแกรมฝึกอบรมใช้กับกลุ่มผู้ผลิตผ้าบาติก บ้านคอเอน จำนวน 20 คน วิธีดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 การศึกษาวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม โดยการนำน้ำเสียย้อมผ้าบาติกมาวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียด้านสมบัติทางกายภาพและทางเคมี 11 พารามิเตอร์ และทดสอบการจัดการสี โลหะหนักและค่าบีโอดีในน้ำเสียย้อมผ้าบาติกด้วยน้ำหมักชีวภาพจากผักบุ้ง แล้วนำผลที่ได้มาวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ ส่วนที่ 2 การศึกษาวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมศึกษา โดยนำข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียมาสร้างโปรแกรมการฝึกอบรมเรื่อง การป้องกันและการจัดการปัญหาน้ำเสียย้อมผ้าบาติกสำหรับผู้ผลิตผ้าบาติก แล้วนำไปอบรมผู้ผลิตผ้าบาติกต่อไป ผลจากการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม พบว่า คุณภาพน้ำเสียย้อมผ้าบาติก บ้านคอเอน มีความเข้มของสีมาก ค่าความเป็นกรด-เบส (pH) อยู่ในช่วงสภาวะเป็นกลาง ค่าการนำไฟฟ้า ค่าความขุ่น ค่าปริมาณของแข็งละลายน้ำ (TDS) และค่าของแข็งแขวนลอย (SS) ในน้ำเสียรวมมีค่ามากที่สุด ค่าออกซิเจนละลาย (DO) ถ้าช่วงที่ผลิตมากก็จะมีค่ามากแต่ถ้าผลิตน้อยจะมีค่าน้อย ค่าบีโอดี มีค่าใกล้เคียงกัน ไม่สูงมาก ค่าซีโอดี ในน้ำเสียรวมและน้ำสาธารณะฯ มีค่าเท่ากันและมากที่สุด และค่าไนเตรต-ไนโตรเจน (NO3-) ในน้ำเสียรวมและน้ำสาธารณะฯ มีค่าใกล้เคียงกันและมากที่สุด และจากการทดลองหาปริมาณโลหะหนักของสีย้อมผ้าบาติก 3 สี คือ สีน้ำเงิน สีแดง และสีเหลืองโดยได้ทำการวิเคราะห์โลหะหนัก 7 ชนิด พบว่า สีน้ำเงินมีปริมาณทองแดง แมงกานีสและเหล็กมากที่สุด ส่วนแคดเมียม โคบอลต์ โครเมียม และตะกั่ว ตรวจไม่พบ และพบแคดเมียมปริมาณเล็กน้อยในสีแดงและสีเหลือง สำหรับน้ำเสียรวม ตรวจพบเหล็ก ในปริมาณมากที่สุดในจำนวนโลหะหนักที่ทำการวิเคราะห์คือ 2.96 ppm แต่ไม่พบแคดเมียม โคบอลต์ โครเมียม และตะกั่ว และจากการใช้น้ำหมักชีวภาพจากผักบุ้งในการบำบัดโลหะหนัก สี และบีโอดี พบว่า สามารถลดปริมาณเหล็กออกจากสีน้ำเงิน และสีแดงได้ 18.79 และ 7.59 % สามารถลดปริมาณแมงกานีสออกจากสีน้ำเงิน สีแดง และสีเหลืองได้ 69.78, 55.74 และ 73.20 % ตามลำดับ ส่วนน้ำเสียรวม สามารถลดปริมาณเหล็กและทองแดงได้ 12.16 และ 10.32 % ส่วนแมงกานีสไม่สามารถลดปริมาณได้ ในการตรวจสอบความเข้มของสีสามารถลดความเข้มของสีในน้ำสีสังเคราะห์ น้ำล้างพู่กัน และน้ำเสียรวม ได้มากกว่า 80% ส่วนค่าบีโอดี (BOD) สามารถลดได้เล็กน้อย ผลการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมศึกษา โดยการพัฒนาโปรแกรมการฝึกอบรมสำหรับผู้ผลิต ผ้าบาติกและประสิทธิภาพของคู่มือการฝึกอบรม โดยทำการฝึกอบรมผู้ผลิตผ้าบาติก ที่บ้านคอเอน โดยใช้โปรแกรมการฝึกอบรม เรื่องการป้องกันและการจัดการปัญหาน้ำเสียย้อมผ้าบาติกสำหรับผู้ผลิตผ้าบาติก พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมมีความสนใจในเรื่องที่เข้าอบรม และมีความรู้ความเข้าใจ ความตระหนัก และเจตคติ ในเรื่องการป้องกันและการจัดการปัญหาน้ำเสียย้อมผ้าบาติกเพิ่มขึ้น ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 สำหรับคู่มือการฝึกอบรม พบว่า มีคุณภาพในด้านการให้ความรู้ความเข้าใจ ความตระหนัก และเจตคติ อีกทั้งความพึงพอใจของผู้ผลิตผ้าบาติกที่มีต่อโปรแกรม การฝึกอบรมสิ่งแวดล้อมศึกษา มีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในเกณฑ์ดีร้อยละ 77 ปานกลาง ร้อยละ 22 น้อย ร้อยละ 1 และควรปรับปรุงร้อยละ 0

Abstract: The purposes of this research were to investigate the quality of the waste water from a batik making process, to manage the waste water problems, and to develop a learning package to encourage understanding, attitudes, and awareness of the workers with regard to the management of the waste water, and to test the efficiency of the training program. The researcher selected a group of 20 people who were working in the batik business at Ko Ain Village, Mai Kao Sub-District, Talang District in Phuket Province. The research was divided into two parts. The environmental study aimed to analyse the quality of the waste water in both physical and chemical characteristics. The study looked at 11 parameters of the water quality including color, heavy metals, and BOD. The results showed that the quality of the water was as follows: the color was very dark; the level of BOD and pH was found to be moderate; and the level of EC, FTU,TDS and SS was found to be the highest. The level of DO was varied according to the number of batik being processed. The level of COD and NO3- in the waste water was found to be equivalent to that of the regular water supply system. The study also looked at the quantity of heavy metals found in three colors used in making batik - blue, red and yellow. The blue color contained Copper, Manganese, and Iron most, while Cadmium, Cobalt, Chromium, and Lead were not found. The red and yellow color were found to contain Chromium. However, the waste water from batik production contained iron most, at the level of 2.96 ppm., while the other elements - Cadmium, Cobalt, Chromium and Lead could not be found. The researcher employed the Bio extract liquid from morning glory vegetables to reduce the heavy metals, color, and BOD in the waste water. From the experiment, the Bio extract liquid could reduce Iron from the blue color (18.79%), and from the red color (7.59%). It could also reduce Manganese from the blue color (69.78%), the red color (55.74%), and the yellow color (73.20%). The researcher used the Bio extract liquid from morning glory vegetables, and could reduce the dark color in the waste water successfully (80%), and could reduce the level of BOD in the water. In terms of environmental education, the researcher created a learning package to train 50 people who were making batik in Ko Ain Village, Mai Kao Sub-District, Talang District in Phuket Province about how to manage the waste water from the batik making process. It was revealed that the batik makers’ level of understanding, attitudes, and awareness to conserve the quality of the water in the community had increased greatly with a 0.95 level of reliability. In addition to this, the level of the students’ satisfaction towards the training was found to be very high (77%).

มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: ภูเก็ต

Email: library@pkru.ac.th

Name: สายธาร ทองพร้อม

Role: ประธานกรรมการที่ปรึกษา

Modified: 2556-05-01

Issued: 2556-05-01

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: TH628.16 ณ113ก

tha

Spatial: ไทย (ภาคใต้)

Spatial: ภูเก็ต

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สิ่งแวดล้อมศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Cover.pdf	124.92 KB	24	2025-08-20 07:34:13
2	Abst.pdf	170.04 KB	26	2025-08-20 07:34:38
3	Append.pdf	6.56 MB	26	2021-09-10 16:20:19
4	Bib.pdf	294.32 KB	18	2022-03-16 20:29:31
5	Chapter5.pdf	298.4 KB	24	2022-03-16 20:29:35
6	Chapter4.pdf	246.9 KB	22	2021-09-10 16:20:34
7	Chapter3.pdf	388.02 KB	27	2021-09-10 16:20:39
8	Chapter2.pdf	969.04 KB	49	2025-01-20 09:34:19
9	Chapter1.pdf	223.17 KB	30	2021-09-10 16:20:49
10	Tables.pdf	501.58 KB	16	2021-09-10 16:20:54
11	Figures.pdf	45.79 KB	14	2021-09-10 16:21:00
12	Contents.pdf	149.96 KB	17	2021-09-10 16:21:07
13	Acknow.pdf	49.2 KB	13	2021-09-10 16:21:13
14	Appro.pdf	269.14 KB	17	2021-09-10 16:21:18
15	Biog.pdf	52.76 KB	15	2021-09-10 16:21:24

ใช้เวลา

0.068445 วินาที