การศึกษาเชิงวิเคราะห์วิธีการแก้ปัญหาความเครียดด้วยกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

An Analytical Study of Ways of Stress Solution through the Students’ Buddhist Activities at Ban Samliam Municipal School, Mueang District, Khon Kaen Province

Name: ณิชากร รัตนนิชาญ

keyword: ความเครียด

Abstract: วิทยานิพนธ์เล่มนี้ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาวิจัย ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาความเครียดในวัยเรียน (๒) เพื่อศึกษาปัญหาที่เกิดจากความเครียดของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม และ (๓) เพื่อศึกษาวิธีการแก้ปัญหาความเครียดด้วยกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา การศึกษาในครั้งนี้ เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพและใช้การสัมภาษณ์แบบมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้องกับนักเรียนในการประเมินผลความเครียด ซึ่งทำการวิจัยที่โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาของความเครียดเกิดจากหลายปัจจัย เช่น สุขภาพของผู้เรียนปัญหาความสัมพันธ์ทางครอบครัว บุคลิกภาพ การเรียนการสอนโดยตรงปัญหาทางสังคมและการประกอบอาชีพการงาน, ผลกระทบของความเครียด เช่น มีผลผู้เครียดโดยตรงอย่างเช่นเสียสุขภาพร่างกายและจิตใจมีผลต่อองค์กรที่ตนทำงานอยู่ด้วยแนวทางหรือวิธีป้องกันและลดความเครียด เช่น ให้มองสิ่งใดๆ รอบด้านอย่ามองด้านเดียวว่าจะต้องเป็นไปเช่นนั้นเสมอ เพราะทุกสรรพสิ่งมีการเปลี่ยนแปลงได้เนื่องจากเป็นไปตามกฎธรรมดาหรือหลักไตรลักษณ์วิธีการวัดปฏิกิริยาความเครียด มี ๔ แบบ คือ การรายงานตนเองการใช้เทคนิคการฉายภาพ การสังเกตพฤติกรรมและการวัดความเปลี่ยนแปลงทางสรีระ ปัญหาที่เกิดจากความเครียดของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม ปัญหาที่เกิดจากความเครียดทางจิตใจมีผลต่อสุขภาพ เช่น อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ความดันโลหิตสูง หลอดเลือดที่หัวใจตีบตัน นอกจากนั้น ความเครียดยังก่อปัญหาต่อสุขภาพจิตใจ เช่น เกิดความขุ่นเคืองใจ โกรธ ไม่พอใจคิดในทางไม่เหมาะสมด้านเศรษฐกิจและสังคม เช่น ทำให้เกิดรายจ่ายในการรักษาพยาบาลผู้เกิดความเครียดโดยไม่จำเป็น และทำให้เสียเวลาในการทำงานการศึกษาเล่าเรียน ตลอดจนค่าใช้จ่ายอื่นๆ เช่น การรักษาเยียวยา และปัญหาทางอาชญากรรม เช่น เมื่อบุคคลมีความเครียดภายในจิตใจแล้วย่อมเป็นระเบิดเวลาในตัวของผู้นั้น ที่จะทำลายคนอื่นได้ตลอดเวลาด้วยเหตุนี้เมื่อมีคนที่กำลังเครียดอยู่จะต้องให้การช่วยเหลืออย่างถูกวิธี วิธีการแก้ปัญหาความเครียดด้วยกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา โรงเรียนเทศบาลบ้านเหลี่ยมได้ร่วมกันคณะสงฆ์และผู้ปกครอง นำนักเรียนที่เกิดความเครียดร่วมทำกิจกรรมต่างๆ ทางพระพุทธศาสนาในวัดที่ดำเนินกิจกรรมเจริญจิตภาวนา ทำให้นักเรียนคลายความเครียดได้เพราะเป็นการฝึกจิตใจให้เข้มแข็งทำให้นักเรียนมีสติควบคุมตนได้การคิดในแง่บวก เช่น การฝึกให้นักเรียนรู้จักคิดในทางสร้างสรรค์ คิดแง่ดี คิดแง่บวกในทุกๆ เรื่องที่นักเรียนประสบพบเห็น เช่น คนเรียนไม่เก่ง แต่เล่นกีฬาหรือเล่นดนตรีเก่งการแผ่เมตตาจิตแก่เพื่อนมนุษย์ โดยการแผ่ไมตรีจิตไปยังบุคคลที่เกี่ยวข้อง เช่น เพื่อน ผู้ปกครอง คุณครู ผู้มีพระคุณ รวมถึงเจ้ากรรมนายเวรการพิจารณาไตรลักษณ์ คือ การคิดในแง่ของหลักการเปลี่ยนแปลงไม่คงที่การไหว้พระสวดมนต์เป็นกิจวัตร คือ การทำจิตของตนให้เป็นสมาธิด้วยกระบวนการฟอกจิต ฝึกให้นำพรหมวิหาร ๔ ไปใช้ในชีวิตประจำวัน กิจกรรมการเข้าค่ายพุทธบุตรทำให้นักเรียนรักบุญ กลัวบาป มีความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม มีความกตัญญูกตเวที การทำบุญตักบาตรช่วยให้นักเรียนรู้จักให้ทาน การเวียนเทียนวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ทำให้นักเรียนเกิดสมาธิ การถวายเทียนเข้าพรรษา สร้างความสามัคคีแก่นักเรียน กิจกรรมในวันพ่อและวันแม่แห่งชาติ โดยนักเรียน คณะครู คณะผู้ปกครอง มีความรักผูกพันกัน มีกิจกรรมป้องกันยาเสพติด การป้องกันอบายมุขต่างๆ ด้วย ส่วนวิปัสสนากรรมฐานหากอบรมอยู่เสมอ ก็จะช่วยลดความเครียดได้เป็นอย่างดี เพราะการฝึกจิตย่อมเป็นสิ่งที่ทำได้ยาก แต่หากบุคคลฝึกฝนดีแล้ว จิตที่ฝึกได้ยากนั้น ย่อมส่งผลดีอย่างคุ้มค่ากว่าสิ่งใดๆ ในโลกนี้ เช่นเคยโกรธก็จะไม่โกรธ เคยคิดริษยาก็ไม่ริษยาเพื่อนๆ

Abstract: Three main purposes of the present research study were to study the stress in the learning age, problems from the students’ stress at Ban Samliam Municipal School, and ways of the stress solution through the Buddhist activities. This study was a qualitative research and participant observation of all persons who were associated with students at Ban Samliam Municipal School, Mueang District, Khon Kaen Province. A result of this research study was found that a meaning of the stress came from many factors such as students’ health, relation among members in a family, personality, teaning-and-learning activities, and social and working problems. The stress problems made directly a serious person to lose both physical and mental health. It also affected on his companies. Ways to protect or release the intensity of the stress problem were to look around but not to look only one side because all things changed under the universal rules of Three Characteristics. Four ways to assess reaction of the stress were reporting to oneself, orthographic drawing, observation of behaviour, and assessment of physical changes. Problems of the students’ stress at Ban Samliam Municipal School, Mueang District, Khon Kaen Province had great effect on their health such as exhaustion, headache, hypertension, and coronary thrombosis. Moreover, seriousness caused many problems in mental health such as resentment, anger, unlike, and pungency. Wrong thoughts about economics and societies were also a main factor to cause the seriousness. For example, it wanted to pay more in the healthy care that made a person serious. This made a person to spend more times in working, studying, and paying more money. It also was a way to bring about crimes. For example, when a person was serious, he was out of control and destroyed the other people. If there was the great stress, he might commit to suicide. Thus, when a person was serious, he had to be cured in the right way. Ways of the stress solution through the Buddhist activities was that the Ban Samliam Municipal School had cooperation with Sangha and the students’ guardians. Here, all students who got stress came to participate in all Buddhist activities like meditation at the Buddhist meditation centres. These activities were useful to make students release the intensity of seriousness because the mental development helped greatly those students to control themselves and think in positive ways such as creation, positive thinking of all matters, and spreading the loving kindness towards all human beings—friends, parents, teachers, benefactors, and enemies. The consideration of Three Characteristics was to think of changes and instabilities. The respect to the Triple Gem was actually to make mind calm by a process of mental purification. The use of four sublime states of mind in the daily life and to participate in the Buddha-butta Camp was useful to make students love wholesomeness and hate unwholesomeness. It also helped students to be responsible for their lives and societies as well as the gratitude. To give alms to the monks helped students how to give. To walk with lighted candles around the Buddhist temple made students get concentration and feel to be close to the Triple Gem. To give candles in the Buddhist retreat brought about the harmony among students. All activities on the Father’s Day and the Mother’s Day were useful to make students, teachers and parents close associated with each other. All activities to the protection students from drugs were useful to take them out of drugs and destruction. If students were trained with practicing thanquility and insight meditation continuously. They were freefrom the stress because it was difficult to develop mind. If there was that well-trained mind a person would get the best thing in this world. For example there was no anger and geriousness although a person had been attacked by there before.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูสุวิธานพัฒนบัณฑิต

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ประยูร แสงใส

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: โสวิทย์ บำรุงภักดิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2554

Modified: 2020-12-29

Issued: 2555-07-24

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	362554.pdf	2.16 MB	144	2025-02-12 21:00:47

ใช้เวลา

0.041673 วินาที