การเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชเพื่อพัฒนาการผลิตต้นพันธุ์จำนวนมากเป็นการค้าในระบบต่อเนื่องของพืชสามชนิด กระเจียว กระชายดำ และมะเกี๋ยง

Tissue culture for commercial propagation in bioreactor of three plants, Kajeew ( Curcuma spp.), Kachaidum (Kaempferia parviflora Wall. Ex BaK.) and Makiang(Cleistocalyx nervosum var. paniala.)

Name: พองาม เดชคำรณ

Organization : สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ล้านนา

Name: ณัฐชัย เทียนบูรณธรรม

Organization : สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ล้านนา

Name: อภิชาติ ชิดบุรี

Organization : สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ล้านนา

Name: ศักดิ์ดา สุขวัฒนากร

Organization : สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ล้านนา

keyword: การเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช

Abstract: การวิจัยเพื่อผลิตยอดของพืชสามชนิดกระชายดำ ปทุมมา และมะเกี๋ยง ให้ได้จำนวนมากสำหรับการเลี้ยงในระบบต่อเนื่อง 3 ระบบ ได้แก่ แพลอย (rafting : raft) พ่นอากาศ (air bubble: air) พ่นอาหาร (media spraying: spray) และระบบการเลี้ยงปกติ 2 ระบบ ได้แก่ อาหารแข็ง (solid media: solid) และ อาหารเหลว (liquid media: lq) เปรียบเทียบกับการเลี้ยงในอาหารแข็ง และอาหารเหลวที่มีการเขย่าแนวระนาบ (vertical shaker) นำไปเลี้ยงในอาหารสูตรดัดแปลง Murashige and Skoog (1962) (MS) โดยกระชายดำ และปทุมมา เลี้ยงในอาหารที่ทำการเลี้ยงมี BA ระดับความเข้มข้น 1.5 มล.ก./ลิตร และในอาหารที่ทำการเลี้ยงมะเกี๋ยงมี NAA 0.1 มล.ก./ลิตร ร่วมกับ BA 0.5 มล.ก./ลิตร ศึกษาการเจริญของยอด ราก และใบ พบว่า เนื้อเยื่อกระชายดำเจริญเป็นยอดจำนวนมากที่สุดใน ระบบแพลอย ส่วนเนื้อเยื่อ ปทุมมา และมะเกี๋ยงเจริญเป็นยอดจำนวนมากที่สุดในอาหารเหลวที่มีการเขย่าแนวระนาบ ส่วนยอดพัฒนาได้ดีที่สุดในอาหารเหลวที่มีการเขย่าแนวระนาบ และรากของทั้งสามพืชมีจำนวนมากที่สุดในอาหารเหลวที่มีการเขย่าแนวระนาบ แต่รากของของปทุมมาพัฒนาได้ดีที่สุดใน อาหารแข็ง และรากของของมะเกี๋ยงพัฒนาได้ดีที่สุดในระบบพ่นอาหาร ทำการวิเคราะห์หาค่า ไนโตรเจน (N) ในรูปแอมโมเนียม (NH4-N) และ ในรูปไนเตรท (NO3-N) ฟอสฟอรัส (P) และโปแตสเซียม (K) จากอาหารเหลว (ระบบต่อเนื่อง และ อาหารเหลวระบบปกติ) พบว่าปริมาณแร่ธาตุอาหารถูกพืชใช้ไปในการเจริญเป็นยอด และราก การศึกษาค่าออกซิเจน (%) ในสภาพเลี้ยงระหว่างในระบบต่อเนื่อง 3 ระบบ คือ แพลอย พ่นอากาศ และ พ่นอาหาร พบว่า ในสภาพที่เลี้ยงกระชายดำ และมะเกี๋ยง ในระบบ แพลอย และ พ่นอาหาร ค่าออกซิเจนสูงกว่าในระบบพ่นอากาศ ในสภาพที่เลี้ยงปทุมมา ทั้ง 3 ระบบไม่ค่อยต่างกัน การศึกษาภาชนะเลี้ยงที่เหมาะสม สำหรับการเลี้ยงเนื้อเยื่อในระบบต่อเนื่อง พบว่าขวดแก้วดูแลน (Duran Bottle) ขนาด 2 ลิตร ที่นำมาต่อเชื่อมท่อเปิดตำแหน่งต่าง ๆ มีปากขวดแคบไม่สะดวกในการทำงาน และนำพืชออก ขณะที่นำขวดแก้วดอง ขนาด 2 ลิตร ที่นำมาเจาะเปิดตำแหน่งต่าง ๆ มีความเหมาะสมสำหรับการเลี้ยง แต่อุปกรณ์ในการต่อเชื่อมต้องพัฒนาให้เหมาะสม การศึกษาขวดปรับระบบการวัดอากาศในภาชนะเลี้ยงที่เหมาะสม พบว่า ขวดแก้วดูแลน (Duran Bottle) ขนาด 250 มล.ล. นำมาต่อเชื่อมท่อเปิดตำแหน่ง คอขวด 1-2 รู เหมาะสมสำหรับใช้เป็นขวดดักอากาศ

สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง

Address: ลำปาง (Lampang)

Email: library@rmutl.ac.th

Name: สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง

Role: ผู้ให้ทุนวิจ้ย

Email : lartc@hotmail.com

Created: 2551

Modified: 2552-10-15

Issued: 2552-09-24

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	report.pdf	7.19 MB	171	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.028485 วินาที