รายงานการวิจัย พฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง จังหวัดราชบุรี

Self-health care behaviours of elderly with hypertension,Ratchaburi

Name: จิริยา อินทนา

Organization : วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

Name: รุ่งทิพย์ ไชยโยยิ่งยงค์

Organization : วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

Name: นาตยา วงศ์ยะรา

Organization : วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

Name: เพ็ญจมาศ คำธนะ

Name: เบญจวรรณ ศรีโยธิน

Organization : วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

keyword: การดูแลสุขภาพด้วยตนเอง

; ความดันเลือดสูง

Abstract: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง จังหวัดราชบุรี จำนวน 30 คน โดยคัดเลือกตัวอย่างตามทฤษฎี ( Theoretical sampling) การเก็บข้อมูล โดยใช้วิธีการสังเกต สัมภาษณ์ ร่วมกับการบันทึกเสียง ผลการวิจัยพบว่า การศึกษาบริบทชีวิตพบว่าผู้สูงอายุความดันโลหิตสูงยังจำเป็นต้องดิ้นรนทำมาหากินหา รายได้ ทั้งชาย และหญิง แม้จะอยู่ตามลำพัง หรืออยู่กับครอบครัวก็ตาม บางรายแม้ว่าจะมีลูกหลานญาติพี่น้อง คอยดูแล ช่วยเหลือจุนเจือ เรื่อง เงิน อาหาร แต่ผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง ส่วนใหญ่ก็ต้องพยายามทำงานตามกำลังความสามารถของร่างกายเพื่อให้มีรายได้ไว้ใช้จ่าย พฤติกรรมการกิน ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่ได้ควบคุมอาหารเลย ส่วนน้อยที่คิดจะควบคุมอาหารแต่ทำได้บ้างไม่ได้บ้าง พฤติกรรมการกินจะขึ้นอยู่กับบริบทชีวิตของผู้ป่วย เลือกกินตามความชอบของตนเอง และครอบครัว ฐานะเศรษฐกิจของตนเองเป็นหลัก รวมทั้ง ประสบการณ์ สภาพร่างกาย แหล่งที่ซื้อและหาได้ แม้ผู้ป่วยจะรับรู้ว่าต้องลดอาหารเค็ม แต่ผู้ป่วยก็ไม่สนใจ และผู้ป่วยส่วนใหญ่เข้าใจว่าอาหารเค็มคือ น้ำปลาและเกลือ พฤติกรรมการออกแรง ผู้ป่วยส่วนใหญ่ออกแรงไม่มีรูปแบบและวิธีการ เป็นการออกแรงเล็กน้อย ถึงปานกลาง การออกแรงจะเน้นที่การทำมาหากินของตนเอง และครอบครัว การออกแรงเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตตามปกติของผู้ป่วยส่วนใหญ่ มีส่วนน้อยที่มีมองว่าการออกแรงเป็นการออกกำลังกาย แต่ก็ไม่มีรูปแบบและวิธีการ ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีความเครียดและวิตกกังวลเกิดจาก เรื่องรายได้เศรษฐกิจ ความขัดแย้งในครอบครัวและไม่มีลูกหลานเอาใจใส่ดูแลเป็นภาระของครอบครัว ในส่วนที่เกี่ยวกับการเจ็บป่วย พบว่าความกังวลและความเครียดของผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่วิตกกังวลเรื่องโรคที่เป็น การรักษาโรค ความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยส่วนใหญ่ โดยรับยาที่โรงพยาบาลและสถานีอนามัยใกล้บ้านสม่ำเสมอ ในขณะเดียวกันผู้ป่วยมีการแสวงหาการรักษาด้วยวิธีการต่างๆ ร่วมด้วยกับการรักษาแผนปัจจุบัน มีการทดลองใช้ยาสมุนไพร ยาบำรุงต่างๆ ทั้งจากการบอกต่อ การโฆษณา มีการเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ แต่ไม่ขาดยาแผนปัจจุบัน เป็นการลองผิดลองถูกของผู้ป่วยเอง ผู้ป่วยมองว่าการรับบริการจากโรงพยาบาลเป็นเรื่องยุ่งยาก หลายขั้นตอน ต้องรอนานใช้เวลานานในการไปโรงพยาบาลแต่ละครั้ง คำแนะนำที่ได้รับจากเจ้าหน้าที่ ใช้ไม่ได้กับชีวิตจริง ผู้ป่วยที่เป็นความดันโลหิตสูงเพียงอย่างเดียวไม่กระทบต่อการดำรงชีพเท่าไหร่นักเพียงแค่ไปรับยาและกินยาผู้ป่วยยังใช้ชีวิตปกติ แต่ในรายที่เกิดภาวะแทรกซ้อน จะกระทบต่อการดำรงชีพมาก ประกอบกับอายุที่มากขึ้นทำงานไม่ไหวและเป็นภาระกับคนในครอบครัว การช่วยเหลือพึ่งพาจากครอบครัว ลูกหลาน ญาติพี่น้อง ได้รับการช่วยเหลือด้านอาหาร การเงิน การรับส่งไปโรงพยาบาล จัดยาให้กิน ข้อเสนอแนะ ด้านการจัดการเรียนการสอน นำองค์ความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาสอดแทรกในเนื้อหาการดูแลผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง และออกแบบการสอนในภาคปฏิบัติให้นักศึกษาได้ศึกษาบริบทชีวิตของผู้ป่วย เพื่อให้เข้าใจชีวิตของผู้ป่วยอย่างแท้จริง ก่อนวางแผนให้การดูแล ด้านการบริการ บุคลากรสาธารณสุขผู้ให้บริการควรศึกษาและทำความเข้าใจบริบทชีวิตของผู้ป่วยผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง เพื่อปรับการให้บริการและประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการที่แท้จริงของผู้รับบริการ ด้านการวิจัย ควรทำการศึกษาวิจัยพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้ป่วยโรคเรื้อรังอื่น ๆ และในผู้ป่วยวัยอื่นๆ เพิ่มขึ้น เพื่อให้เข้าใจพฤติกรรมการดูแลตนเองและบริบทชีวิตของผู้ป่วยเพื่อขึ้นเป็นการพัฒนาองค์ความรู้

Abstract: This qualitative research was to investigate self-health care behaviours of elderly with hypertension living in Ratchaburi province. Thirty elderly with hypertension were recruited theoretically to be research samples. Observation and interview were used for data collection. The results found that: 1. Context of life Elderly with hypertension still kept working although they lived alone, lived with their families or their families supported them with food and money. Almost of them worked as much as they could for getting paid to live. 2. Consuming behavior The majority of those elderly did not control what they ate while some did it successfully. Their consuming behaviour mainly depended on many factors such as their preference, economic status, experience, health status and available places to buy. They did not care although they had to decrease consuming foods which contained salt. They perceived those foods as fish sauce and salt. 3. Exerted behavior Those elderly exerted mildly and moderately without styles and methods. Their exertion focused on their work and their family work because it was a part of their life styles. Although a few number of them viewed that exertion was the same as exercise, their exertion was still no styles and methods. 4. Stress and anxiety Those elderly were stressed and anxious because of incomes, family conflicts and depending on their families but not their illness. 5. Curing hypertension Almost of those elderly frequently got treatment from the hospitals and local health centres nearby. At the same time, they sought other alternative treatments and used together with orthodox treatments. They randomly tried herbs and other supplements which people suggested and advertised. They changed those alternative treatments but they continually took their orthodox treatments. They saw the difficulties from getting the hospital services such as having many complex processes and taking long waiting time. Most importantly, advices from the hospital staffs could not apply in their real life. There were many affects on elderly having hypertension with complications, especially those who were getting older, having no energies to work and depending on their carers. Family members helped those elderly by providing food, money and transportation to the hospital and preparing medication. Some elderly who lived alone had to adapt and helped themselves in handling their work and illness. Research findings suggest that: -Faculties should build knowledge found from this study in class of caring elderly with hypertension. They also can design the students to explore the patients’ context. Those two options will make students realise the patients’ real life before providing nursing care. -Health care providers should learn and understand life context of elderly with hypertension to improve their services and apply relevantly to their needs. -Two research issues need to be concerned: of self-care behaviours of patients with other chronic illness and self-care behaviours in each age group.

วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

Address: ราชบุรี

Email: hatairat@bcnr.ac.th

Name: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

Role: ผู้ให้ทุนการวิจัย

Created: 2553

Modified: 2554-04-29

Issued: 2554-04-29

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Cover.pdf	510.98 KB	765	2026-08-06 21:21:48
2	abstract.pdf	267.41 KB	971	2026-08-06 21:21:53
3	chapter 1.pdf	247.02 KB	830	2026-08-24 14:15:38
4	chapter 2.pdf	442.84 KB	861	2026-08-28 22:07:42
5	chapter 3.pdf	265.88 KB	645	2026-05-26 18:16:01
6	chapter 4.pdf	534.63 KB	622	2026-05-26 18:16:01
7	chapter 5.pdf	319.04 KB	615	2026-05-26 18:16:01
8	bibliography.pdf	256.94 KB	558	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.098064 วินาที