รายงานวิจัยเรื่องการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ดกับวิถีชีวิตของประชาชนในป่าดอนป่าซี ตำบลหนองห้าง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ และการนำมาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
A Study of Biodiversity of Mushroom and Toadstools and Folk Way of Life in Don Pa Se Forest, Kalasin Province.
Abstract:
การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ดกับวิถีชีวิตของประชาชนในป่าดอนป่าซี ตำบลหนองห้าง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ด และการใช้ประโยชน์จากป่าของชุมชนในพื้นที่
ผลการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ดในป่าดอนป่าซี มีสภาพเป็นป่าเต็งรัง ทำการเก็บตัวอย่างตั้งแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2544 ถึงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2545 เก็บตัวอย่างเห็ด 193 ตัวอย่างสามารถจำแนกตัวอย่างเห็ดได้เป็น 3 ไฟลัม 3 ชั้น 14 อันดับ 26 วงศ์ 50 สกุล และ 54 ชนิด สามารถจำแนกเห็ดได้ถึงระดับสกุลแต่ไม่สามารถจำแนกชนิดได้ 27 ตัวอย่าง และจำแนกได้ใกล้เคียงในระดับชนิด 5 ตัวอย่าง วงศ์ที่พบเห็ดมากที่สุดได้แก่วงศ์ Polypolaceae วงศ์ Tricholomataceae และวงศ์ Russulaceae
ผลการศึกษาด้านวิถีชีวิตของชุมชน โดยใช้แบบสัมภาษณ์ครัวเรือน 290 ตัวอย่างจาก 799 ครัวเรือนของชุมชนบ้านหนองห้าง หมู่ 1, 2 , 6 ,7 และ 8 ตำบลหนองห้าง อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์
พบว่า ครัวเรือนส่วนใหญ่เข้าไปใช้ประโยชน์จากพื้นที่ป่าประมาณ 1-10 ครั้งต่อปี เห็ดที่ชาวบ้านรู้จักดีส่วนใหญ่เป็นเห็ดที่กินได้ ได้แก่ตระกูลเห็ดผึ้ง เห็ดน้ำหมากเห็ดหล่ม เห็ดระโงก เห็ดโคน จากการที่ให้ชุมชนภายนอกเข้ามาใช้ประโยชน์จากป่าเป็นจำนวนมากมีผลทำให้ปริมาณเห็ดลดลง ในการเก็บเห็ดวันที่มีเห็ดออก ชาวบ้านจะสังเกตจากสภาพแวดล้อม คือ มีอากาศอบอ้าว ใบไม้ใบตองแห้ง ท้องฟ้าลายเหมือนดอกเห็ด การศึกษาด้านปริมาณและมูลค่าของเห็ดที่ชาวบ้านเก็บมาในแต่ละปี ชุมชนหนองห้างเก็บเห็ดในป่ามาบริโภคประมาณ 2,485 กิโลกรัม ต่อปี คิดเป็นมูลค่า 758,915 บาท ด้านการมีสวนร่วมในการอนุรักษ์ป่าพบว่า ร้อยละ 33.5 ของครัวเรือนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ป่า ชาวบ้านเชื่อว่าในปัจจุบันมีคนภายนอกชุมชนเข้ามาใช้ประโยชน์เป็นจำนวนมากจนทำให้ความอุดมสมบูรณ์ของป่าลดลง เนื่องจากมีการตัดไม้ทำลายป่าและเก็บเห็ดเพื่อนำไปขายปริมาณมากเกินไป ด้านความต้องให้หน่วยงานราชการเข้ามาช่วยเหลือ พบว่าชาวบ้านต้องการให้หน่วยงานของรัฐบาลมีงบประมาณมาสนุบสนุนช่วยรณรงค์เรื่องการอนุรักษ์ป่า และปลูกป่าเพิ่มเติม
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์
©copyrights มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์