กระบวนการปฏิวัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของนิสิตมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

A study of the process of Vipassana meditation retrats for the students in Mahachulalongkornrajavidyalaya University

Name: พระปรีดา ทานาแซง

ThaSH: กรรมฐาน

ThaSH: นักศึกษา -- แง่ศีลธรรมจรรยา

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์ สังเกต และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม กลุ่มเป้าหมาย ในการศึกษาครั้งนี้ เป็นกลุ่มนิสิต ส่วนกลางมหาวิทยาลัยมหาจุฬากรณราชวิทยาลัย ทั้ง 4 คณะ พระวิปัสสนาจารย์ที่ผ่านการอบรมเป็นพระวิปัสสนาจารย์ของมหาวิทยาลัยที่เป็นพระอาจารย์สอนนิสิตอยู่เป็นประจำและคณาจารย์ที่ทำหน้าที่ในพื้นที่ปฏิบัติทั้ง พระสงฆ์ เจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่ ถึงขั้นตอนและวิธีการปฏิบัติ ปัจจัยเงื่อนไข ปัญหา อุปสรรคในการปฏิบัติและผลของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของนิสิต ผลการศึกษา พบว่าขั้นตอนและกระบวนการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของนิสิตมหาวิทยาลัยมีการสอนเป็นไปตามพระไตรปิฎก ทั้ง 3 ปิฎก โดยเน้นการปฏิบัติตามสติปัฏฐาน 4 ในพระมหาสติปัฏฐานสูตร ซึ่งแบ่งเป็น 4 หมวด คือ กาย เวทนา จิตต และธัมม สรุปได้ รูป นาม โดยมีองค์กำหนด พอง หนอ – ยุบ หนอ และตามจริงที่เกิด การเคลื่อนไหวอิริยาบถ ยืน เดิน นั่ง นอน อิริยาบถหลักและอิริยาบถย่อย เมื่อเกิดเวทนาหรือความคิดให้พิจารณากำหนดอันนั้นตามจริง ปัจจัยและเงื่อนไขของการปฏิบัติส่วนใหญ่เกิดจาก ความพร้อมของสถานที่ในทุกด้าน เช่น อาคาร ห้องน้ำ - ห้องสุขา ที่ปักกรด ระยะเวลากัลยาณมิตรหรือเพื่อนนิสิตที่แนะนำการปฏิบัติ พระวิปัสสนาจารย์ ความรู้ความเข้าใจในหลักปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของนิสิตการดูแลและควบคุมของคณาจารย์เจ้าหน้าที่ อย่างไรก็ตามพัฒนาการของการปฏิบัติธรรมของพระนิสิตพบว่านิสิตที่อยู่ชั้นปี 4 จะมีพัฒนาการที่ดีกว่า เรียงลำดับตามระยะปีชั้นจากมากมาหาน้อยคือ ชั้น ปี 4, 3, 2 และ1 ซึ่งหากพระนิสิตที่จะมีพัฒนาการที่ดีกว่าอยู่ชั้นปีที่น้อยกว่าเช่นปี 1 ส่วนใหญ่เกิดจากความตั้งใจส่วนตัวและจริตธรรมในการชอบปฏิบัติ ส่วนปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติ สถานที่ บุคคลากร พระวิปัสสนาจารย์บางท่านขาดประสบการณ์ ข้อเสนอแนะในงานวิจัยนี้ คือ ศึกษาเปรียบเทียบก่อนปฏิบัติธรรมและหลังปฏิบัติธรรมไปแล้วประมาณ 1 เดือน เพื่อทราบถึงพัฒนาการและความเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในการอยู่ร่วมกันในวัดหรือสังคมและการนำไปใช้ในกิจวัตรประจำวันของพระนิสิต สืบไป

Abstract: This thesis is qualitative research . Interview, observation and participating observation were used in collecting data. University students of the four faculties at Mahachulalongkornrajavidyalaya, university meditation masters and both lay and monk lectures who organized the programme during meditation retreat were the target group of this research. The research revealed that the process of Vipassana meditation practice for the university students was in line with the Tipitaka which focuses on the Four Foundations of Mindfulness. The Sutta of the Four Foundations of Mindfulness is divided into four sections: body, feeling, mind and Dhamma which can be intespre ted as Rupa (body) and Nama (mind). It contemplates the rising and falling of the abdomen and contemplates the actual movements of the body: standing, walking, sitting and laying. When any feeling or thought appears, that feeling or thought should be contemplate. Factors and conditions in meditation practice were facilities such as building, toilet, area for setting meditation camps period of time, good friends, meditation masters knowledge and university students' understanding of meditation practice, and university lecturers and personnel who took care of and managed the programme. However, it was found that the fourth year university students got good results from meditation practice, followed by the third year university students, the second year university students and the first year university students in turn. It was also found that the first year university students might get better result from meditation practice than other senior university students. This is because they have practiced meditation before. Problems and obstacles to meditation practice were place, university personnel, and some meditation masters lack of meditation experience. This research Suggests from that the university students should he studed one month before and after meditation retreat the purpose of knowing the development and the change of behavior as they are living in temple or society and knowing the application of meditation practice to their daily life."

มหาวิทยาลัยมหิดล

Address: นครปฐม

Email: liwww@mahidol.ac.th

Name: เอี่ยม ทองดี

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2550

Modified: 2564-08-07

Issued: 2553-06-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ พ346ก 2550

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: พัฒนาชนบทศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหิดล

©copyrights มหาวิทยาลัยมหิดล

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	4637540.pdf	2.3 MB	316	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.452734 วินาที