การวิเคราะห์เนื้อหาและกลวิธีการใช้ภาษาในการแสดงตลกอีสาน

Analysis of content and language in Isan comedy shows

Name: ดุษฎี กองสมบัติ

ThaSH: การวิเคระห์เนื้อหา

ThaSH: ภาษา

ThaSH: หัสนิยาย -- ไทย (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาของการแสดงตลกอีสาน และเพื่อวิเคราะห์กลวิธีการ ใช้ภาษาในการแสดงตลกอีสาน โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และนำ เสนอข้อมูลแบบพรรณนา วิเคราะห์ (Descriptive Analysis) ประชากรที่ศึกษา คือ วีซีดีตลกอีสานของคณะเสียงอีสานและคณะเพชรพิณทอง ที่ ออกวางจำ หน่ายในปี พ.ศ. 2545 จำ นวนคณะละ 6 ชุด ผลการศึกษา พบว่า โครงสร้างของเนื้อหาที่ทั้ง 2 คณะใช้ มี 3 รูปแบบ คือ การแสดงแบบเปิดหรือแบบ ไม่มีแกนเรื่อง การแสดงแบบมีแกนเรื่อง และการแสดงแบบผสม ส่วนเนื้อหาการแสดง มี 25 ประเภท เช่น เพศ เงินทอง การดัดแปลงเนื้อเพลง เป็นต้น เนื้อหาต่างสะท้อนถึงเรื่องต่าง ๆ 4 เรื่อง คือ 1. นิสัย พฤติกรรม/อารมณ์ของ คน/สัจธรรมของชีวิต 2. วัฒนธรรม 3. สถานะของผูแ้ สดง 4. การลอ้ เลียนสื่อ เมื่อนำ กรอบแนวคิดเรื่องตรรกะของ ตลกมาเทียบเคียง พบว่า เนื้อหาแต่ละประเภทสอดคล้องกับตรรกะของตลก คือ เป็นการเล่นตลกกับเรื่องในชีวิต ประจำ วัน การเลน่ ตลกกับอารมณค์ วามรูสึ้ก และการเลน่ ตลกกับกลไกชีวิต เมื่อเปรียบเทียบเนื้อหาของทั้งสองคณะ พบว่า มีทั้งความคล้ายคลึงและความแตกต่าง ส่วนที่คล้ายคลึง กันคือ การแสดงเรื่องเพศและเรื่องเงินทองของทั้งสองคณะ อยูใ่ นอันดับใกลเ้คียงกัน สะทอ้ นใหเ้ห็นวา่ ไมว่ า่จะเปน็ ยุคสมัยใดที่ตลกโดง่ ดัง เรื่องเพศและเงินทองก็ยังคงเปน็ สว่ นหนึ่งในวิถีชีวิตของผูค้ นและเปน็ เรื่องที่ตอ้ งพบเจออยา่ง มิอาจหลีกเลี่ยงได้ แมว้ า่ เรื่องเพศจะเปน็ เรื่องตอ้ งหา้มสำ หรับสังคมไทยก็ตาม แตผู่แ้ สดงตลกก็สามารถนำ มาเลน่ ได้ ทุกยุคทุกสมัย ทำ ให้ทั้งผู้แสดงและผู้ชมได้ปลดปล่อยและระบายความเก็บกดในเรื่องดังกล่าวได้ ในด้านภาพ สะทอ้ นของเนื้อหา จะเห็นไดว้ า่ ทั้งสองคณะตา่งมุง่ สะทอ้ นใหเ้ห็นภาพดา้นวัฒนธรรมในการแสดงทุกชุด เปน็ การ ปลูกฝงั ใหค้ นรุน่ หลังไดรั้บรูเ้รื่องราวดังกลา่วไดเ้ปน็ อยา่งดี สว่ นเนื้อหาที่แตกตา่งกัน คือ สว่ นใหญค่ ณะเสียงอีสาน จะแสดงเรื่องงา่ย ๆ ที่ใกลตั้วและไมมี่สาระนัก เชน่ เรื่องคา่ตัว สถานที่แสดง และเรื่องสว่ นตัว โดยผูแ้ สดงหยิบยก เอาผูแ้ สดงในคณะที่ผูช้ มรูจั้กกันดีมาเลน่ ทำ ใหผู้ช้ มเกิดความเขา้ใจรว่ มกับผูแ้ สดงไดง้ า่ย แสดงถึงการเลือกมุขตลก ให้เข้ากับภูมิหลังของกลุ่มผู้ชมที่เป็นคนทั่วไปและอยู่ในเพศและวัยที่ต่างกันออกไป แม้ว่าคณะเพชรพิณทองจะ เลือกมุขตลกไดส้ อดคลอ้ งกับภูมิหลังผูช้ มเชน่ เดียวกัน หากแตเ่นื้อหาบางเรื่อง เชน่ การบวชฯ และวัฒนธรรมการ บริโภคอาหาร ก็ดูจะเขา้ใจไดย้ ากสำ หรับกลุม่ คนที่ไมมี่กรอบประสบการณร์ ว่ ม เชน่ เด็กหรือคนภาคอื่น เปน็ ตน้ ด้านกลวิธีการใช้ภาษา พบว่า แบ่งได้ 9 ประเภท เช่น การใช้คำ ภาษาต่างประเทศ การเล่นคำ คำ หยาบ และอุปมาโวหาร เป็นต้น เมื่อเปรียบเทียบระหว่างสองคณะ พบว่า ส่วนที่คล้ายคลึง คือ ต่างก็ใช้คำ ภาษาต่างประเทศ (คำ ทับศัพท) และคำ หยาบ ในการแสดงทุกชุด ดา้นที่แตกตา่ง คือ คณะเพชรพิณทองใชภ้ าษาตา่งประเทศ (กลุม่ คำ และประโยค) มากกวา่เสียงอีสาน ในประเด็นนี้อาจมีนัยสำ คัญที่วา่ ผูแ้ สดงตอ้ งการแสดงถึงภูมิปญั ญาของตลกอีสาน และสื่อถึงภาพลักษณ์ของวงที่มีความทันสมัย สำ หรับข้อเสนอแนะในการทำ วิจัยในอนาคต ผู้วิจัยเห็นว่า ควรมีการศึกษาเนื้อหาในเชิงปริมาณ (Quantitative content) ด้วย เพื่อทราบถึงความถี่ของเนื้อหา ซึ่งสามารถสะท้อนถึงสภาพสังคมในขณะนั้นได้นอก จากนี้ ควรศึกษาการแสดงตลกที่ใช้ภาษาถิ่นอื่น ๆ เช่น ภาษาถิ่นเหนือ และภาษาถิ่นใต้ เป็นต้น เพื่อทราบเนื้อหา ตลอดจนกลวิธีการใช้ภาษาในการแสดงตลกในภาษาถิ่นนั้น ๆ นอกจากนี้ ควรมีการศึกษาเปรียบเทียบเนื้อหาและ ภาษาระหวา่งตลกคาเฟกั่บตลกในวงดนตรีลูกทุง่ วา่เหมือนหรือตา่งกันอยา่งไร

Abstract: This study aimed to analyze humor and language in Isan comedy by using content analysis. 12 VCDs sold in the year 2002, 6 VCDs by the Sieng-Isan music band and 6 VCDs by the Phetphinthong music band were studied. There were 3 patterns of content structure that both bands used—improvisation, single theme content, and mixed content. Moreover, the content could be divided into 25 domains such as sex, money, song modification, and so on. The contents reflected 4 sides which were: 1) habit, behavior, mood and truth of life; 2) culture; 3) comedians’ status and 4) media mocking. The content coincided with 3 groups of humorous logic—playing jokes with people’s daily life, playing jokes with people’s mood, and playing jokes with life mechanism. When comparing the contents of the two bands, they were both similar and different. The similarities were to do with the two bands alteration of song lyrics occurred at the same phase (third phase) and the sex and money content occurred at nearly the same level. This reflected that no matter what era the bands were famous in, the sex and money content were still in people’s way of life and were just facts people had to face unavoidably. In the content reflection aspect, both bands aimed to reflect culture of Isan and Thailand in their 6 VCDs. This could greatly foster the next generation’s acknowledgement of their cultures. The differences were that Sieng-Isan mostly presented easily understood content that was suited for its audiences’ backgrounds. Though Phetphinthong also presented content that was suited for its audience, some content such as ordination/monk/temple and consumer culture content seemed to be difficult for some audiences to understand, such as children and people who were not Isan or did not have the same background of experiences. In the aspect of language mechanisms, there were 9 categories such as using foreign languages, puns, vulgar language, figures of speech, and so on. When comparing the two bands, the similarities were that they used foreign language (English transliteration) and vulgar language in all VCDs. The difference was that Phetphinthong mostly used foreign language in the form of word groups and sentences more than Sieng-Isan. The use of long sentences of foreign language without some audiences understanding what was being said might signify that the comedians would like to show their wisdom and a modern image of their bands. For further study, the researcher recommends that other researchers also study qualitative content reflecting contemporary society and determine the frequency of that content. Also, other local languages of comedy shows, such as Northern and Southern, should be studied so that the readers will know what the content and language use are. Moreover, other researchers should compare content and language use between humorists performing in cafés and in music bands to study their similarities and differences.

มหาวิทยาลัยมหิดล

Address: นครปฐม

Email: liwww@mahidol.ac.th

Name: โสภนา ศรีจำปา

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2546

Modified: 2020-04-20

Issued: 2553-01-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

ISBN: 9740441947

CallNumber: วพ ด731ก 2546

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการสื่อสารและการพัฒนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหิดล

©copyrights มหาวิทยาลัยมหิดล

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	4436767.pdf	2.3 MB	1382	2025-10-21 11:33:11

ใช้เวลา

-0.579391 วินาที