ปัญหาการกระทำละเมิดของเจ้าหน้าที่ต่อหน่วยงานของรัฐ : ศึกษาเฉพาะกรณีการทุจริตต่อหน้าที่ราชการ

Problems on official authority tort to a state organization : case study specifically on dishonesty to official function

Name: ณรงค์ ชลประคอง

ThaSH: ความรับผิดของราชการ -- ไทย

Classification :.DDC: 346.03

ThaSH: การทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ -- วิจัย

ThaSH: พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 -- วิจัย

ThaSH: ละเมิด -- วิจัย

ThaSH: กฎหมายปกครอง -- วิจัย

Abstract: แต่เดิมเมื่อเจ้าหน้าที่กระทำละเมิดไม่ว่าจะกระทำละเมิดต่อหน่วยงานของรัฐหรือบุคคลภายนอก ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่จะอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะละเมิด แต่การนำหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาใช้บังคับได้สร้างความไม่เป็นธรรมให้กับเจ้าหน้าที่ เพราะเจ้าหน้าที่จะต้องรับผิดเป็นการเฉพาะตัวเสมอไป แม้ว่าจะเป็นการกระทำละเมิดอันเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่ก็ตาม เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงได้มีการตราพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ขึ้น เพื่อคุ้มครองเจ้าหน้าที่ในการปฏิบัติหน้าที่ โดยกำหนดให้เจ้าหน้าที่ต้องรับผิดทางละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่เฉพาะเมื่อได้กระทำโดยจงใจ หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงเท่านั้น แต่ถ้าไม่ใช่เป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ เจ้าหน้าที่ผู้กระทำละเมิดจะต้องรับผิดเป็นการส่วนตัว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ กรณีเจ้าหน้าที่กระทำละเมิดต่อหน่วยงานของรัฐ ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องการทุจริตต่อหน้าที่ราชการ กรณีจึงมีปัญหาว่าการทุจริตเป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่หรือไม่ เพราะจะมีผลทางกฎหมายที่แตกต่างกัน ซึ่งขณะนี้ได้มีความเห็นทางกฎหมายเป็นสองความเห็น คือความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกา และนักกฎหมายส่วนหนึ่งที่เห็นว่าการทุจริตของเจ้าหน้าที่มิใช่เป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ ส่วนศาลปกครอง และคณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาลเห็นว่าการทุจริตของเจ้าหน้าที่เป็นการกระทำละเมิดอันเนื่องมาจากการใช้อำนาจตามกฎหมาย จึงถือว่าเป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่นั่นเอง หลังจากศาลปกครอง และคณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล ได้มีคำวินิจฉัยในเรื่องนี้แล้ว ได้ก่อให้เกิดปัญหาแก่หน่วยงานของรัฐ ดังนี้ 1. เมื่อถือว่าการทุจริตของเจ้าหน้าที่เป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ เจ้าหน้าที่ ผู้ทุจริตย่อมได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ซึ่งขัดกับเจตนารมณ์หรือวัตถุประสงค์ของกฎหมาย 2. เป็นการจำกัดสิทธิในการฟ้องคดีของผู้เสียหาย ทั้งนี้ เพราะก่อนหน้านี้หน่วยงานของรัฐสามารถฟ้องคดีต่อศาลยุติธรรมในฐานะเจ้าของทรัพย์สินติดตามเอาทรัพย์ของตนคืน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1336 หรือในกรณีอื่นได้ 3. ทำให้หน่วยงานของรัฐเกิดปัญหาอุปสรรคในการดำเนินการเพื่อให้ได้รับการชดใช้ความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้มาตรการบังคับทางปกครอง จากปัญหาดังกล่าว วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งทำการศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาต่างๆ เพื่อหาแนวทางแก้ไขปรับปรุงกฎหมายให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น อันส่งผลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถวินิจฉัยตีความได้อย่างถูกต้อง และสอดคล้องกับเจตนารมณ์หรือวัตถุประสงค์ของกฎหมาย ซึ่งจากการศึกษาพบว่าในต่างประเทศจะมุ่งคุ้มครองเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ไม่ให้ต้องรับผิด เป็นส่วนตัวเมื่อได้กระทำภายในขอบเขตอำนาจหน้าที่ด้วยความสุจริตใจเพื่อประโยชน์ของบริการสาธารณะ แต่หากกระทำไปเพื่อประโยชน์เฉพาะของตน สนองตัณหา ความต้องการ หรือความพยาบาทอาฆาตของตน ความประมาทเลินเล่อที่ไม่อาจให้อภัยได้ ความซุ่มซ่ามอย่างร้ายแรง ความผิดร้ายแรงที่เกิดจากการฉ้อฉล หรือความผิดที่เกิดจากเจตนาชั่วร้ายของข้าราชการ ถือว่าเป็นการกระทำที่ไม่เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ ข้าราชการต้องรับผิดเป็นการส่วนตัว และจากการศึกษาพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 พบว่ากฎหมายฉบับนี้มีเจตนารมณ์หรือวัตถุประสงค์เพื่อคุ้มครองเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความสุจริตเท่านั้น แต่การทุจริตของเจ้าหน้าที่เป็นการกระทำโดยมีเจตนาไม่สุจริต จึงไม่ควรถือว่าการทุจริตต่อหน้าที่ราชการเป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ เพราะไม่ต้องด้วยเจตนารมณ์หรือวัตถุประสงค์ของกฎหมาย ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาความไม่ชัดเจนในเรื่องนี้ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงขอเสนอว่า ควรให้นิยามศัพท์คำว่า “การปฏิบัติหน้าที่” ไว้ในพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ให้ชัดเจนว่า การปฏิบัติหน้าที่ หมายความว่า การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ภายในขอบเขตอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายด้วยความสุจริตเพื่อประโยชน์ในการจัดทำบริการสาธารณะเท่านั้น ทั้งนี้ เพื่อมิให้เกิดปัญหาในการตีความที่ไม่ต้องด้วยเจตนารมณ์หรือวัตถุประสงค์ของกฎหมาย อีกต่อไป

มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. ศูนย์สนเทศและหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@dpu.ac.th

Name: พรชัย เลื่อนฉวี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2552

Modified: 2554-05-12

Issued: 2554-05-12

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ346.03 ณ211ป

tha

DegreeName: นิติศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: กฎหมายมหาชน

Grantor: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

©copyrights มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Cover.pdf	300.23 KB	229	2025-09-29 14:05:25
2	ABS.pdf	362.93 KB	233	2025-09-29 14:05:02
3	Chap_1.pdf	301.21 KB	245	2025-04-28 09:37:45
4	Chap_2.pdf	479.32 KB	298	2025-02-25 23:18:21
5	Chap_3.pdf	576.79 KB	222	2025-08-15 10:18:28
6	Chap_4.pdf	516.52 KB	211	2025-02-25 23:19:06
7	Chap_5.pdf	332.69 KB	206	2025-02-25 23:19:22
8	App-bip.pdf	294.67 KB	164	2025-02-25 23:19:52
9	App.pdf	295.12 KB	173	2025-02-25 23:20:15
10	Vita.pdf	243.75 KB	143	2025-02-25 23:20:36

ใช้เวลา

0.354956 วินาที