แนวทางการพัฒนาด้านกายภาพพื้นที่ริมแม่น้ำ บริเวณกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน

The physical development planning for the inner part of Krung Rattanakosin riverfornt

Name: อำนวย พิชิตเดช

ThaSH: กรุงเทพฯ -- ผังเมือง

ThaSH: การออกแบบชุมชน

Classification :.LCCS: NA9256.6

Abstract: การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษา เพื่อหาแนวทางสำหรับการกำหนด ลักษณะทางกายภาพที่เหมาะสมกับพื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เฉพาะบริเวณกรุงรัตนโกสินทร์เท่านั้น เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่ง บริเวณกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน ซึ่งประกอบด้วยอาคาร โบราณสถานที่ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ศิลปกรรมและ สถาปัตยกรรม ที่สืบทอดมาจาก กรุงศรีอยุธยาเป็นเสมือน ภาพสะท้อน ให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองในอดีตที่ผ่านมา เป็นระยะเวลายาวนานกว่า 200 ปี การพัฒนาด้านกายภาพ เป็นไปอย่างขาดระเบียบ ปราศจากการวางแผนและแนวทาง ที่เหมาะสมไว้ล่วงหน้ามาก่อน จนเป็นสาเหตุของปัญหาและ ความยุ่งยากซับซ้อนนานับประการจนกระทั่งทุกวันนี้ รัญบาลได้ตระหนักถึงปัญหาต่าง ๆ ที่มีผลเสียกับอาคาร และโบราณสถาน ทั้งโดยทางตรงและทางอ้อม จึงแต่งตั้ง คณะกรรมการกรุงรัตนโกสินทร์ เพื่อทำหน้าที่กำหนด นโยบายวางแผนการอนุรักษ์และการพัฒนา ฟื้นฟู กรุงรัตนโกสินทร์ให้เป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรมของชาติ แนวความคิดในการศึกษาครั้งนี้ จึงถือเอานโยบายของ คณะกรรมการกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นแนวทางสำหรับการวิเคราะห์ เพื่อกำหนดลักษณะทางกายภาพ พระราชบัญญัติ ข้อกำหนดต่าง ๆ เป็นเครื่องมือสนับสนุนในขั้นปฏิบัติงานให้บรรลุจุดประสงค์ ในที่สุด พื้นที่ริมแม่น้ำของกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นในนี้ ถือได้ว่า เป็นพื้นที่ที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาด้านกายภาพ ให้เหมาะสมกับ คุณสมบัติพิเศษของพื้นที่ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจนยาก จะหาสถานที่ใดในโลกมาเปรียบเสมือนได้ การพัฒนา ด้านกายภาพกระทำไปโดยขาดการคำนึงถึงคุณค่า และ ความสำคัญของสภาพแวดล้อมที่อุดมไปด้วยโบราณสถาน ผลที่ปรากฏให้เห็นในปัจจุบันนี้คือ ปัญหาด้านกายภาพ ที่ยากจะขจัดให้หมดไปภายในระยะเวลาอันสั้นได้ ด้วยสาเหตุนี้เองคณะกรรมการกรุงรัตนโกสินทร์จึง ออกมาตรการเพื่อกำจัดการขยายตัวควบคุมอาคาร และสิ่งก่อสร้างภายในบริเวณกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน เป็นประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดบริเวณห้าม ก่อสร้าง ดัดแปลงใช้หรือเปลี่ยนการใช้อาคารชนิดหรือประเภทใด ภายในกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน ถึงแม้ว่าจะมีประกาศ กระทรวงมหาดไทยฉบับดังกล่าวแล้วก็ตาม แต่ก็ยังขาด มาตรการกำหนดแผนการพัฒนาที่เหมาะสมกับพื้นที่นี้อยู่ ดังนั้นการศึกษานี้จึงเสนอแนะแนวทางกำหนดการพัฒนา ที่เหมาะสม มีอำนาจที่จะดำเนินการควบคุมได้อย่างเด็ดขาด และสามารถบรรลุตามนโยบายได้อย่างรวดเร็วคือ การกำหนดพื้นที่ริมแม่น้ำของกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน เป็นเขตผังเมืองเฉพาะ (Special Zoning) เนื่องจากลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ศึกษามีลักษณะแคบยาวเลียบ ชายฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นระยะทางถึง 3 กิโลเมตร กิจกรรม และปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน เพื่อให้ การวิเคราะห์และการเสนอแนะแนวทางการพัฒนากำหนดเป็นผังเฉพาะ มีเหตุผลถูกต้องใกล้เคียงกับสภาพความเป็นจริงจึงแบ่งพื้นที่ออก เป็นบริเวณย่อย ๆ 4 บริเวณและศึกษาลักษณะโครงสร้างทางกายภาพ เศรษฐกิจและสังคมขั้นตอนคือ การวิเคราะห์เพื่อที่จะกำหนด แนวทางการพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ำของกรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน แบ่งออกเป็นขั้นตอน คือ 1. การวิเคราะห์แนวทางการปรับปรุง ด้านกายภาพปัจจุบันบริเวณพื้นที่ศึกษาและบริเวณใกล้เคียง โดยคำนึงถึงลักษณะโครงสร้างของอาคารที่มีผลกระทบด้าน ทัศนวิสัยกับโบราณสถานและภูมิทัศน์ของเมือง (Visual Impacted Townscape) โดยเน้นทัศนวิสัยที่เกิดจาก การมองจากแม่น้ำและฝั่งตรงข้าม เพื่อเสนอแนะการรื้อ และการอนุรักษ์อาคารบริเวณพื้นที่ศึกษา 2. การวิเคราะห์ เพื่อกำหนดบทบาทและหน้าที่ที่เหมาะสมโดยพิจารณาจาก องค์ประกอบหลักของเมือง 4 ประการด้วยกันคือ Urban Functions, Urban Frame, Urban Fabric และ Urban Quality 3. กำหนดการใช้ที่ดินบริเวณพื้นที่ศึกษาโดยการเปรียบเทียบ จากลักษณะการใช้ที่ดินแบบต่าง ๆ กัน (Alternative) ให้สอดคล้องกับบทบาทและหน้าที่ที่กำหนดไว้ ด้วยการ เปรียบเทียบผลที่ได้รับจากการกำหนดการใช้ที่ดินใน แต่ละแบบในด้านวัตถุประสงค์ เศรษฐศาสตร์และการตลาด ลักษณะของอาคาร การใช้ที่ดินและโครงข่ายของการคมนาคม ที่เหมาะสมกับพื้นที่ศึกษามากที่สุด 4. กำหนดเป็นผังเฉพาะ และการควบคุมภูมิทัศน์ของเมือง 5. แนวทางการปฏิบัติ เพื่อบรรลุตามเป้าหมาย (Implementation) ผลที่ได้ จากการศึกษาครั้งนี้คือ เพิ่มพื้นที่โล่งเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ สำหรับประชาชนเป็นการแก้ปัญหาการจราจร ปัญหาด้าน สภาพแวดล้อมและทางนิเวศวิทยาแก่ชุมชนตลอดจนการ ส่งเริมกรุงรัตนโกสินทร์เป็นเมืองศูนย์กลางทางประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรมที่ยังมีชีวิต และสามารถ ถ่ายถอดความเป็นเอกลักษณ์ของสังคมไทยที่ในอดีต ปัจจุบันได้อย่างสมบูรณ์.

มหาวิทยาลัยศิลปากร. สำนักหอสมุดกลาง

Address: นครปฐม (Nakorn Prathom)

Email: thp-lib@su.ac.th

Name: วิชัย บุญวาศ

Role: ผู้ควบคุมวิทยานิพนธ์

Name: บรรจง สนธิทิม

Role: ผู้ควบคุมวิทยานิพนธ์

Created: 2528

Modified: 2006-09-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: NA9256.6.ก4 อ65 2528

tha

กรุงเทพมหานคร

DegreeName: สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การออกแบบชุมชนเมือง

Grantor: มหาวิทยาลัยศิลปากร

©copyrights มหาวิทยาลัยศิลปากร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Title_page.pdf	82.14 KB	28	2022-04-27 11:14:24
2	Abstract.pdf	309.3 KB	24	2022-04-27 11:14:32
3	Content.pdf	440.82 KB	18	2022-04-27 11:14:40
4	Chapter1.pdf	383.61 KB	24	2024-12-16 08:51:30
5	Chapter2.pdf	2.04 MB	26	2022-04-27 11:14:52
6	Chapter3.pdf	1.06 MB	30	2022-04-27 11:14:58
7	Chapter4.pdf	1.6 MB	21	2022-04-27 11:15:07
8	Chapter5.pdf	5.43 MB	20	2022-04-27 11:15:16
9	Chapter6.pdf	2.27 MB	21	2022-04-27 11:15:33
10	Chapter7.pdf	141.28 KB	23	2022-04-27 11:15:51
11	Bibliography.pdf	135.99 KB	21	2022-04-27 11:15:55
12	Appendix.pdf	565.95 KB	17	2022-04-27 11:16:00

ใช้เวลา

0.052089 วินาที