การวิจัยและพัฒนาสารเร่งดอกลำไยที่ปลอดภัยโดยใช้โพแทสเซียมคลอเรตเป็นองค์ประกอบหลักในรูปแบบที่สะดวกกับการนำไปใช้

Research and development of safety potassium chlorate based longan flowering stimulant and the suitable forms for field application

Name: สุรพล ใจแสน

ThaSH: โพแทสเซียมคลอเรต

Classification :.DDC: 546.383

ThaSH: สารเร่ง

Abstract: การพัฒนาวิธีการผลิตสารผสมโพแทสเซียมคลอเรต ชนิดไม่ระเบิด เพื่อใช้ในการกระุตุ้นการออกดอกของลำไยมีวัตถุประัสงค์ เพื่อหาวิธีการใช้ัสารได้อย่างปลอดภัยยิ่งขึ้น การพัฒนาสารเร่งใช้วิธีการถ่วยการระเบิดของโพแทสเซียมคลอเรตด้วยสารชนิดต่าง ๆ เพื่อลดความไวในการติดไฟและระเบิด การศึกษาผลในการกระตุ้นการออกดอกของลำไย และการจัดการใส่สารและดูแลต้นลำไยเพื่อให้การออกดอกและผลมีประสิทธิภาพที่สุด การพัฒนาอุปกรณ์ทดสอบการระเบิดเพื่อใช้ทดแทนเชื้อปะทุไฟฟ้า (electric detonator) ในการสร้างการกระแทกมาตรฐานที่จะใช้เป็นเกณฑ์คัดเลือกสูตรของสารผสมโพแทสเซียมคลอเรตที่ปลอดภัย พบว่าการใช้หอคอยแท็งก์น้ำซึ่งมีความสูง 10 เมตร มีความเหมาะสม การสร้างความแรงการกระแทก ใช้กลักการตกของวัตถุจากที่สูงมากระทบพื้นโดยแรงดึงดูดของโลก และพบว่าการกระแทกคิดเป็นโมเมนตั้ม เท่ากับ 61.3 นิวตันวินาที มีค่าเทียบเท่าเชื้อปะทุมาตรฐานเบอร์ 6 และเมื่อเพิ่มความแรงกระแทกเป็น 112 นิวตันวินาที ในการทดสอบการระเบิดของสารผสมทุกสูตรเพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยสูงสุด และใช้เสียงการตกกระทบโดยการบันทึกเทปและวัดโดยเครื่องทดสอบเสียง (Signal analyzer) ืที่มีระดับความเข้มของเสียงเกิน 17 dB เมื่อวางจุดรับเสียงห่างจากจุดกระทบ 30 เมตร เป็นเกณฑ์วัดการระเบิด สารหลายชนิดที่นิยมใช้เป็น วัตถุดิบใหนการผลิตปุ๋ยเคมีของพืชโดยทั่วไป ซึ่งอยู่ในรูปละลายน้ำได้ดี และไม่ละลายน้ำที่มีคุณสมบัติถ่วงการระเบิดได้แก่ ปูนขาว ดินเหนียว โซดาไบคาร์บอเนต (NaHCO3) และบอแรกซ์ (Na2B4O7) สามารถถ่วงการระเบิดของโพแทสเซียมคลอเรต (KCIO3) การใช้ปูนขาวเพียง 20 % ในส่วนผสม พบว่าสามารถถ่วงการระเบิดได้ดีกว่าตัวอื่น และสารที่มีคุณสมบัติเสริมการระเบิดได้แก่ ดินประสิว (KNO3) ซึ่งถ้านำไปผสมในสูตรแล้วจะต้องเพิ่มปริมาณสารถ่วงและลดปริมาณโพแทสเซียมคลอเรตในสูตรลง สารผสมโพแทสเซียมคลอเรตที่ปลอดภัยชนิดไม่ละลายน้ำมีแร่ธาตุ ประกอบด้วยส่วนผสมของ KCIO3 กับสารกลุ่มไม่ละลายน้ำ ได้แก่ ไทรแคลเซียมฟอสเฟต (Ca3(PO4)2), ยิปซั่ม (CaSO4), Na2B4O7, KNO3 และ Dolomite ในปริมาณ 15, 30, 19, 4, 4 และ 28% ตามลำดับ (สูตร NSM) จะไม่ติดและไม่สามารถระเบิดเมื่อถูกแรงกระแืทก แม้จะนำมาผสมกับกำมะถัน สำหรับสารผสมชนิดละลายน้ำนั้นประกอบด้วย KCIO3, NaHCO3 และ KHO3 ปริมาณ 20, 66 และ 14 % ตามลำดับ (สูตร WS) การทดสอบย้ำของทุกสูตรที่กล่าวมาแล้ว โดยใช้เชื้อปะุทุไฟฟ้าเบอร์ 6 พบว่ามีความปลอดภัยถึงแม้ผสมกับกำมะถัน การทดสอบผลการใช้กระตุ้นการออกดอกของลำไยพันธุ์ดอ พบว่าสารผสมสูตร NSM สามารถกระตุ้นการออกดอกภายใน 39 วัน ซึ่งไม่แตกต่างจากการใช้ KCIO3 บริสุทธิ์ โดยมีเปอร์เซนต์ช่อที่ออกดอก 89.8 % และมีการติดผลดีเท่ากับเมื่อใช้ KCIO3 บริสุทธิ์ นอกจากนั้นการใช้สูตร NSM ทำให้คุณภาพผลคือ ขนาดผล ความหนาเปลือก ปริมาณน้ำตาล และน้ำหนักผลดีเท่ากับเมื่อใช้ KCIO3 กระตุ้น และไม่แตกต่างกับผลที่ออกตามธรรมชาติ นอกจากนั้นสารผสมสูตร WS ก็สามารถใช้ได้ผลดีเช่นกัน โดยใช้ได้ทั้งวิธีใส่ทางดิน และพ่นใบ อย่างไรก็ตามวิธีใส่โดยการพ่นใบจะใช้ต้นทุนต่อต้นต่ำกว่าการใส่สารทางดิน สารผสมสูตรละลายน้ำมีความสะดวกในการนำไปใช้ในภาคสนามมากกว่า และมีแนวโน้มการกระตุ้นการออกดอกดีกว่าสูตรไม่ละลายน้ำมีแร่ธาตุ ในการพัฒนาสูตรสารผสมโพแทสเซียมคลอเรตเพือให้มีความเหมาะสมกับการใช้ของเกษตรกรในรูปแบบเม็ดได้ผลว่า การใช้สารผสมสูตร NSM ผสมกับดินเหนียวมีความเหมาะสม โดยใช้ดินเหนียวผสมกับสารผสมสูตร NSM อัตรา 40 ต่อ 60 โดยน้ำหนัก และทำให้เป็นเม็ด โดยใช้มือกดผ่านตะแกรง เมื่อนำไปทดสอบในสวนลำไยของเกษตรกรเทียบกับสูตรละลายน้ำ (สูตร WS) พบว่าได้ผลไม่แตกต่างกันเมื่อทดสอบกับหลายพื้นที่ และไำม่มีความแตกต่างกันระหว่างสูตรทั้่งสอง แต่สูตรละลายน้ำสามารถใช้ได้ทั้้งวิธีโรยดินและพ่นใบ เกษตรกรชาวสวนลำไยจากจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน ที่ืทดสอบใช้สารเร่งดอกลำไยมีการยอมรับสารเร่งดอกลำไยสูตรไม่ระเบิดในระดับที่ดี คือเห็นว่าสามารถกระตุ้นการออกดอกและความสมบูรณ์ของใบได้ดีกว่าโพแทสเซียมคลอเรตบริสุทธิ์ เมื่อใช้เป็นปีที่สอง และชอบรูปแบบของสารชนิดละลายน้ำโดยใช้ราดดินมากที่สุด รองลงมาคือแบบเม็ด และแบบผงที่มีจำหน่ายในท้องตลาดเกษตรกรมีความต้องการใช้สารผสมสูตรละลายน้ำมีแร่ธาตุต่อไปถึงแม้จะใช้ค่าใช้จ่ายต่อต้นมากกว่าโพแทสเซียมคลอเรตบริสุทธิ์ เพราะเห็นผลตอบสนองดีกว่า โดยที่เกษตรกรไม่ทราบภึงข้อจำกัดและวิธีการใช้โพแทสเซียมคลอเรตชัดเจนจีงต้องมีการให้ความรู้ด้านนี้โดยเร็วที่สุด

มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: เชียงใหม่

Name: ศรีพรรณ สิทธิพงศ์

Role: ประธานกรรมการ

Name: สมคิด พรหมมา

Role: กรรมการ

Name: กัลยา ธรรมพงษา

Role: กรรมการ

Created: 2548-08-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: ว 546.383 ส47ก

tha

145 แผ่น

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	V70518TP.pdf	201.53 KB	158	2023-03-08 21:02:17
2	V70518C1.pdf	88.5 KB	121	2023-05-05 10:18:30
3	V70518C2.pdf	144.2 KB	134	2025-12-03 10:12:12
4	V70518C3.pdf	503.87 KB	111	2023-04-26 19:05:08
5	V70518C4.pdf	606.32 KB	94	2023-03-08 21:04:28
6	V70518C5.pdf	269.4 KB	99	2023-03-08 21:04:40

ใช้เวลา

0.032734 วินาที