เศรษฐศาสตร์การเมืองของการแลกเปลี่ยนชุมชน : กรณีศึกษาเปรียบเทียบการแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการระหว่างชุมชนที่ดำเนินการโดยภาครัฐและภาคประชาชน

Political economy of community ecchance : A comparative study of intercommunity goods and services exchance implemented between public secter and popular sector

Name: สกฤติ อิสริยานนท์

keyword: เศรษฐกิจพอเพียง

; เศรษฐศาสตร์การเมือง

Abstract: การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบททางด้านเศรษฐกิจและการเมือง อุดมการณ์ที่ผ่านปฏิบัติการทางวาทกรรม และกระบวนการดำเนินงานแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการของภาครัฐและภาคประชาชนหลังวิกฤตเศรษฐกิจปี พ.ศ.2540 วิทยานิพนธ์ฉบับนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยอาศัยข้อมูลจากเอกสาร และการสัมภาษณ์เจาะลึกเป็นหลัก ผลจากการวิจัยพบว่า บริบททางเศรษฐกิจและการเมืองที่มีผลต่อการก่อรูปแบบแลกเปลี่ยน ได้แก่ บริบทเชิงโครงสร้าง คือ ภาวะวิกฤตเศรษฐกิจปี พ.ศ. 2540 และระบอบการเมืองแบบประชาธิปไตยของนายทุนช่วงหลังวิกฤตเศรษฐกิจ ปัจจัยเชิงบริบททั้งสองส่งผลต่อการก่อรูประบบแลกเปลี่ยนที่ดำเนินการโดยภาครัฐและภาคประชาชน ในการวิเคราะห์อุดมการณ์โดยผ่านปฏิบัติการทางวาทกรรมพบว่า ภาครัฐภาคใต้อุดมการณ์พัฒนาทุนนิยมแนวทักษิโณมิกส์ ได้สร้างวาทกรรม โดยอ้างเหตุผลในการแลกเปลี่ยนเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนในการสร้างความชอบธรรมของระบบผู้ว่าราชการจังหวัดเชิงบูรณาการ (CEO) ส่วนในกระบวนการแลกเปลี่ยนนั้นพันธมิตรระหว่างนักธุรกิจการเมืองและชนชั้นนำข้าราชการได้กำหนดกระบวนการแลกเปลี่ยนจากบนลงล่าง (Top-Down Approach) จัดองค์กรในรูปแบบทางการ (Formal Organization) โดยใช้รูปแบบการแลกเปลี่ยนแบบหักบัญชี (Account Trade) แต่ผลของการแลกเปลี่ยนของภาครัฐจะมีลักษณะของไฟไหม้ฟาง ส่วนในภาคประชาชนจะใช้อุดมการณ์การพัฒนา 2 รูปแบบ คือ แนวอนาธิปัตย์นิยมและแนวสหกรณ์นิยมสายวัฒนธรรมชุมชนสร้างวาทกรรมของระบบแลกเปลี่ยนผ่านกลุ่มเพื่อน-เสี่ยว-เกลอ โดยการอ้างอิงถึงการสร้างเครือข่ายชุมชนที่จะช่วยเหลือซึ่งกันและกันในสินค้าและบริการ พันธมิตรชนชั้นกลางและผู้ผลิตรายย่อยในชนบทได้กำหนดกระบวนการแลกเปลี่ยนจากล่างขึ้นบน (Bottom-up Approach) การจัดองค์กรเป็นไปในลักษณะกึ่งทางการ (Semi-Formal Organization) โดยใช้รูปแบบการแลกเปลี่ยนที่หลากหลายรูปแบบไม่ว่าจะเป็น ของต่อของ (Barter Trade) การหักบัญชี การใช้เงินสด การแลกเปลี่ยนของกลุ่มเพื่อนเสี่ยวเกลอต้องประสบกับการชะงักงันในการดำเนินงานเนื่องจากขาดประสิทธิภาพทางธุรกิจ ส่วนอุดมการณ์สหกรณ์นิยมของกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์สร้างวาทกรรมการแลกเปลี่ยน โดยต้องการลดการขูดรีดของพ่อค้าคนกลางในระบบทุนนิยมพร้อมทั้งกระจายผลประโยชน์ให้กับทุกฝ่ายโดยใช้ระบบสหกรณ์ กลุ่มทางสังคมที่เป็นพันธมิตรระหว่างชนชั้นภายใต้เอกภาพของพุทธศาสนาได้จัดกระบวนการดำเนินงานในลักษณะของการพบกันครึ่งทาง (Two-Ways Approach) คือการร่วมมือระหว่างชุมชนกับรัฐ การจัดองค์กรเป็นลักษณะไม่เป็นทางการ (Informal Organization) รูปแบบของการแลกเปลี่ยนเป็นแบบของต่อของ ส่วนการแลกเปลี่ยนของกลุ่มนี้พบว่าไปได้เพียงครึ่งทาง ดังนั้น ภาคประชาชนทั้งสองกลุ่มจึงจำเป็นต้องรวมพลังเพื่อสร้างยุทธศาสตร์ใหม่ในการขับเคลื่อนการแลกเปลี่ยนต่อไปในอนาคต

Abstract: This qualitative research aims to study economic and political contexts, ideology proceded through discussion, and the processes of exchanges of goods and services between the public sector and popular sector after the economic crisis in 1997. The data were collected from documents and in depth interviews. The results of study revealed that the economic and political contexts affecting the formation of the exchange system were structural contexts which were the economic crisis in 1997, and the capitalist's democracy after the crisis. These two contextual factors strongly affected the exchanges of goods and services both the public sector and popular sector. The analysis of ideology through discussion revealed that Taksinomic Development ideology created a discourse by claiming that this exchange system was able to resolve the problem of proverty. And this could bring about the rightness of the existence of CEO Governors. The band of political business group and the bureaucratic elite utilized "top-down approach" to determine the exchange processes of goods and services. The exchange became a formal organization furnished with account trade. It could be said that the public sectors' exchange system produced only non-sustainable system. The popular sector utilized 2 development ideologies which were anarchism and utopian socialism. The anarchists working in the field of cultural community buil up the discourse of exchanges through "Friendship Group" (Puen Seaw Klau-these are three separated Thai words. They are in Thai dialect meaning "friend"). They chimed that the formation of Puen-Seaw-Klau helped the exchange of goods and services among community networks. Alliance between middle-class the rural small producers used the "bottom-up approach" to determine the exchange processes. This exchange system became a semi-formal organization with a variety of forms, for instance, barter trade, account trade, or the use of cash. Puen-Sew-Klau exchange system came to a halt because of the lack of business efficiency. A the same time, the utopian socialists belonged to "Sajja Sasom Sap" (Bonded Saving Group) created the exchange discourse by declining the exploitation of the middlemen in the capitalist markets, and by distributing profits to its members through cooperatives. Social group, allied between social classes under the Buddhism initiated "Two Ways approach". This was the cooperation between the community and the government. As a result, the informal organization was set. And the exchange of the group occurred in the form of barter trade. But it only reached half way to the success. Therefore, the popular sector should co-work in order to invent new strategies to develop the exchange system.

มหาวิทยาลัยบูรพา. สำนักหอสมุด.

Address: ชลบุรี (Chonburi)

Email: buulibrary@buu.ac.th

Name: ปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ชัยยนต์ ประดิษฐศิลป์

Role: กรรมการ

Name: ปัทมาวดี ซูซิกิ

Role: กรรมการ

Created: 2549

Issued: 2549-11-24

Modified: 2022-01-13

วิทยานิพนธ์/Thesis

ISBN: 9745028924

tha

DegreeName: รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เศรษฐศาสตร์การเมืองและการบริหารจัดการ

Grantor: มหาวิทยาลัยบูรพา

©copyrights มหาวิทยาลัยบูรพา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	title.pdf	276.48 KB	205	2026-01-21 08:52:30
2	chapter1.pdf	417.87 KB	194	2026-01-19 08:59:33
3	chapter2.pdf	1.14 MB	279	2026-01-19 08:58:31
4	chapter3.pdf	204.85 KB	157	2020-10-11 22:48:35
5	chapter4.pdf	2.83 MB	184	2020-10-11 22:48:43
6	chapter5.pdf	436.77 KB	144	2020-10-11 22:48:59
7	bibliography.pdf	402.38 KB	133	2026-01-19 08:59:21
8	appendix.pdf	473.81 KB	145	2020-10-11 22:49:17

ใช้เวลา

0.03778 วินาที