เศรษฐกิจวัฒนธรรมแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขง

The Cultural Economy of Champasack Province on the Right Bank of the Mekong River

Name: สุบัน แสงสุลิวง

Address: บ้านสีขุนเรือง เมืองปากเซ แขวงจำปาสัก สปป.ลาว

keyword: เศรษฐกิจ

Classification :.DDC: 306.3

; วัฒนธรรม

Abstract: การศึกษาวิจัยเรื่อง “เศรษฐกิจวัฒนธรรมแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขง” มีวัตถุประสงค์หลักคือ ศึกษาประวัติศาสตร์เศรษฐกิจวัฒนธรรมแขวงจำปาสักฝั่งแม่น้ำโขง และแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจวัฒนธรรมแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขง เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ และจัดประชุมปฏิบัติการเทคนิคกระบวนการมีส่วนร่วม (AIC) 4 ครั้ง ที่แขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขง ผลการศึกษาพบว่า ในช่วงประเทศลาวเป็นเมืองขึ้นของฝรั่งเศส (ค.ศ. 1893-1954) ปัจจัยภายใน ซึ่งรวมมีดิน น้ำ ป่าไม้ ยังมีความสมบูรณ์ดี มีการสืบสานภูมิปัญญาจากพ่อแม่ โดยการใช้เทคโนโลยีแบบดั้งเดิม ด้วยเครื่องมือที่ผลิตจากครอบคัวตนเอง การจัดแบ่งแรงงานภายในครัวเรือนได้กลายเป็นวัฒนธรรม ทำให้สมาชิกครอบครัวมีงานทำตลอดปี แต่ก็เป็นเศรษฐกิจแบบยังชีพ (หาอยู่หากิน) หรือเศรษฐกิจแบบพึ่งตนเอง เกือบทุกครัวเรือนเป็นเจ้าของปัจจัยการผลิตมีการขายแรงงานบ้าง เฉพาะรับจ้างตัดไม้ให้ชาวฝรั่งเศส เพื่อนำเงินมาเสียแทนการไปทำงานให้รัฐ แต่ชาวบ้านส่วนมากก็ต้องไปทำงานเพราะไม่มีเงินจะเสีย หากต้องการขายควายก็ต้องไปขายที่กัมพูชา แต่ฝรั่งเศสไม่อนุญาตให้คนลาวทำการค้ากับต่างประเทศ และต่อมาเลิกเกณฑ์แรงงานมาเป็นให้ค่าแรงงานต่อผู้ที่ไปสร้างถนน หรือทำงานให้ฝรั่งเศส หลังจากลาวเริ่มมีผู้แทนราษฎรในปี ค.ศ.1950 ยุคนี้เศรษฐกิจวัฒนธรรมชาวแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขงมีการพัฒนาช้ามาก ส่งผลให้การผลิตไม่มีประสิทธิภาพ ฝรั่งเศสหมดอำนาจไปตอนปลายสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นเข้ามาปกครองแทน เมื่อญี่ปุ่นแพ้สงคราม ฝรั่งเศสก็กลับเข้ามาอีกครั้ง รัฐบาลลาวอิสระสู้ไม่ได้ ต้องหนีเข้าป่า ก่อตั้งกระบวนการประเทศลาว สู้กับรัฐบาลเวียงจันทน์และฝรั่งเศส จนเมื่อฝรั่งเศสฝ่ายแพ้สงครามที่เดียนเบียนฟูในปี ค.ศ.1954 ฝรั่งเศสจึงหมดอำนาจอย่างสิ้นเชิงในลาว ในช่วงประเทศลาวอยู่ใต้อิทธิพลของสหรัฐอเมริกา (ค.ศ.1954-1975) ปัจจัยภายใน อันได้แก่ทรัพยากรธรรมชาติยังมีความสมบูรณ์ ความรู้ทักษะของประชาชนในเรื่องอาชีพได้ค่อย ๆ พัฒนาขึ้นเพราะเริ่มมีการซื้อขาย มีโรงงาน ทำให้ประชาชนได้มีโอกาสขายผลผลิตเกษตรกรรม ทั้งข้าวและพืชไร่ เกษตรกรรมเพิ่มขึ้น ประชากรเพิ่มขึ้นจำนวนมากที่เคลื่อนย้ายมาจากภาคอีสาน ประเทศไทย เกษตรกรเริ่มใช้เทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่ เช่น ยาปราบศัตรูพืช โรงสีข้าวขนาดเล็ก ด้วยอิทธิพลของการเมืองการปกครอง เทคโนโลยี และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ทำให้วิถีการทำมาหากินของชาวแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขงเปลี่ยนแปลงไป แต่ความสัมพันธ์แน่นแฟ้น โดยสายเลือดเครือญาติ และฮีตคองประเพณีของชุมชนยังคงรักษาไว้ได้ เศรษฐกิจวัฒนธรรมยังมีวิถีชีวิต มีจิตวิญญาณของตนเอง ที่มีสถาบันและวัฒนธรรมของตนเองที่แน่นแฟ้น โดยอาศัยรากฐานทางสังคมดั้งเดิม “ข้าว” ยังเป็นเส้นสายหลักของชุมชนชาวนา พุทธศาสนาและผีบรรพบุรุษหรือพิธีกรรมทางนามธรรม ยังนับเป็นตัวร้อยรวมความเป็นชุมชนชาวนา “สังคมน้ำใจ สังคมยังชีพ สังคมพอเพียง” ฉะนั้น ตราบใดที่สังคมชาวนายังมีข้าว ยังมี พุทธศาสนาและความเชื่อทางนามธรรม อันมีเป้าหมายเพื่อดีงาม เศรษฐกิจวัฒนธรรมก็จะยังอยู่คู่ขนาดกับระบบเศรษฐกิจต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไปตามการเมืองการปกครอง สำหรับแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจวัฒนธรรมแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขง ควรเน้นการแก้ไขปัญหาความยากจน เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เน้นปัจจัยภายในอันมีทุนทางธรรมชาติและทุนทางสังคม ในการทำให้เกิดกระบวนการพัฒนา ส่วนปัจจัยภายนอกเป็นแรงสนับสนุนส่งเสริมสร้างเงื่อนไข และอำนวยความสะดวกให้แก่การพัฒนาที่ระเบิดจากข้างใน จึงทำให้กระบวนการพัฒนานั้นมีความยั่งยืน และการแก้ไขความยากจนได้อย่างถาวร ข้อเสนอแนะจากการวิจัยครั้งนี้ที่สำคัญคือ ควรใช้คุณค่าความสำคัญของประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต่อการพัฒนาชุมชนให้มากขึ้น โดยการนำเอามิติทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นมาใช้เพื่อการพัฒนาชุมชน คนในชุมชนจะได้รู้รากเหง้าความเป็นมาของตนเอง และเกิดความภูมิใจหวงแหน สำนึกรับผิดชอบต่อท้องถิ่นมากขึ้น พร้อม ๆ กับการพัฒนาชุมชนในด้านต่าง ๆ ด้วยพลังประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต่อกับแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจวัฒนธรรมแขวงจำปาสักฝั่งขวาแม่น้ำโขง ที่เน้นให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน

Abstract: This research aimed to study the cultural economy history of Champasak province on the right bank of the Mekong River and its cultural economy development trend. This was a quality research which four meetings of Appreciation-Influence-Control (AIC) were operated in Champasak province on the right bank of the Mekong River. The research findings were revealed as follows : During the French colonial control (1893-1954), The Kingdom of Laos’s resources such as soil, water and forest were still fertile. Laotians had followed local wisdom from their parents and used local technology which could be produced by oneself and it became a culture. This was called Self-Sufficiency Economy although some people were employed by French for cutting trees to collect money for paying in lieu of working for the government, but most people had to work because they had no money for paying. If they would like to well their buffaloes, they had to go to Cambodia where they were not allowed by the French. Later, the Kingdom of Laos had ger own member of the House of Representatives in 1950. Laotians at that time were not forced to work for French like in the past. During this period, the cultural economy of Champasack provice on the right bank of the Mekong River ha developed ver slowly. Many products were very poor in quality. The French temporarily lost their control of Laos towards the end of World War II, when they were replaced by the victorious Japanese armies. When Japan was defeated in World War II, the French had came back again. The Free Laos government could not fight with the French because the had no arms and money. Then, they had left to the forest and established the Free Lao government for fighting with the Vientiane government. The French completely lost their control of Laos at Dien Bien Phu in 1954. During the time when the country was under U.S.A control (1954-1975), Laos’s resources such as soil, water and forest were still fertile. People had developed their skills very much in various occupations. They began in trades and industries which they learned how to sell their rice and agricultural products. The population increased and some people moved in from the Northeastern of Thailand. The people had started using new agricultural technology such as pesticides, mini rice mills, but they still used family workers, gathering for growing rice or asking help from friends and neighbors for special words. While the development of economic, social and political life of the country progressed very slowly due to the conflict between the Right, which controlled the power in Vientiane and other major towns along the areas close to the Mekong River, and the Leftist Pathet Lao, which was in control of the eastern forested areas from the North to South. The people suffered from living even though they could produce just enough for their family. Still, some were able to produce enough for selling. However, the Leftist Pathet Lao finally won the war in 1975 through the assistance of communist governments, especially the North Vietnamese government and the Soviet Union. During previous economic reformation of Lao People’s Democratic Republic (1975-1985), the Lao government was able to solve the economic crisis in various ways for reaching the development of the country. The government set up agricultural cooperative with two purposes of stabling nation and decreasing hierarchy. According to the economical measurement, it was found that the project was not much successful because agriculturists were not responsible and lacked of harmony. Fortunately, the natural resources supported the country surviving. Moreover, each family could use the fertile material resources for one’s living. During post economic reformation of Lao People’s Democratic Republic (from 1986 to the present time), the economy had been growing continuously. The country could produce enough goods for her own citizens. Due to the growing industries, transportation, education, public health, electricity, water system and drinking water, and telecommunication, reformation took place and much development occurred by the basic of development construction of the country. These could contribute to the people having knowledge, getting wealth and poor families had decreased by 13% from overall families of Champasack province on the right bank of the Mekong River and the poor villages had decreased by 28 from overall villages of Champasack provice on the right bank of the Mekong River. Concerning the political influence, modern technology, and approaching information, ways of earning of the people changed, but good relationship between relatives and neighbors stemming from Buddhism and rice farming still remained a major occupation for the local economy and others towards political changes. However, the way to develop the cultural economy of Champasack province on the right bank of the Mekong River should be sustainable to facilitate in solving poverty problems and make progress, using internal sources and aids while external factors were employed to support it for the sustainable development desired. The research’s suggestion was that the people should use valuable dimensions of local history for the development of their local community to realize their own origin, be proud, be concerned and be responsible in their locale as much as they could. Of course, these actions would develop the cultural economy of Champasack province on the right bank of the Mekong River in the long term.

surindra rajabhat university

Address: SURIN

Email: library.srru.ac.th

Name: เสรี พงศ์พิศ

Role: ที่ปรึกษา

Name: บุญยัง หมั่นดี

Role: ที่ปรึกษา

Name: บุญกอง ดีวิขัย

Role: ที่ปรึกษา

Created: 2552

Modified: 2554-10-05

Issued: 2554-10-05

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: 306.3 ส245ศ

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูิมิภาค

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Title.PDF	1023.11 KB	160	2025-05-21 09:55:30
2	Abstract.PDF	2.33 MB	180	2025-03-19 16:21:29
3	Content.PDF	6.31 MB	148	2025-03-19 15:08:19
4	Chapter 1.PDF	2.66 MB	234	2025-03-19 15:10:49
5	Chapter 2.PDF	35.83 MB	338	2025-08-26 00:34:07
6	Chapter 3.PDF	2.66 MB	166	2024-09-25 13:19:35
7	Chapter 4.PDF	21.9 MB	214	2024-09-25 13:20:28
8	Chapter 5.PDF	15.26 MB	214	2024-09-25 13:22:01
9	Chapter 6.PDF	11.61 MB	182	2024-09-25 13:22:27
10	Chapter 7.PDF	26.87 MB	209	2024-09-25 13:23:00
11	Chapter 8.PDF	17.58 MB	198	2024-09-25 13:24:15
12	Chapter 9..PDF	4.32 MB	206	2024-09-25 13:25:51
13	Bibliography.PDF	4.98 MB	202	2024-09-25 13:31:32
14	Appendix.PDF	35.55 MB	231	2023-03-10 00:28:35
15	Biodata.PDF	343.96 KB	114	2025-03-19 15:07:21

ใช้เวลา

0.057763 วินาที