แจ้งเอกสารไม่ครบถ้วน, ไม่ตรงกับชื่อเรื่อง หรือมีข้อผิดพลาดเกี่ยวกับเอกสาร ติดต่อที่นี่ ==>
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
วารุณี สุวรรณานนท์. ซัมป็วตโซ้ด : ผ้านุ่งไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์. (). มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. : มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 2540.
ซัมป็วตโซ้ด : ผ้านุ่งไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์
Name: เครือจิต ศรีบุญนาค
Organization :
สถาบันราชภัฏสุรินทร์. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
Name: ปิ่นเพชร ชูทรงเดช
Organization :
สถาบันราชภัฏสุรินทร์. คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
Name: วารุณี สุวรรณานนท์
Organization :
สถาบันราชภัฏสุรินทร์. คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
keyword:
ผ้านุ่ง
Classification :.DDC: 677.39
;
ผ้าไหม
Abstract:
การวิจัยเรื่อง ซัมป็วตโซ้ด : ผ้านุ่งไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาผ้านุ่งไหมของชาวไทยเขมรสุรินทร์ประเภทต่าง ๆ ศึกษาเทคนิคการทอผ้ามัดหมี่โฮล และมัดหมี่อัมปรม ศึกษาการออกแบบผ้านุ่งไหมลวดลายโครงสร้าง ตลอดจนการวิเคราะห์ผ้าไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์ โดยใช้วิธีการศึกษา 2 แนวทาง คือ ศึกษาจากข้อมูลภาคสนาม และข้อมูลจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
ผลของการศึกษาวิจัยครั้งนี้พบว่า ชาวไทยเขมรสุรินทร์มีการทอผ้านุ่งไหม 5 ประเภท คือ ผ้าไหมมัดหมี่ ผ้านุ่งไหมลายตารางหรือลายโครงสร้าง ผ้าไหมยกดอก ผ้าไหมกะเนียว และผ้าไหมพื้นเรียบ
ประเภทผ้านุ่งไหมมัดหมี่ มีการทอผ้าไหมมัดหมี่ 3 ประเภท คือ จองโฮล (มัดหมี่โฮล) จองซิ่น (มัดหมี่ลายต่าง ๆ) และจองกรา คือผ้ามัดหมี่สองทางอัมปรม
ประเภทผ้านุ่งไหมลายโครงสร้าง ซึ่งเป็นผ้าพื้นเมืองของชาวไทยเขมรสุรินทร์ มีปรากฏ 8 ลาย คือ ผ้านุ่งไหมลายสมอ ผ้านุ่งไหมลายสาคู ผ้านุ่งไหมลายสาหร่าย ผ้านุ่งไหมลายอันลุยซีม ผ้านุ่งไหมลายโสร่งแสร็ย (โสร่งหญิง) ผ้านุ่งไหมลายโสร่งเปราะฮ์ ผ้านุ่งไหมลายตรูยสะแนค และผ้านุ่งไหมลายเริ๊ตจะเวิ๊ด ผ้านุ่งไหมลายโครงสร้างเหล่านี้มีการออกแบบลวดลายเฉพาะ โดยมุ่งเน้นประโยชน์ใช้สอยในชีวิตประจำวัน ซึ่งไม่ปรากฏกรทอผ้านุ่งไหมลวดลายดังกล่าวในท้องถิ่นอื่น
ประเภทผ้าไหมยกดอก มีการทออยู่ 4 ลักษณะ คือ การทอลายสองยกดอก เช่นผ้าลายลูกแก้ว 6 ตะกอ 8 ตะกอ และลายผักแว่นหรือเม็ดพริกไทย ลักษณะที่สองคือการทอเป็นลายตารางเล็ก ๆ ใช้เส้นยืนหลาย ๆ สี สีละ 2-4 เส้น มาเรียงสลับกันไปตามหน้ากว้างของผ้าและใช้ตะกอ 4ตะกอ ทอยกทีละ 2 ตะกอ สลับกันได้แก่ ลายละเบิก ลายเกล็ดเต่า ลักษณะที่สาม คือการทอยกลายลูกไม้ เช่น ลายดอกพิกุล (4 ตะกอ) ลายดอกจันทร์ (9 ตะกอ) ลักษณะที่สี่คือ การทอผ้าลายสัตว์ นิยมทอไว้ที่ชายผ้าขาวม้า ได้แก่ ลายช้าง ลายม้า จาการศึกษาพบว่า การทอยกดอกแต่เติมใช้เท้าเหยียบตะกอสลับกันไปมาตามลวดลายที่กำหนดไว้ แต่ปัจจุบันหันมานิยมใช้การยอตะกอด้วยมือทีละตะกอ สลับทอลายขัดจนครบลวดลายหนึ่งลวดลายหนึ่งลวดลาย แล้วเริ่มต้นใหม่จนครบตะกอที่กำหนดไว้
ส่วนประกอบผ้าไหมหางประรอกหรือผ้ากะเนียวเป็นผ้าที่ใช้สำหรับนุ่งโจงกระเบน ซึ่งชาวไทยเขมรสุรินทร์นิยมทอกันทั่วไป และในปัจจุบันหันมาทอผ้าไหมพื้นเรียบเพิ่มมากขึ้น เพื่อมุ่งเน้นทางด้านการค้า
จากการศึกษาเทคนิคการทอผ้ามัดหมี่ และมัดหมี่อัมปรม พบว่า ผ้ามัดหมี่โฮลถือป็นแม่ลายหลักของผ้ามัดหมี่ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่โดเด่น คือ นิยมใช้เส้นไหมน้อยในการทอ ในการค้นลำมัดหมี่ จะค้นเฉพาะมัดหมี่โฮล แต่ละลำจะเป็นอิสระต่อกัน การทอจะใช้เทคนิคการทอพิเศษโดยการทอผ้าให้ลายเฉียงขึ้นเรียกว่า ปะน๊ะ การมัดย้อมจะนิยมใช้สีธรรมชาติและมัดย้อมหลายครั้งละเอียดทุกขั้นตอน และที่โดเด่นพิเศษคือ ใช้วิธีการมัดย้อมแบบเดียวกัน แต่สารมารถทอออกมาได้ 4 แบบ คือ แบบโฮลบรรทัด โฮลปะน๊ะ โฮลเกียรติ และแบบโฮลเปราะฮ์ ส่วนผ้ามัดหมี่อัมปรม เป็นผ้ามัดหมี่สองทางคือ มัดหมี่ทั้งเส้นพุ่งและเส้นยืน และปรากฏให้เห็นเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย ซึ่งมีการพัฒนามัดหมี่อัมปรมเป็น 3 ประเภท โดยใช้เทคนิคการย้อมสีธรรมชาติให้เกิดความแตกต่างคือ การมัดย้อมสีกรา (จุดปะขาว) บนพื้นสีแดงครั่ง เรียกว่าอัมปรมครั่งมัดย้อมสีกราบนพื้นสีที่ย้อมด้วยเคลหรือเข เรียกว่า อัมปรมเข มัดหมี่สีกราบนพื้นสีคราม เรียกว่าอัมปรมปกามะออม
จาการวิเคราะห์ผ้าไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์ พบว่า ผ้าไหมสุรินทร์ลักษณะโดดเด่นหลายประการ ดังนี้
1. มีผ้ามัดหมี่ ที่เป็นแม่ลายหลักเฉพาะของตนเองคือ ผ้ามัดหมี่โฮล
1. การมัดย้อมแบบเดียว สามารถทอออกมาได้หลายลาย คือ มัดย้อมแบบมัดหมี่โฮลทอ
ออกมาได้ 4 แบบ คือ แบบ โฮลบรรทัด โฮลปะน๊ะ โฮลเกียรติ และแบบโฮลเปราะฮ์
1. มีมัดหมี่สองทางที่ปรากฏที่จังหวัดสุรินทร์ แห่งเดียวในประเทศไทย และมีการย้อมใน
ระวึง โดยไม่ใช้แผงมัดหมี่
4. มีการทอผ้าลายโครงสร้าง จนมีลักษณะเฉพาะของคนสุรินทร์ เพื่อมุ่งเน้นประโยชน์ใช้
สอย
5. นิยมใช้ไหมเส้นเล็กหรือไหมน้อยในการทอผ้าไหม โดยเฉพาะผ้านุ่งไหม
6. มีการย้อมสีธรรมชาติด้วยพลังแสงอาทิตย์
7. สีสรรและลวดลาย ผ้านุ่งไหม จะมีลักษณะเฉพาะ
8. ใช้เทคนิคการทอผ้าลายตะกอ 3 ตะกอ ในผ้านุ่งไหม โดยเฉพาะในการทอมัดหมี่เพื่อ
ให้เนื้อผ้าแน่น ทนทานไม่ยับง่าย
9. มีการทอผ้าปูม และเข้าใจว่าการทอผ้าไหมอาจจะเริ่มจากชาวไทยเขมรสุรินทร์ และนำ
ไปเผยแพร่ที่ประเทศเขมรแล้วจึงย้อนกลับมาที่ไทยเขมรสุรินทร์อีกครั้งในช่วงหลัง
10. มีการนำไหมเปลือก หรือไหมหยาบ มาทอเป็นผ้าคลุมเตียง ผ้าคลุมไหล่ ผ้าพันคอ ผ้าปู
โต๊ะ หรือผ้าแขวนผัง เป็นต้น
Abstract:
The study of Sam Puot Sod, Phanung Thai Silk of Thai Surin khmer people were conducted both by survey and search from related documents. These studies were able to find not only the diversity of the textiles including methods of weaving the Mat Hi Hol and Mat Mi Am Prom but also the designers of the items and identified the antique Thai Silks of the Surin Khmer.
The results indicated that the Thai Surin Khmer wove 4 patterns of Phanung such as Mat Mi, Gingham and Structural textiles, weight twill weave ikats, Kaneaw and Common textiles
Phanung Mat Mi Styles The Surin khmer people created 5 methods of weaving Mat Mi such as Chong Hol (Mat Mi Hol), Chong sin (multiple colors of Mat Mi) and Chong Kra (Mat Mi Am Prom)
Phanung Lai Krong Sang (Structural deslgns) The studies indicated that the Surin Khmer weavers of Thai silk apparently had 8 styles. Those are Smore, Sacu, Ann Loui Seem, Sarong Sara (for female), Sarong Prao (for male), Troui Sanack and Rert Javert Patterns. This diversity of designs, however, were basically use for everyday wear and could not be found elsewhere.
Yok Doak Patterns (Weight twll weave ikats) There are 4 types of weaving. Firstly , Song tang Yok Doak such as Pha Lai Look Kaew 6 and 8 heddle twill and Lai Phak Wand or Prig Thai. Secondly, a small square structural design using multiple colors and weave alternately 3 and 4 heddle twill. These textiles are Laberk, Klet Tao. Thirdly, there were Look Mai textiles such as Phikul (4 heddle twill) and Dok Chan (9 heddle twill). Fourthly, the Zoomorphic patterns, were ikats in animal designs, the villagers most likely wove at the end of the Pha Khama (Purpose cloth) and included Elephants and Horses symbols. In the past they wove using their feet. In contrast, nowadays they make then by hand.
Hang Karoak (Twisted silk) or Kaneaw Textiles, however. Generally use for native Surin Khmer people are called Chong Kaben. Nowadays the tendency is to make fewer styles of the textiles for commercial purposes.
The comparative studies between Mat Mi Hol and Mat Mi Amprom was also made. There is an evidence Mat Mi Hol is the original of Mat Mi. The ancient textiles used Mai Noy, the native variety of silk, for supplementary weaves. The specific weaving methods of dyed thread can be woven into 4 types : Hol Ban Tad, Hol Pana, Hol Kiate and Hol Prao. Mat Mi Amprom, however, is an extraordinary textiles that is made by using two supplementary weaves. It consisted both of warp ikat and weft ikat. In Thailand, regardless, Mat Mi Amprom can be divided into 3 patterns due to natural color dyeing system. It depends upon the dyeing system on the background of the silk When we dyed Si Kra (White spot), Kal or Khe and blue color on it. The silk is named Am Prom Krang, Am Prom Khe and Am Prom Pha Kamaom, respectively.
The studies of the Thai Silk showed the specific styles found only in the Surin region. The important things are :
1. Mat Mi Hol is the original textiles modification for other designs.
2. Common dyeing can be woven into many items. Mat Mi Hol can be
woven into 4 types : Hol Ban Tad, Hol Pana, Hol Kiat and Hol Prao.
3. It was found that the Mat Mi Song tang in Surins region had a
different dyeing systems from the others.
4. Structural design was considered was considered for use everyday
wear.
5. Basically, the native Thai Silk variety, Mai Noy, was used for
weaving only Phanung.
6. Solar energy played an important role in dyeing.
7. Phanung Thai Silk showed the specific multiple colors.
8. Specific weaving of 3 heddle twill of Pnanung Thai Silk was foud.
Hence, the Mat Mi design is fine and durable.
9. The antique Mat Mi Pum was found in Surin. Thereafter, it was
distributed to Combodia. Later it returned to the Surin region.
10. The raw silk, called rough silk, however, is used for making sheets, shoulder cloth, scarf, tablecloth and decoration such as wallpaper.
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
Address:
สุรินทร์
Name: สถาบันราชภัฏสุรินทร์
Role:
ผู้ให้ทุนวิจัย
Created:
2540
Issued:
2548-09-06
งานวิจัย/Research report
application/pdf
CallNumber:
677.39 ค257ซ
tha
Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
RightsAccess:
ใช้เวลา
-0.925871 วินาที
เครือจิต ศรีบุญนาค
ปิ่นเพชร ชูทรงเดช
| Title | Contributor | Type |
|---|---|---|
| การใช้วัสดุธรรมชาติในท้องถิ่นทำสีย้อมผ้าไหมในจังหวัดสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ ปิ่นเพชร ชูทรงเดช | สถาบันราชภัฏสุรินทร์ | งานวิจัย/Research report |
| ซัมป็วตโซ้ด : ผ้านุ่งไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ เครือจิต ศรีบุญนาค;ปิ่นเพชร ชูทรงเดช;วารุณี สุวรรณานนท์ | สถาบันราชภัฏสุรินทร์ | งานวิจัย/Research report |
| ศึกษาโครงสร้างภายในของแมลงวันหนอนเจาะยอดข้าวฟ่าง (Atherigona soccata Rondani) (Diptera : Muscidae) ระยะวัยอ่อน และอวัยวะสืบพันธุ์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปิ่นเพชร ชูทรงเดช | สนิท ทองสง่า | วิทยานิพนธ์/Thesis |
| ศึกษาโครงสร้างภายในของแมลงวันหนอนเจาะยอดข้าวฟ่าง (Atherigona soccata Rondani) (Diptera : Muscidae) ระยะวัยอ่อน และอวัยวะสืบพันธุ์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปิ่นเพชร ชูทรงเดช | มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ | บทความ/Article |
วารุณี สุวรรณานนท์
| Title | Contributor | Type |
|---|---|---|
| ซัมป็วตโซ้ด : ผ้านุ่งไหมชาวไทยเขมรสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ เครือจิต ศรีบุญนาค;ปิ่นเพชร ชูทรงเดช;วารุณี สุวรรณานนท์ | สถาบันราชภัฏสุรินทร์ | งานวิจัย/Research report |
| ระบบพัฒนาแฟ้มสะสมผลงานบุคลากรบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต กรณีศึกษา : คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สถาบันราชภัฏสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ วารุณี สุวรรณานนท์;ดาวใจ คำไสย์ | สถาบันราชภัฏสุรินทร์ | งานวิจัย/Research report |
| การศึกษาสีย้อมผ้าจากพรรณไม้ในป่าชุมชนกำใสจาน จังหวัดสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ วารุณี สุวรรณานนท์;พรพิมล วงษ์เสนา | บทความ/Article | |
| การศึกษาวิจัยย้อมผ้าไหมด้วยแก่นแกแล
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วารุณี สุวรรณานนท์ | พิมล อารีกุล | วิทยานิพนธ์/Thesis |
| ผ้าไหมยกทองบ้านท่าสว่าง จังหวัดสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ วารุณี สุวรรณานนท์ | บทความ/Article |
สถาบันราชภัฏสุรินทร์