การใช้ที่ดินภายในบริเวณคูเมืองชั้นนอกและคูเมืองชั้นในของชุมชนโบราณเขตเทศบาลเมืองสุรินทร์

A comparative study of the land use in the inner and outer area of the Ancient canal in Surin municipal : A case study

Name: บุญสม สังข์สาย

Organization : สถาบันราชภัฏสุรินทร์. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

keyword: คูเมืองชั้นนอก

Classification :.DDC: 333.73

; คูเมืองชั้นใน

; ชุมชนโบราณ

; การใช้ที่ดิน

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อเปรียบเทียบหน้าที่และลักษณะโครงสร้างในปัจจุบันระหว่างพื้นที่คูเมืองชั้นนอกกับพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นในที่เป็นที่ตั้งของเมืองสุรินทร์กับศึกษาผลกระทบและแนวทางการพัฒนาพื้นที่ภายในคูเมืองทั้ง 2 ชั้น การวิจัยใช้ภาพถ่ายทางอากาศของกรมแผนที่ทหาร RTSD 12/42(3) No.152 1 : 10,000 ประกอบกับผังเมืองรวมของกรมการผังเมือง ฝังเทศบาลเมืองสุรินทร์ และแผนที่แสดงหน้าที่และลักษณะโครงสร้างของพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นนอกกับพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นในทั้ง 9 ประเภท ที่ได้จัดทำขึ้นโดยใช้ ArcView GIS Version 3.1 ประกอบกับข้อมูลในภาคสนาม จากการวิเคราะห์ผลปรากฏว่า หน้าที่และลักษณะโครงสร้างของพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นในกับพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นนอกเป็นแบบผสมผสานกัน ตามแนวคิดการใช้ข้อมูลภายในเมืองเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของแมคกี ไม่มีย่านธุรกิจใจกลางเมือง (CBD) แบบเมืองตะวันตก เพราะพื้นที่การค้าและบริการนั้นมีอยู่ทั่วๆไป โดยเป็นย่านการค้าของชาวจีนและชาวอินเดีย สำหรับหน้าที่และลักษณะโครงสร้างของพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นนอก เป็นแบบผสมผสานระหว่างที่อยู่อาศัยพื้นที่โล่งหรือที่ว่างที่ยังไม่ได้พัฒนา กับพื้นที่การค้าและบริการ โดยบทบาทด้านที่อยู่อาศัยมากที่สุด รวมพื้นที่ทั้ง 3 ประเภทประมาณ 2.52 ตร.กม. หรือร้อยละ 79.19 ของพื้นที่ในคูเมืองชั้นนอก ส่วนพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นในเป็นแบบผสมผสานระหว่างพื้นที่การค้าและบริการ ที่อยู่อาศัย และสถานที่ราชการ สาธารณสุข สาธารณูปโภค และสาธารณูปการ โดยมีบทบาทด้านพื้นที่การค้าและบริการมากที่สุด รวมพื้นที่ทั้ง 3 ประเภทประมาณ 1.21 ตร.กม. หรือร้อยละ 73.25 ของพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นใน เมื่อเปรียบเทียบประเภทของหน้าที่และลักษณะโครงสร้าง ระหว่างพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นนอกและพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นในปรากฏว่า หน้าที่และลักษณะโครงสร้างที่มีบทบาทอยู่บนพื้นที่ภายในชั้นนอก ได้แก่ ที่อยู่อาศัย พื้นที่โล่งหรือพื้นที่ว่างที่ยังไม่ได้พัฒนา พื้นที่อนุรักษ์เพื่อส่งเสริมเอกลักษณ์ศิลปวัฒนธรรมไทย สถาบันศาสนา พื้นที่นันทนาการ พื้นที่อุตสาหกรรมและคลังสินค้า ส่วนหน้าที่และลักษณะโครงสร้างที่มีบทบาทอยู่บนพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นใน ได้แก่ พื้นที่การค้าและบริการ ที่อยู่อาศัย สถานที่ราชการ สาธารณสุข สาธารณูปโภค และสาธารณูปการ สถาบันการศึกษา แม้จะมีเพียง 3 ประเภท แต่ก็เป็นประเภทที่สำคัญในด้านเศรษฐกิจ การปกครอง ในส่วนของผลกระทบจากการใช้พื้นที่ภายในคูเมืองทั้ง 2 ชั้นนั้น จะเป็นด้านความแออัดของที่อยู่อาศัยและการจราจร มลพิษทางอากาศจากยานพาหนะ การกำจัดขยะมูลฝอยสิ่งปฏิกูลและขยะอันตราย มลภาวะทางเสียงทั้งจากความแออัดของชุมชน ยานพาหนะ และพื้นที่การค้าและบริการ ปัญหาด้านโครงสร้างพื้นฐานรองรับได้ไม่เพียงพอ ทั้งทางเดินเท้า ระบบระบายน้ำและการป้องกันน้ำท่วม ไฟฟ้าสาธารณะ และน้ำประปา รวมถึงการขาดพื้นที่สีเขียว สำหรับแนวทางการพัฒนาการใช้พื้นที่ภายในคูเมืองชั้นในและพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นนอก ใช้แนวทางตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545-2549) ใน 5 ด้าน ได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์ ฟื้นฟู รักษาสภาพสิ่งแวดล้อมของพื้นที่อนุรักษ์เพื่อส่งเสริมเอกลักษณ์ศิลปวัฒนธรรมไทย การใช้ผังเมืองเป็นกลไกประสานการใช้พื้นที่ภายในคูเมืองชั้นนอกและพื้นที่ภายในคูเมืองชั้นใน การให้ความสำคัญกับการลดมลพิษ และการอนุรักษ์ ฟื้นฟูพื้นที่สีเขียว

Abstract: The purposes of this study were to compare the function and feature of structure of contemporary land use between the outer and the inner area of the ancient canal of Surin province and to study the effects and way to develop the areas. The instruments of the research were aerial photographs of the military map department RTSD 12/42(3) No.152 1 : 10,000 and the hole city planing, Surin municipal planing and 9 types of function and structure of outer and inner area of canal which were published by ArcView GIS Version 3.1 accompanied with information of the field study. The results of the analysis revealed the multiple function and structure of land use in the outer and inner area of the city canal in accordance with the idea of a city land use in South East Asia of Mc Gee. There was no central business district (CBD) in the area. The trading and service area belonged to Chinese and Indian scattered through out the area. The function and feature of structure of the outer area of the canal were in multi-purposes accommodation area unused or undeveloped area and trading and service area. The total of the areas was 79.41% or 2.53 square kilometer. The most land use of this area for accommodation. The combination of the land use in the inner area of the canal was for trading and service accommodation and government buildings. Public health units public utility and public assistance. The total of the areas was 73.25% or 1.21 square kilometer. The most land use in this area was for trading and service. When a comparison of types of the function and feature of structure of the areas was made the function and feature of structure of the outer part of the canal were for accommodation unused or undeveloped area, Thai culture and protection area religious institute, recreation area, manufacturing and storage area. The types of function and feature of structure of the inner area of the city canal were for trading and service, accommodation, government buildings, public health units, public utility and public assistance, and education institute. These three types of land use were very important to economic and administration of the area. The effects of the land use in both areas were the traffic and accommodation congestion, air pollution from vehicles, hazardous waste and garbage eradication, noise pollution from overcrowded community, vehicles and trading and service area. Another effects were insufficient of public utility, for example footpath, water drainage and flood protection, public light, running water and green area. The development strategies for these areas will follow the 9 national economic and social strategic planning (B.E. 2545-2549) in 5 sections. One is the strategy of promoting the effectiveness of natural and environmental administration. Two is strategy of reservation, reformation and environmental protection of Thai culture promotion area. Three is the use of the city planning as a mechanical tool of the land use in the inner and outer area of the city canal. Four is the strategy of reducing pollution and Five is the strategy of protection and reformation the green area.

มหาวิทยาลัยราชภัฎสุรินทร์

Address: สุรินทร์

Name: สถาบันราชภัฏสุรินทร์

Role: ผู้ให้ทุนวิจัย

Created: 2545

Issued: 2548-08-29

งานวิจัย/Research report

application/pdf

CallNumber: 333.73 บ243ก

tha

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Chapter4.pdf	697 KB	164	2025-10-20 14:40:54
2	Chapter2.pdf	475.53 KB	213	2024-09-19 15:30:00
3	Chapter3.pdf	114.32 KB	126	2025-07-04 19:52:16
4	Chapter1.pdf	288.48 KB	160	2025-07-04 08:53:17
5	Title page.pdf	56.33 KB	84	2024-09-19 15:30:08
6	Abstract.pdf	156.86 KB	150	2025-07-04 19:51:51
7	Content.pdf	56.29 KB	93	2024-09-19 15:30:14
8	Chapter5.pdf	360.44 KB	131	2024-09-19 15:30:17
9	Bibliography.pdf	134.26 KB	110	2024-09-19 15:30:20
10	Appendix.pdf	463.76 KB	122	2024-09-19 15:30:22
11	Biodata.pdf	62.82 KB	89	2024-09-19 15:30:26

ใช้เวลา

0.047414 วินาที