แจ้งเอกสารไม่ครบถ้วน, ไม่ตรงกับชื่อเรื่อง หรือมีข้อผิดพลาดเกี่ยวกับเอกสาร ติดต่อที่นี่ ==>
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
กฤษณา วงษาสันต์. การเสนอหมู่บ้านตัวแบบในการพึ่งพิงตนเองโดยวิธีตามอุดมการณ์แผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง : จังหวัดสุรินทร์. (). สถาบันราชภัฏสุรินทร์. : มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 2548-08-25.
การเสนอหมู่บ้านตัวแบบในการพึ่งพิงตนเองโดยวิธีตามอุดมการณ์แผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง : จังหวัดสุรินทร์
Name: กฤษณา วงษาสันต์
Organization :
สถาบันราชภัฏสุรินทร์. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
keyword:
การพึ่งตนเอง
Classification :.DDC: 307.14
Abstract:
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิจัยเชิงการมีส่วนร่วมกับประชาชนในท้องถิ่น เพื่อเสนอตัวแบบการพัฒนาชุมชน เพื่อเป็นทางเลือกหนึ่งในการพัฒนาชนบทไทย โดยให้นักศึกษาได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อผลต่อการนำมาปรับปรุงต่อการเรียนการสอนในสาขาวิชาการพัฒนาชุมชน
วิธีดำเนินการวิจัย
การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยโดยเน้นการมีส่วนร่วม (Participatory Action Rescarch) โดยเน้นกระบวนการลงสู่ชนบททุกขั้นตอนซึ่งมี 2 ขั้นตอน คือ กระบวนการให้การศึกษาแก่ชุมชนและกระบวนการรวมกลุ่มของประชาชนในชนบท ทั้งนี้โดยใช้กลุ่มตัวอย่างจากประชาชนทุกครัวเรือนของบ้านโชกใต้ หมู่ 4 ตำบลอู่โลก อำเภอลำดวน จังหวัดสุรินทร์
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ใช้แบบสอบถามแนวคำถามเชิงคุณภาพ (ข้อมูลทั่วไป) 1 ฉบับ 25 ข้อ และแบบสอบถามเชิงปริมาณ 1 ฉบับ (20 ข้อ) สมุดบันทึก เครื่องบันทึกเสียง กล้องถ่ายรูป (ถ่ายภาพและสไลด์)
การวิเคราะห์ข้อมูล ในระดับชุมชนในพื้นที่การวิเคราะห์เชิงเรียบเรียงตามแนวประวัติศาสตร์ของชุมชน และค่าสถิติที่ใช้คือ ร้อยละ
สรุปผลการวิจัย
ผลของการวิจัย ขอนำเสนอเป็นลำดับขั้นตอนดังต่อไปนี้
1. ลักษณะทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง ตัวแทนของครัวเรือนมี 115 ครัวเรือน โดยทุกครัวเรือนตอบหมด คิดเป็น 100 % 87 ครัวเรือนสนใจที่จะพัฒนาชุมชนเพื่อเป็นตัวแบบคิดเป็น 75.65 % 9 ครัวเรือนตอบว่าไม่ทราบตัวแบบการพัฒนาชุมชนแบบพึ่งพิงตนเองคืออะไรคิดเป็น 7.83 % ส่วนอีก 19 ครัวเรือนตอบว่า เฉย ๆ ยังไม่ตัดสินใจว่าการพัฒนาชุมชนเป็นอย่างไร คิดเป็น 16.52 % ต่อความรู้ความเข้าใจของคำว่าหมู่บ้านแผ่นดินธรรม-แผ่นดินทองนั้นทั้ง 115 ครัวเรือนไม่ทราบมาก่อนคิดเป็น 100 % และ 115 ครัวเรือน มีผู้ที่จะเข้าร่วมกิจกรรม 97 ครัวเรือน คิดเป็น 84. 35 % ลักษณะกิจกรรมที่ชาวบ้านสนใจนั้นเพื่อเพิ่มรายได้มีผู้สนใจถึง 97 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 84.35 % ลักษณะกิจกรรมที่ชาวบ้านสนใจนั้นเพื่อเพิ่มรายได้มีผู้สนใจถึง 97 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 84.35 % เพื่อต้องการมีความรู้เรื่องการทำไร่นาสวนผสมถึง 64 ครัวเรือน คิดเป็น 55.56 % เพื่อต้องการพัฒนาสิ่งแวดล้อมของหมู่บ้านถึง 32 ครัวเรือน คิดเป็น 27.83 % ที่เห็นหมู่บ้านอื่นพัฒนาก็อยากพัฒนาบ้าง ตอบถึง 23 ครัวเรือน คิดเป็น 20 % และมี 7 ครัวเรือนตอบว่าไม่ทราบว่าตนเองจะตอบอย่างไร คิดเป็น 6.09 %
2. กระบวนการพัฒนาชุมชนเพื่อเป็นหมู่บ้านของตัวแบบฯ กระบวนการพัฒนาชุมชนเน้น 2 ขั้นตอนคือ
2.1 กระบวนการให้การศึกษาแก่ชุมชน
2.1.1 ทางตรง โดยเชิญวิทยากรให้ความรู้ตามข้อมูลทั่วไปฯ
2.1.2 ทางอ้อม ใช้สื่อต่าง ๆ เข้าช่วย เช่น ฉายวีดีโอ
เอกสาร, ศึกษาดูงาน
2.2 กระบวนการรวมกลุ่มของประชาชนในชุมชน หลังการให้การศึกษาแก่ชุมชนแล้วเกิดกลุ่มในชุมชน 2 กลุ่ม คือ กลุ่มทำกิจกรรมไร่นาสวนผสม 10 ครัวเรือน กลุ่มปลูกหม่อนเลี้ยงไหมเพื่อประกอบกิจกรรมครบวงจร มีจำนวน 20 ครัวเรือน
3. การดำเนินกิจกรรมของกระบวนการพัฒนาชุมชน เพื่อเป็นหมู่บ้านตัวแบบฯ
3.1 ปรึกษา-หารือ ประเด็นเนื้อหาที่จะนำสู่กระบวนการให้การศึกษาแก่ชุมชน โดยประชุมตกลงกัน
3.2 การกำหนดเนื้อหาสาระ-กำหนดวัน-เวลา-สถานที่-ตารางการฝึกอบรม
3.3 การศึกษาดูงานนอกสถานที่ เพื่อเพิ่มประสบการณ์ตรงให้ผู้สนใจ
3.4 ประชาชนลงมือปฏิบัติกิจกรรมที่ตนสนใจ ในพื้นที่ของตนเอง
4. ผลกระทบและปัญหาจากการพัฒนาชุมชนเพื่อเป็นหมู่บ้านตัวแบบฯ
ประชาชนยังไม่มั่นใจในผลประโยชน์ที่ตนเองจะได้รับต่อไปว่าคุ้มค่ากับการลงทุนหรือไม่
2. วิทยากร หรือเจ้าหน้าที่ในพื้นที่จะต้องให้ความสนใจและกระตุ้นประชาชนในพื้นที่เป็นอย่างมากในช่วงแรก เนื่องจากประชาชนยังไม่แน่ใจและยังลังเลใจเพื่อเป็นขวัญกำลังใจแก่ประชาชน ซึ่งเป็นวิธีการพัฒนาจิตใจนำการพัฒนาด้านวัตถุและอื่น ๆ
3. กับประชาชนที่ไม่ร่วมกิจกรรม ผู้รับผิดชอบน่าจะมีวิธีการหรือกิจกรรมที่จะกระตุ้นเร้าให้ประชาชนสนใจร่วมกิจกรรมเพื่อเป็นการเพิ่มรายได้แก่ตัวประชาชนเอง
4. ปัญหาที่จะต้องคำนึงถึงคือ ด้านการตลาด (แต่ยังไม่ชัดเจน เพราะยังไม่ปรากฏผล) แต่อย่างน้อยก็น่าจะเน้นกับประชาชนในพื้นที่ตามหลักการพัฒนาชุมชนนั้นเพื่อให้ประชาชนรู้จักพึ่งตนเองได้รู้จักหาอยู่หากิน ทำอยู่ทำกิน เพื่อเป็นการลดรายจ่ายและได้มีอาหารมาบริโภคเพิ่มจากเดิมซึ่งเป็นผลประโยชน์โดยตรงกับตัวประชาชนเอง
5. ผลที่มองเห็นได้ชัดเจน คือประชาชนรักใคร่สมัครสมานสามัคคีกันยิ่งขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรม ประเภทเดียวกันตลอดจนภาพรวมของหมู่บ้าน
ข้อเสนอแนะ
1. นักพัฒนาหรือกลไกต่าง ๆ ไม่ว่าภาครัฐหรือเอกชนจะต้องพยายามทำความเข้าใจกับประชาชนหรือกลุ่มเป้าหมายที่จะพัฒนาว่าเป็นเป้าหมายของการพัฒนาชุมชนที่แท้จริงอยู่ที่ไหน และเป็นอย่างไร ซึ่งถือเป็นบันไดขั้นแรกและที่สำคัญของการพัฒนาชุมชน
2. กลไกต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐหรือเอกชนจะต้องปรับประยุกต์หาวิธีการที่เหมาะสมก่อนจะลงมือปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกับประชาชนในพื้นที่โดยให้ประชาชนเป็นผู้มองปัญหาของตนเองแล้วจึงนำมาวางแผนเพื่อปฏิบัติในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ โดยกลไกต่าง ๆ เป็นพี่เลี้ยงหรือที่ปรึกษาเท่านั้น
3. ต้องทำความเข้าใจกับประชาชนถึงเป้าหมายของการพัฒนาชุมชนว่าเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพขององค์กรเอง ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วม และเพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตตามเกณฑ์ความจำเป็นขั้นพื้นฐาน (จปฐ) ตลอดจนเพื่อพัฒนาค่านิยมของไทย เช่น การรักสามัคคี การช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เป็นต้น
4. จะต้องให้ความรู้แก่ประชาชนในพื้นที่ให้ชัดเจนในหลักการและกระบวนการพัฒนาชุมชนอย่างแท้จริง เช่น การพัฒนาชุมชนจะต้องเริ่มโดยประชาชนเอง ปฏิบัติงานเอง แก้ไขปัญหาเอง แต่อาจมีที่ปรึกษาได้
5. จะต้องขยายผลการพัฒนาชุมชน เพื่อการพัฒนาชนบทต่อไป โดยเน้นอุดมการณ์แผ่นดินธรรม-แผ่นดินทอง เป็นวิธีการนำร่อง การให้ความรู้เพื่อกระตุ้นศักยภาพของคนในพื้นที่ให้เกิดความกระตือรือร้น จะต้องทำอย่างระมัดระวัง และกระจ่างชัด ไม่ควรเร่งงานพัฒนาชุมชนคือค่อยเป็นค่อยไปตามธรรมชาติ
6. หากจะได้มีการวิจัยในลักษณะเดียวกันหรือเรื่องเดียวกัน น่าจะได้นำไปเปรียบเทียบกับตัวแบบต่าง ๆ ที่เคยเสนอไปแล้วว่ามีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร เพื่อจะได้ข้อมูลที่ถูกต้องครบถ้วนเป็นประโยชน์ยิ่งขึ้นและเพื่อเป็นทางเลือกหนึ่งของการพัฒนาชนบทไทยต่อไป
7. กลไกทั้งภาครัฐและเอกชน จะต้องสำนึกและมีความเข้าใจว่างานการพัฒนาชุมชนที่แท้จริงคือการได้พัฒนาศักยภาพของชาวบ้านโดยตัวชาวบ้านเองมิใช่เป็นการพัฒนาแบบการสงเคราะห์หรือหยิบยื่นให้ชาวบ้าน ตัวอย่างจากหลายหมู่บ้านในปัจจุบันมีสภาพปัญหาของหมู่บ้านจนชาวบ้านแทบจะทิ้งถิ่นเพื่อหนีปัญหายุ่งเหยิงต่าง ๆ ในหมู่บ้านของตน สภาพเช่นนี้จะส่งผลต่อเสถียรภาพและความมั่นคงของชาติต่อไป
Abstract:
The purposes of this pesearch are to study about the participation with the people in the rural and to presence the Community with the people in the rural and to presence the Community Developing Model and for to find out the Applied Community Development Subjects to the students for studying.
In this research using the system of the participatory action research, by straighten the process of breakthrough to the Community.
In which 2 ways. The process to giving the knowledge and Groups setting for the people in Ban Chok-tai, Surin Province.
The analyse by community, s historical and the statistic is pecentage.
Results : 1. Generally character of the model,s group : the answers came from 115 households (in pre-cent). 87 households having interest to developing theis community for being model of self-reliance=75.65 %.9 households that they do not understand what it is = 7.83%. and the others 19 households can not decide how it looks like=16.52%. And the understanding about The Pandin-tham-Pandin-Thong nobody Knew it before = 100 %. But 97 households want to join it =84.35%, and the works that they are intersted are for becoming more income. For to have the knowledge over integrated farming are 64 households = 55.65%. For to developing the environment of the village are 32 households = 27.83%. See the other village developed and want to developing also their village are 23 households = 20%. And 7 households that they don, t know how to Auswer =6.09%.
2. The process of developing community for to be the village, s Model,etc.
The process of developing community focus on 2 procedures.
2.1 The process of giving knowledge to the village.
2.1.1 Derect way: To give the knowledge for the people about generally datas.
2.1.2 Indirect way: Use different kinds of Instruments for examples: V.D.O., Documents, and going to see the integrated farming
2.2 The process of people, s group in the community. Affter giving the knowledge to the community, then formed 2 groups: Group of integrated agriculture = 10 households. Group of raising mulberry and silkworms for the cyclic activity are 20 households.
3. The activity of the process of developing community for to be the village, s modl.ect.
3.1 Fixed the contents-date-time-place and the sc
สถาบันราชภัฏสุรินทร์
Address:
สุรินทร์
Name: กรมการฝึกหัดครู
Role:
ผู้ให้ทุนวิจัย
Created:
2548-08-25
Issued:
2548-08-25
งานวิจัย/Research report
application/pdf
CallNumber:
307.14 ก298ก
tha
Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
RightsAccess:
ใช้เวลา
0.03991 วินาที
กฤษณา วงษาสันต์
กรมการฝึกหัดครู