การศึกษาวิเคราะห์เรื่องกระบวนการเกิดสัมมาทิฏฐิในพระพุทธศาสนาเถรวาท

Name: นางสาว สาริกา พิมพา

keyword: สัมมาทิฏฐิ

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมายและความสำคัญของสัมมาทิฏฐิ ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท แล้วนำไปศึกษากระบวนการเกิดสัมมาทิฏฐิ และบทสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิในความเชื่อเรื่องกรรม โอปปาติกะ สังสารวัฏ และความกตัญญูกตเวที ผลจากการศึกษาพบว่า สัมมาทิฏฐิคือความเห็นที่ถูกต้องตามหลักความเป็นจริงว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ชาตินี้ชาติหน้ามี มารดาบิดามีคุณ เป็นต้น สัมมาทิฏฐินั้นมีการประพฤติปฏิบัติ ที่แบ่งเป็นระดับขั้นได้ ๒ ระดับ คือ ระดับโลกียสัมมาทิฏฐิที่เป็นระดับของการปฏิบัติที่เกิดจาก แรงจูงใจ เพื่อสร้างศรัทธาให้เกิดขึ้น เป็นการสร้างสมคุณงามความดี นำมาซึ่งความสุขในการดำรงชีวิตในปัจจุบัน เป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญที่ทำให้ผู้ศึกษาไม่หยุดนิ่งอยู่แค่สัมมาทิฏฐิระดับศรัทธาหรือโลกียสัมมาทิฏฐิเท่านั้นกลับเป็นพลังให้บุคคลได้ประพฤติปฏิบัติยิ่งๆขึ้นไปจนเข้าสู่ โลกุตตรสัมมาทิฏฐิ ที่สามารถทำให้เกิดการดับทุกข์ได้อย่างแท้จริง เป็นการเกื้อกูลระหว่างโลกียสัมมาทิฏฐิกับโลกุตตรสัมมาทิฏฐิ สัมมาทิฏฐิจะเกิดขึ้นเองไม่ได้ถ้าไม่มีเหตุปัจจัยทำให้เกิด ด้วยเหตุนี้จึงมีหลักธรรม หลายหมวดที่มักจะเริ่มต้นด้วยการแสดงปัจจัยแห่งกระบวนการเกิดสัมมาทิฏฐิที่จะนำพาชีวิตเข้าสู่กระบวนการพัฒนา ประกอบด้วย ปรโตโฆสะ ปัจจัยภายนอก หรือสภาพแวดล้อมที่ดีงาม เป็นกัลยาณมิตร และโยนิโสมนสิการ ปัจจัยภายใน หรือปัจจัยด้านความคิด ปัจจัยภายนอกเกิดจากแรงศรัทธาในการเชื่อมโยงบุคคลเข้ากับกัลยาณมิตร การรับฟังคำแนะนำสั่งสอนจากผู้รู้ รวมทั้งกระบวนการหล่อหลอมทางสังคม ความคิด ความเชื่อที่เป็นสัมมาทิฏฐิเป็นองค์ประกอบภายนอก ที่คอยสนับสนุนปัจจัยภายในหรือโยนิโสมนสิการ ซึ่งจะเน้นไปที่ความคิดอย่างถูกวิธี ความคิดอย่างถูกวิธีนี้ถือว่าเป็นเหตุปัจจัยแห่งการเกิดขึ้นของสัมมาทิฏฐิ จากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า ความเชื่อของพุทธศาสนิกชนไทย ทั้งในปัจจุบันและในอดีต ต่างก็มีความเชื่อในเรื่องของกรรม โอปปาติกะ สังสารวัฏ และความกตัญญูกตเวทีที่แตกต่างกันออกไป อย่างเรื่องกรรมและความกตัญญูกตเวทีที่เป็นเรื่องที่มีความเป็นสัมมาทิฏฐิที่ชัดเจนกว่าเรื่องโอปปาติกะและสังสารวัฏที่ยังไม่มีความชัดเจนเพราะเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนตามที่ผู้วิจัยได้ไปสัมภาษณ์ บางท่านไม่เชื่อว่ากรรมมีจริง บางท่านมีความลังเลสงสัย บางท่านเชื่อว่าโอปปาติกะมีจริง แนวทางในการที่จะเข้าถึงสัมมาทิฏฐิได้นั้นทุกฝ่ายไม่ว่าจะเป็นพุทธศาสนิกชนที่มีการศึกษา องค์กรสงฆ์ สื่อมวลชนทุกแขนง รวมทั้งรัฐบาล ต้องร่วมมือกันส่งเสริมการศึกษา โดยนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นเป้าหมายและหลักการควบคู่ไปกับวิทยาการด้านอื่นๆจึงจะสามารถปลูกฝังโครงสร้าง ความเห็น ความเชื่อของบุคคลให้เป็นสัมมาทิฏฐิได้ เพราะสัมมาทิฏฐิเท่านั้นที่จะส่งผลให้การดำเนินชีวิตของบุคคลเกิดผลดีต่อตนเอง ต่อสังคม ต่อประเทศชาติ และต่อโลก

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหากฤษณะ ตรุโณ, ผศ., ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาบุญเลิศ ธมฺมทสฺสี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: อาจารย์ รังษี สุทนต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2553

Modified: 2553-12-15

Issued: 2553-12-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2552676.pdf	1.76 MB	263	2024-10-15 09:22:49

ใช้เวลา

0.032391 วินาที