ศึกษาวิเคราะห์เกณฑ์การตัดสินทางพุทธจริยศาสตร์ กรณี การจัดมหรสพภายในวัด

A Critical Study of Buddhist Ethics on Entertainment Fair in the Monastery

Name: พระสุภาพร เตชธโร (เสนคำสอน)

keyword: พุทธจริยศาสตร์

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาวิเคราะห์เกณฑ์การตัดสินทางพุทธจริยศาสตร์ กรณี การจัดมหรสพภายในวัด จากการวิจัยพบว่า แนวคิดเกี่ยวกับมหรสพตามทัศนะทางพุทธปรัชญานั้นหมายถึง การเสพ การดู งานรื่นเริง ซึ่งเป็นกระบวนการขั้นรับรู้ในทางญาณวิทยา มหรสพตามทัศนะทางพุทธปรัชญา นั้นแบ่งออกได้ ๒ ประเภท คือ ๑) มหรสพแง่โลกิยะ ที่ยังเกี่ยวเนื่องในกามคุณที่ต้องใช้สติปัญญาเป็นเครื่องพิจารณาเสพเสวย และ ๒) มหรสพแง่โลกุตระ ที่ใช้มหรสพเป็นสภาวธรรม เอื้อต่อการพัฒนาไปสู่มรรค ผล นิพพาน ในการศึกษาพบว่ามหรสพยังเป็นต้นทางให้เกิดกระบวนธรรมต่างๆ เกิดขึ้นตามฐานะของมหรสพ ที่แบ่งออกได้ดังนี้ ๑) มหรสพในฐานะอบายมุข คือ มหรสพที่เป็นประตูนำสู่ความเสื่อมแก่ชีวิต ๒) มหรสพในฐานะนิวรณ์ คือ มหรสพที่ทำให้เกิดนิวรณ์ ที่ปิดกั้นการพัฒนา กาย จิต สติปัญญา ๓) มหรสพในฐานะเหยื่อทางอายตนะ คือ มหรสพที่เป็นอารมณ์ ทางจักขุ ทางโสต และทางมนัส ซึ่งเป็นขั้นรับรู้ทางอายตนะ(Perception) ๔) มหรสพในฐานะมรรคาสู่ทุคติภูมิ คือ มหรสพที่เป็นแรงจูงใจไปสู่การประพฤติที่เป็นทุจริต นำไปสู่ทุคติภูมิ ให้เกิดขึ้น ๕) มหรสพในฐานะสื่อพัฒนาทาง กาย จิต สติปัญญา คือ มหรสพที่เป็นปรโตโฆสะเกื้อหนุนส่งเสริมให้เกิดสัมมาทิฏฐิ นำสู่กระบวนการพัฒนา กาย จิต สติปัญญา ให้เกิดขึ้น มหรสพตามทัศนะทางพุทธปรัชญาทั้งหมดนี้ ได้ถูกนำไปจัดในลักษณะที่ปรากฏเห็นได้ในปัจจุบัน ๔ ลักษณะ คือ มหรสพเชิงนันทนาการ มหรสพเชิงอนุรักษ์ มหรสพกึ่งนันทนาการกึ่งอนุรักษ์ และ มหรสพทางวิญญาณ โดยลักษณะของการจัดมหรสพทั้ง ๔ ลักษณะได้จัดขึ้นเพื่อสนองตอบต่อจุดมุ่งหมายในการจัดมหรสพ ๓ จุดมุ่งหมาย คือ จุดมุ่งหมายทางด้านประโยชน์นิยม จุดมุ่งหมายทางด้านจารีต ประเพณี และจุดมุ่งหมายทางด้านจริยธรรม ผลจากการศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับมหรสพตามทัศนะทางพุทธปรัชญาพบว่า เกณฑ์การตัดสินมหรสพตามหลักพุทธจริยศาสตร์ กรณีการจัดมหรสพภายในวัดนั้น จะต้องมีความสอดคล้องเกื้อกูลต่อการพัฒนาตามหลักไตรสิกขา และหลักธรรมในทางพุทธปรัชญา โดยมหรสพที่แสดงนั้นจะต้องเป็นปรโตโฆสะ ที่เป็นกัลยาณมิตร ไม่ผิดต่อบัญญัติกฎหมาย และทำลายศีลธรรมอันดีงามของสังคม เพื่อให้วัดนั้นเป็นแหล่งการศึกษาเรียนรู้ ด้วยเกณฑ์การตัดสินทางพุทธจริยศาสตร์ ที่วิเคราะห์ตัดสินได้จากจุดมุ่งหมาย รูปแบบวิธีการนำเสนอ ผลกระทบ และหลักธรรมในทางพุทธปรัชญา เพื่อให้ได้คำตอบในการปฏิบัติ และเป็นกรอบทางจริยธรรมที่จะสร้างมาตรฐานให้กับพระพุทธศาสนาและสังคมไทยในปัจจุบันต่อไป

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหา ณรงค์ กนฺตสีโล, ผศ. ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร. พิสิฎฐ์ โคตรสุโพธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: นายบัณฑิต รอดเทียน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2553

Modified: 2553-11-12

Issued: 2553-11-12

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2552745.pdf	1.17 MB	328	2026-08-04 15:43:52

ใช้เวลา

0.059812 วินาที