การศึกษาการสื่อสารโดยวิธีการอุปมาอุปไมยในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี

Name: พระมหาวิชาญ สุภาจาโร (น่าชม)

keyword: อุปมาอุปไมย

Abstract: งานวิจัย เรื่อง “การศึกษาการสื่อสารโดยวิธีการอุปมาอุปไมยในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี”นี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ คือ (๑) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการสื่อสารและอุปมาอุปไมย (๒) เพื่อศึกษาประวัติและความรู้ทั่วไปของคัมภีร์มังคลัตถทีปนี (๓) เพื่อศึกษาการสื่อสารโดยวิธีการอุปมาอุปไมยในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี งานวิจัยนี้ เป็นการวิจัยในเชิงเอกสาร โดยเก็บข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา มังคลัตถทีปนี และเอกสารที่เกี่ยวข้อง และนำมาวิเคราะห์ แยกประเภท จัดหมวดหมู่ ตามหลักวิธีการทางภาษาและการสื่อสารเน้นเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับอุปมาและอุปไมย ผลการศึกษา พบว่า ๑) การอุปมาและอุปไมยเป็นรูปแบบของสารที่ทำให้สารมีความสละสลวยในลักษณะของการแสดงธรรมเพื่อให้ผู้ฟังเกิดความเข้าใจชัดเจน เข้าใจง่าย และมีความยินดีซาบซึ้งในเนื้อหาสาระของพระธรรมเทศนาและทำให้ผู้ฟังเห็นการเปรียบเทียบในประเด็นต่าง ๆ ในอุปมาอุปไมย ๒) คัมภีร์มังคลัตถทีปนี เป็นหนังสือวรรณคดีบาลีที่โดดเด่นซึ่งมีโครงเรื่องได้ดีและถ้อยคำสละสลวยทั้งอรรถะและพยัญชนะ ทรงคุณค่าทางบาลีไวยากรณ์และคุณค่าทางพุทธศาสนา ประวัติของพระสิริมังคลาจารย์ พบว่าท่านเป็นพระเถระชาวเชียงใหม่ ในอดีตท่านมีผลงานด้านการรจนาวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญ เช่น จักกวาฬทีปนี และเวสสันตรทีปนี เป็นต้น ๓) แนวคิดเกี่ยวกับการสื่อสารโดยใช้อุปมาและอุปไมยในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี ประกอบด้วยวิธีสื่อสารในลักษณะอุปมาและอุปไมย ๔ แบบ คือ ใช้อุปมาก่อนและอุปไมยทีหลัง ใช้อุปไมยก่อนและอุปมาทีหลัง ใช้อุปมาล้อมอุปไมย และใช้อุปไมยล้อมอุปมา การจะเลือกใช้แบบใดนั้นย่อมแล้วแต่ความเหมาะสมของเวลา โอกาส และผู้ฟัง การที่ใช้อุปมาและอุปไมยเน้นในเรื่องหลักธรรม บุคคล ธรรมชาติ เหล่าสัตว์และอมนุษย์ ๔) ประโยชน์ที่ได้รับจากการสื่อสารแบบอุปมาและอุปไมย ทำให้สำนวนโวหารและการเปรียบเทียบในการอธิบายสิ่งที่เข้าใจยากให้เข้าใจง่าย ผู้ส่งสารสามารถพัฒนาทักษะ ความรู้ ด้วยการเลือกอุปมาและอุปไมยในการสื่อสาร ส่วนผู้รับสารเขาสามารถเข้าใจเนื้อหาสาระของอุปมาและอุปไมยได้อย่างชัดเจน เพราะตรงกับอุปนิสัยของตน และเขาสามารถนำไปปฏิบัติให้เกิดประโยชน์ได้อย่างเหมาะสม

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหากฤษณะ ตรุโณ, ผศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาบุญเลิศ ธมฺมทสฺสี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รศ. กิติมา สุรสนธิ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2553

Modified: 2553-11-09

Issued: 2553-11-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2552678.pdf	2.43 MB	430	2025-07-06 10:11:03

ใช้เวลา

0.033212 วินาที