การศึกษาการพัฒนาวัดนาคเป็นสำนักปฏิบัติธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนา

A STUDY OF DEVELOPMENT NARK MONASTERY TO MEDITATION CENTER IN THE SCRIPTURE

Name: พระมหาวิชัย ยติชโย (ฤทธิ์วิรุฬห์)

keyword: ธรรมะ

; สำนักปฏิบัติธรรมวัดนาค

Abstract: การศึกษาการพัฒนาวัดนาคเป็นสำนักปฏิบัติธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนา วัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการจัดสำนักปฏิบัติะรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เพื่อศึกษาระเบียบของวัดที่มหาเถรสมาคมกำหนดให้เป็นวัดที่เหมาะสมแก่การปฏิบัติธรรม และเพื่อศึกษารูปแบบองค์ประกอบ และปัจจัยที่เหมาะสมในการพัฒนาวัดนาคเป็นสำนักปฏิบัติธรรมในคคัมภีร์พระพุทธศาสนาและตามที่มหาเถรสมาคมกำหนด งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการปฏิบัติธรรมในคัมภีร์พุทธศาสนา รูปแบบ องคืประกอบ และปัจจัยที่เหมาะสมของสำนักปฏิบัติธรรม นโยบายการพัฒนาวัด และการประเมินความสมบุรณ์ของการพัฒนาวัด จึงประกอบด้วย สองระยะคือ ระยะแรก ใช้วิธีวิจัยเอกสาร การเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลเชิงลึกแบบเปิดและไม่ชี้นำ และการสังเกตวิเคราะห์สภาพ SWOT Analysis ทำนโยบายและดำเนินงานตามแผน จนทำการวิจัยประเมินความก้าวหน้าของการพัฒนาแล้วทำการแก้ไขปรับปรุงนโยบายวัดนาคและดำเนินงานต่อ ระยะที่สอง คือ ระยะของการประเมินรวมสรุปผลความสมบูรณ์ของการพัฒนาวัด โดยการใช้แบบสอบถาม และการสนทนากลุ่มผู้เข้าปฏิบัติธรรม จำนวน 50 คน และวิเคราะห์ผล โดยใช้ CIPP Model และ SWOT Analysis โดยในขั้นตอนที่สองนี้แสดงผลในรูปแบบการบรรยายเชิงพรรณนา จากการศึกษาภายใต้ CIPPI และ SWOT Analysis พบว่า การพัฒนาวัดให้เหมาะสมแก่การปฏิบัติธรรมให้ประสบผลสำเร็จได้นั้น จะต้องพิจารณาถึงปัจจัยสำคัญ ได้แก่ (1) ความพร้อมในการพัฒนาของวัด คณะสงฆ์ ชุมชน(2) การวางแผนพัฒนาวัดให้เป็นสำนักปฏิบัติธรรมจะต้องคำนึงถึงสถานที่(อาวาส) ที่บิณฑบาต(โคจรคาม)อาหาร(โภชนะ)บรรยากาศ(อุตุ) ความพร้อมและความเข้าใจของบุคคล(ปุคคละ) (3)ความชัดเจนในการกำหนดหลักสูตรและการกระบวนการอบรมที่ผู้มาปฏิบัติแล้วจะสามารถได้รับประโยชน์ รวมถึงนโยบายที่ชัดเจนในการพัฒนาวัดเป็นสำนักปฏิบัติธรรม(ภัสสะ) (4) การจัดทำแผนของดครงการจะต้องสนับสนุนการศึกษาอบรมปฏิบัติธรรมอย่างเป็นระบบและมีความสอดคล้องในคัมภีร์พระพุทธศาสนา(อิริยาบถ) (5) ความศรัทธาและความเชื่อมั่นข้องผู้ปฏิบัติธรรมที่มีต่อสำนักปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ผลจากการวิจัยยังแสดงให้เห็นว่า ทัศนคติของบุคคลภายนอกที่มีต่อการพัฒนาวัดและความร่วมมือร่วมแรงกันของสมาชิดในวัด เป็นปัจจัยความสนับสนุนที่สำคัญต่อความสำเร็จ จากผลการวิจัย รูปแบบของสถานที่ที่เหมาะสมต่อการปฏิบัติธรรม คือ สัปปายะ 7 ได้แก่ 1.อาวาสสัปปายะ 2.โคจรสัปปายะ 3.ภัสสสัปปายะ 4.ปุคคลสัปปายะ 5.โภชนสัปปายะ 6.อุตุสัปปายะ 7.อิริยาปถสัปปายะและมีกัลยาณมิตรเป็นเครื่องสนับสนุน วัดนาคมีคุณลักษณะสัปปายะ 7 และกันยาณมิตรซึ่งเป็นคุณลักษณะครบถ้วนดังในคัมภีร์พระพุทธศาสนา ตามที่มหาเถรสมาคมและสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติกำหนด หวังว่างานวิจัยนี้จะให้แง่คิดปละอำนวยประโยชน์ในการศึกษาสำนักปฏิบัติธรรมของวัดต่าง ๆ ให้มีความสอดคล้องในคัมภีร์พระพุทธศาสนา ตามที่มหาเถรสมาคมและสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติกำหนด ทั้งเป็นประโยชน์สำหรับท่านผู้สนใจและผู้มุ่งนำไปปฏิบัติสำหรับตนและผู้อื่นได้เป็นอย่างดีเพื่อความเข้าใจการปฏิบัติธรรม และการจัดการสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมต่อการปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระพรหมโมลี(สมศักดิ์ อุปสโม)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2551

Issued: 2552-08-14

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.021587 วินาที