การคัดเลือกเชื้อจุลินทรีย์ท้องถิ่นเพื่อใช้ควบคุมโรคกาบใบเน่าของข้าวที่เกิดจากเชื้อรา Sarocladium oryzae

Screening of indigenous microorganisms for the control of sheath rot of rice caused by sarocladium oryzae

Name: ศุภลักษณ์ เศรษฐสกุลชัย

ThaSH: ข้าว -- โรคและศัตรูพืช -- การควบคุม

ThaSH: จุลินทรีย์

ThaSH: จุลินทรีย์กำจัดศัตรูพืช

ThaSH: โรคกาบใบเน่า -- การควบคุม

ThaSH: โรคเกิดจากเชื้อราในพืช -- การควบคุม

Abstract: แยกเชื้อจุลินทรีย์ท้องถิ่นจากดินและพืชในพื้นที่ป่าไม้และพื้นที่การเกษตรจังหวัดนครศรีธรรมราชได้จำนวน 654 ไอโซเลท ประกอบด้วยเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย และเชื้อยีสต์ จำนวน 379 168 และ 107 ไอโซเลท ตามลำดับ นำเชื้อจุลินทรีย์ทั้งหมดมาทดสอบประสิทธิภาพการยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อรา Sarocladium oryzae สาเหตุโรคกาบใบเน่าของข้าวในระดับห้องปฏิบัติการ พบว่าเชื้อจุลินทรีย์จำนวน 196 ไอโซเลท สามารถยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อราโรคพืชได้ในช่วง 2.5-59.0 เปอร์เซ็นต์ โดยเฉพาะไอโซเลท FR-NST-152 ที่มีประสิทธิภาพการยับยั้งสูงที่สุดที่ 59.0 เปอร์เซ็นต์ คัดเลือกเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ที่มีประสิทธิภาพสูงจำนวน 10 ไอโซเลท มาทดสอบความมีชีวิตรอดในดินและบนใบของข้าวซึ่งปลูกในตู้ปลูกพืช พบว่าทุกไอโซเลทสามารถมีชีวิตรอดบนใบข้าวและดินปลูกข้าวตลอดระยะเวลา 60 วัน ของการทดลอง เมื่อทดสอบประสิทธิภาพการควบคุมโรคกาบใบเน่าของข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 ในโรงเรือนปลูกพืช พบว่าเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ทุกไอโซเลท สามารถควบคุมโรคได้ในระดับ 34.3-70.0 เปอร์เซ็นต์ โดยเฉพาะเชื้อราปฏิปักษ์ไอโซเลท FR-NST-152 และ FR-NST-092 ที่สามารถควบคุมโรคได้ 70.0 และ 68.3 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ซึ่งไม่แตกต่างทางสถิติ (p>0.05) เมื่อเปรียบเทียบกับกรรมวิธีที่ใช้สารเคมี carbendazim นอกจากนี้ยังพบว่าไอโซเลท FR-NST-152 สามารถเพิ่มปริมาณเมล็ดข้าวสมบูรณ์ จำนวนรวงต่อกระถาง จำนวนเมล็ดต่อรวง และน้ำหนักข้าว 1,000 เมล็ด ได้สูงที่สุด ศึกษาการเปลี่ยนแปลงประชากรของเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ พบว่ามีเพียงเชื้อราปฏิปักษ์และเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่สามารถมีชีวิตรอดบนใบข้าวและดินปลูกข้าวได้ตลอด ระยะเวลา 120 วัน ของการปลูกข้าว ส่วนด้านการครอบครองรากข้าวพบว่าไอโซเลท FR-NST-092 มีประสิทธิภาพสูงที่สุดที่ 90.0 เปอร์เซ็นต์ จากการจำแนกสปีชีส์ของเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ที่ดีจำนวน 3 ไอโซเลท โดยศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาพบว่าไอโซเลท FR-NST-092 และ FR-NST-152 คือเชื้อรา Trichoderma harzianum ส่วนการจำแนกโดยวิธี 16S rDNA sequencing พบว่าไอโซเลท BR-NST-098 คือเชื้อแบคทีเรีย Bacillus pumilus

Abstract: The total of 654 isolates of indigenous microorganisms including 379, 168 and 107 isolates of fungi, bacteria and yeasts, respectively were isolated from plant and soil samples, collected from forest and agricultural areas in Nakhon Si Thammarat province. All isolates were in vitro tested for their efficacy to inhibit mycelial growth of Sarocladium oryzae, a causal agent of sheath rot on rice. The results showed that 196 isolates could inhibit the mycelial growth of the pathogen by 2.5-59.0%, especially, isolate FR-NST-152 gave the highest efficacy with 59.0% of inhibition. Ten promising isolates were tested for survival ability on rice leaf and in planting soil under growth chamber conditions. All isolates survived on leaf and in planting soil for 60 days after inoculation. Under plastic house conditions, all isolates could control sheath rot on rice (Var. Chainat 1) by 34.3-70.0%. Particularly, two promising isolates, FR-NST-152 and FR-NST-092, provided 70.0 and 68.3% of disease control which were comparable to the carbendazim fungicide treatment. Moreover, isolate FR-NST-152 also increased markedly healthy seeds, number of panicles per pot, number of seeds per panicle and weight of 1,000 seeds. Only antagonistic fungi and bacteria survived on rice leaf and in planting soil for 120 days after inoculation. For root colonization detection, the results showed that isolate FR-NST-092 had high percentage (90.0%) of root colonization. According to morphological characteristics, FR-NST-092 and FR-NST-152 were identified as Trichoderma harzianum, while isolate BR-NST-098 was identified as Bacillus pumilus by using 16S rDNA sequencing method.

WALAILAK UNIVERSITY. CENTER FOR LIBRARY RESOURCES AND EDUCATIONAL MEDIA

Address: NAKON SI THAMMARAT

Email: clm@wu.ac.th

Name: ปิยะพงค์ โชติพันธุ์

Role: ประธานคณะกรรมการบัณฑิตศึกษา

Created: 2553-12-23

Modified: 2025-04-10

Issued: 2553-12-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: SB608.R5 ศ7ก 2552

tha

Spatial: ไทย

DegreeName: Master of Science (Agricultural Science)

Level: Master's Degree

Descipline: Agricultural Science

Grantor: Walailak University

Level: ปริญญาโท

©copyrights มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	front pages.pdf	636.71 KB	54	2024-05-11 10:00:14
2	abstract.pdf	56.14 KB	60	2024-05-09 15:52:34
3	chapter 1.pdf	52.59 KB	45	2022-07-18 11:40:16
4	chapter 2.pdf	608.49 KB	71	2024-05-11 09:49:18
5	chapter 3.pdf	125.23 KB	56	2022-07-18 11:40:39
6	chapter 4.pdf	2.13 MB	56	2024-05-09 15:53:13
7	chapter 5.pdf	41.77 KB	36	2022-07-18 11:41:30
8	bibiography.pdf	152.06 KB	38	2024-05-11 09:52:59
9	appendix 1.pdf	55.08 KB	27	2020-08-03 14:04:52
10	appendix 2.pdf	102.25 KB	28	2020-08-03 14:04:57
11	appendix 3.pdf	53.24 KB	32	2020-08-03 14:05:01
12	cv.pdf	88.38 KB	23	2020-08-03 14:05:06

ใช้เวลา

0.077408 วินาที