แนวทางการวินิจฉัยและการจัดการภาวะซีดในเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษา ต.บ้านลำนาว อ.บางขัน จ.นครศรีธรรมราช

The Guidelines for Diagnosis and Management of Anemiain Primary Education Students at Banlumnow SubdistrictBangkhan District Nakhon Si Thammarat Province

Name: จันทร์จิรา แสงเงิน

keyword: เลือดจางในเด็ก นครศรีธรรมราช.

Abstract: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการวินิจฉัยและการจัดการภาวะซีดและประเมินผลลัพธ์ของการใช้แนวทางการวินิจฉัยและการจัดการภาวะซีดในเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษา ตำบลบ้านลำนาว อำเภอบางขัน จังหวัดนครศรีธรรมราช ระหว่างเดือนสิงหาคม -ตุลาคม พ.ศ. 2552 ผู้ศึกษาได้พัฒนาแนวทางปฏิบัติการพยาบาลตามรูปแบบกระบวนการของ ไอโอวา (IOWA model) สำหรับแนวทางการวินิจฉัยภาวะซีด ประกอบด้วย การประเมินภาวะซีดจากการซักประวัติ การตรวจร่างกาย และการตรวจค่าเม็ดเลือดแดงอัดแน่น ส่วนแนวทางการจัดการภาวะซีด เน้นการมีส่วนร่วมของเด็กนักเรียน ผู้ปกครอง และครู ประกอบด้วย การให้ข้อมูลความรู้เรื่องภาวะซีดและการดูแล การฝึกให้นักเรียนมีทักษะในการประเมินภาวะซีดด้วยตนเอง การรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็ก อาหารที่มีวิตามินซีและการรับประทานยาเสริมธาตุเหล็กเฟอรัสซัลเฟต 1 เม็ด ขนาด 300 มิลลิกรัม สัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 8 สัปดาห์ และทำการประเมินผลลัพธ์จากการเปลี่ยนแปลงของค่าเม็ดเลือดแดงอัดแน่น พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กและความรู้เรื่องภาวะซีดและการป้องกัน ผู้เข้าร่วมโครงการทั้งหมดเป็นเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษาที่มีอายุระหว่าง 9 -12 ปี จำนวน 124 ราย ผู้ศึกษาทำการตรวจคัดกรอง วินิจฉัยแยกโรคและประเมินภาวะซีดเพื่อคัดเลือกกลุ่มที่มีภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็กเป็นกลุ่มเป้าหมาย ได้กลุ่มเป้าหมายจำนวนทั้งหมด 33 ราย เป็นเพศชายจำนวน 11 ราย เพศหญิงจำนวน 22 ราย กลุ่มเป้าหมายได้รับการจัดการตามแนวทางการวินิจฉัยและการจัดการภาวะซีดที่ได้พัฒนาขึ้น ผู้ศึกษานำข้อมูลที่ได้มาทำการวิเคราะห์โดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทำการทดสอบด้วยสถิติที (pair sample t-test) ผลการศึกษาพบว่า หลังเข้าร่วมโครงการในสัปดาห์ที่ 8 กลุ่มเป้าหมายมีความรู้เรื่องภาวะซีดและการป้องกันภาวะซีดเพิ่มขึ้นจากเดิมมีคะแนน 9-17 คะแนน คะแนนเฉลี่ย 12.9 ?1.77 (SD) คะแนน เป็น 14-19 คะแนน คะแนนเฉลี่ย 16.52 ?1.42 (SD) คะแนน (คะแนนเต็ม 20 คะแนน) เมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยดังกล่าวพบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 10.59, p <.001) กลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กเพิ่มมากขึ้น และค่าเม็ดเลือดแดงอัดแน่นของกลุ่มเป้าหมายเมื่อเริ่มเข้าร่วมโครงการ ในสัปดาห์ที่ 4 และในสัปดาห์ที่ 8 มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 31.42 %, 33.15% และ 36.52% ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของเม็ดเลือดแดงอัดแน่นพบว่า มีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นในสัปดาห์ที่ 4 และสัปดาห์ที่ 8 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.8, p <.001; t = 15.44, p <.001) ตามลำดับ เมื่อสิ้นสุดโครงการกลุ่มเป้าหมายทั้งหมดมีระดับความเข้มข้นของค่าเม็ดเลือดแดงอัดแน่นอยู่ในเกณฑ์ปกติ ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การวินิจฉัยและการจัดการภาวะซีดในเด็กวัยเรียน ควรให้ความสำคัญกับการตรวจคัดกรองภาวะซีด การให้ความรู้เรื่องภาวะซีดและการป้องกัน การบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กและการมีส่วนร่วมของเด็ก ผู้ปกครองและครู ตลอดจนการส่งเสริมให้รับประทานยาเสริมธาตุเหล็กเฟอรัสซัลเฟต 1 เม็ด ขนาด 300 มิลลิกรัม สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ร่วมกับการติดตามสนับสนุนอย่างสม่ำเสมอจากพยาบาลเวชปฏิบัติ จะช่วยพัฒนาความรู้และ พฤติกรรมการบริโภคอาหารของเด็กวัยเรียนตลอดจนช่วยให้ภาวะซีดของกลุ่มเป้าหมายดีขึ้นได้

Abstract: The purpose of this study was to develop the guidelines for diagnosis and management of anemia in primary education students at Banlumnow Subdistrict Bangkhan District, Nakhon Si Thammarat Province and its implementation between August to October 2009. The guidelines for diagnosis and management of anemia in primary education students were developed base on IOWA model process. The guidelines for diagnosis of anemia consisted of history taking, physical examination and hematocrit concentration. The guidelines for management of anemia focused on participation regularly by children, parents and teachers; consisted of teaching of knowledge about anemia and its prevention, self assessment of anemia training skill, consumption of food with iron and vitamin C, taking one ferrous sulfate (300 mg) tablet a week for eight weeks and outcome evaluation from hematocrit concentration of chance, consumption of food with iron, knowledge of anemia and its prevention. The study group consisted of one hundred and twenty-four primary education students, nine-twelve year-old who were screened for iron deficiency anemia. Thirty-three were male eleven and female twelve were treated under the guidelines for diagnosis and management of anemia were developed. The data were analyzed by frequency, percentage, mean, standard deviation and paired sample t- test. The results of this study revealed that the score of knowledge of anemia and its prevention at the eight week was at the range of 9 -17 to 14-19 (? =12.9 ?1.77 to 16.52 ?1.42). The mean score of knowledge of anemia and its prevention before and after was significantly increased (t = 10.59, p <0.001). The consumption behaviors to consumed of food with iron increased. The mean of hematocrit concentration increased from the first week and at the fourth to the eight week was 31.42 % to 33.15 % and 36.52%. The mean of hematocrit concentration before and after was significantly increased (t =6.8, p <0.001; t =15.44, p<0.001). All of the study group (33 persons) got normal hematocrit concentration by the end of this study. This study shows that the screening and management of anemia, promoting knowledge of anemia to parents and children, screening of anemia, taking one ferrous sulfate (300 mg) tablet a week as well as promoting consumption of food with iron among children with parents are significant steps. In addition, regular participation by parents, teachers and regular follow-ups by the nurse practitioner are found to be supporting the change of eating behaviors resulting in the children’s improvement.

WALAILAK UNIVERSITY. CENTER FOR LIBRARY RESOURCES AND EDUCATIONAL MEDIA

Address: NAKON SI THAMMARAT

Email: clm@wu.ac.th

Name: วัลลา ตันตโยทัย

Role: ประธานคณะกรรมการบัณฑิตศึกษา

Created: 2553-12-17

Modified: 2025-04-08

Issued: 2553-12-17

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: WH155 จ6น 2552

tha

Spatial: ไทย--ภาคใต้--นครศรีธรรมราช

DegreeName: Master of Nursing Science (Community Health Nurse Practitioner)

Level: Master's Degree

Descipline: Community Health Nurse Practitioner

Grantor: Walailak University

©copyrights มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	front pages.pdf	383.21 KB	58	2025-03-03 11:23:56
2	abstract.pdf	159.22 KB	81	2023-12-21 15:06:04
3	chapter 1.pdf	233.89 KB	93	2025-08-26 21:09:27
4	chapter 2.pdf	263.09 KB	90	2025-08-26 21:09:34
5	chapter 3.pdf	174.18 KB	66	2025-08-26 21:09:39
6	chapter 4.pdf	218.61 KB	69	2022-11-12 10:43:55
7	chapter 5.pdf	173.23 KB	57	2022-11-12 10:44:00
8	bibliography.pdf	191.06 KB	52	2022-11-12 10:46:12
9	appendix 1.pdf	205.16 KB	57	2023-12-22 10:13:28
10	appendix 2.pdf	122.62 KB	62	2023-12-22 10:14:10
11	appendix 3.pdf	149.99 KB	64	2023-12-22 10:14:38
12	appendix 4.pdf	3.33 MB	66	2023-02-07 01:03:18
13	appendix 5.pdf	212.04 KB	52	2023-02-07 01:03:45
14	appendix 6.pdf	114.96 KB	56	2022-11-12 10:46:52
15	cv.pdf	106.64 KB	47	2022-11-12 10:46:58

ใช้เวลา

0.064912 วินาที