การย้อมสีเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายด้วยผลคอคอเด๊าะและ การประยุกต์ใช้สำหรับผ้าปักมือ

Dyeing of blended yarn between hemp and cotton with clerodendrum colebrookionum walp. and application for hand-embroidered fabric

Name: ธันยลักษณ์ พรหมมณี

Organization : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น

Email : tanyaluck-p@rmutp.ac.th

keyword: การย้อมสี

ThaSH: สีย้อมจากพืช

Classification :.DDC: 667.26

; เส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้าย

ThaSH: สีย้อมและการย้อมสี

; ผ้าปักมือ

; ผลคอคอเด๊าะ

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการเตรียมเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้าย สำหรับการย้อมสีจากผลคอคอเด๊าะที่เหมาะสม 2) ศึกษาวิธีการเตรียมน้ำสีย้อมและวิธีการย้อมสีเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายจากผลคอคอเด๊าะที่เหมาะสม 3) ประเมินค่าความคงทนของสีย้อมบนเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายที่ถูกย้อมสีด้วยผลคอคอเด๊าะ และ 4) สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ผ้าปักมือจากเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายที่ย้อมสีจากผลคอคอเด๊าะวิธีการวิจัยเริ่มต้นด้วยการชุบมันเส้นด้ายก่อนแล้วจึงนำเส้นด้ายไปทำความสะอาดและ ฟอกขาว จากนั้นแบ่งเส้นด้ายส่วนหนึ่งไปทำการปรับประจุบวกเพื่อเตรียมไว้สำหรับการย้อมสี การเตรียมน้ำย้อมจากผลคอคอเด๊าะ ทำโดยการทำความสะอาดผลแล้วต้มในถุงกรองผ้าใยสังเคราะห์และต้องระวังอย่าทำให้เมล็ดภายในผลคอคอเด๊าะแตก ทำการย้อมสีเส้นด้ายในขณะต้มผลคอคอเด๊าะได้โดยไม่ต้องแยกน้ำสีออก แล้วนำเส้นด้ายทั้งที่ผ่านการปรับประจุและไม่ผ่านการปรับประจุลงไปย้อมพร้อม ๆ กัน จากนั้นเส้นด้ายที่ผ่านการย้อมสีไปวิเคราะห์ผลการย้อมสี และทดสอบความคงทนของสีย้อมบนเส้นด้าย และนำเส้นด้ายไปสร้างสรรค์เป็นผ้าปักมือต่อไป ผลการศึกษาพบว่าเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายที่ผ่านการปรับประจุบวกจะได้ ค่าความเข้มสี (K/S) มากเป็น 2.8 เท่าของเส้นด้ายที่ไม่ผ่านการปรับประจุบวก ส่วนผลการทดสอบค่าความคงทนของสีย้อมในเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายที่ย้อมด้วยสีจากผลคอคอเด๊าะ พบว่า ความคงทนของสีต่อการซักล้าง ความคงทนของสีต่อการขัดถู ความคงทนของสีต่อเหงื่อ และความคงทนของสีต่อน้ำอยู่ในระดับ ดี ถึง ดีมาก ขณะที่ความคงทนของสีต่อแสงอยู่ในระดับที่ต่ำ ถึง ต่ำมาก สำหรับการนำเส้นด้ายผสมระหว่างกัญชงและฝ้ายที่ผ่านการย้อมสีจากผลคอคอเด๊าะไปปักลายลงบนผ้าด้วยมือผู้วิจัยได้ดำเนินการปักลายเป็นภาพพระธาตุดอยสุเทพ วัดพระธาตุดอยสุเทพวรวิหาร จังหวัดเชียงใหม่โดยทำเป็นกรอบภาพเพื่อการแขวนประดับตกแต่ง

Abstract: This research aims to: 1) study the appropriate methods for preparing hempcotton blended yarn for dyeing with colour from Khokhodo fruit; 2) examine the appropriate technique for preparing dye solution, dyeing the dyed hemp-cotton blended yarn with Khokhodo fruit; 3) evaluate the colour fastness of the dyed hemp-cotton blended yarn with Khokhodo fruit; and 4) create hand-embroidered fabric products using the hemp-cotton blended yarn dyed with Khokhodo fruit. The research methodology began with mercerizing the yarn, followed by scouring and bleaching. Then, a portion of the yarn was divided to caionize pretreatment in preparation for dyeing. The dye solution from the Khokhodo fruit was prepared by carefully cleaning the fruit and gently boiling it in a synthetic fiber filter bag, ensuring that the seeds inside remain intact. The yarn was dyed while the Khokhodo fruit was being boiled, without separating the dye solution. Both cationized and without cationized yarns were dyed simultaneously. The dyed yarn was then analyzed for dyeing results and tested for dye colour fastness. Finally, the dyed yarn was used to create hand-embroidered fabric. The study found that the hemp-cotton blended yarn that underwent cationize pretreatmenthad a colour strength (K/S) value 2.8 times higher than the yarn that did not undergo cationize pretreatment. The test results for the colour fastness of the hemp- cotton blended yarns dyed with the colour from Khokhodo fruit indicated that the colour fastness to washing, rubbing, perspiration, and water was rated at a good to very good level. However, the colour fastness to light was rated as low to very low. The researcher utilized the hemp-cotton blended yarn dyed with the colour from Khokhodo fruit to hand-embroider patterns on the fabric. They proceeded to create an embroidered image of Phra That Doi Suthep, Wat Phra That Doi Suthep Worawihan, in Chiang Mai Province, and framed it for decorative hanging purposes.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: arit@rmutp.ac.th

Name: รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Email : rattanaphol.m@rmutp.ac.th

Created: 2567

Modified: 2569-08-26

Issued: 2569-08-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

667.26

tha

DegreeName: Master of Arts

Level: Master's Degree

Descipline: Education

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	ITFD_69_02.pdf	10.78 MB

ใช้เวลา

0.04023 วินาที