ความพึงพอใจของเกษตรกรต่อคุณลักษณะของชีวภัณฑ์บีทีเพื่อควบคุมศัตรูพืชกรณีศึกษาเกษตรกรผู้ปลูกพืชผักในจังหวัดสุพรรณบุรี

Farmer preference on attributes of BT products for pest control a case study of vegetable farmers in Suphan Buri Province

Name: ปวัณรัตน์ เครือแป้น

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (เศรษฐศาสตร์เกษตรและทรัพยากร) 2565

Classification :.LCCS: HF5415.32

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาเศรษฐศาสตร์เกษตรและทรัพยากร -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: พฤติกรรมผู้บริโภค

ThaSH: ชีวภัณฑ์

ThaSH: ศัตรูพืช -- การควบคุม

ThaSH: จุลินทรีย์กำจัดศัตรูพืช

ThaSH: ผลิตภัณฑ์จุลินทรีย์

ThaSH: ยากำจัดศัตรูพืชจากธรรมชาติ

Abstract: การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่มากเกินไปและไม่ถูกต้องของเกษตรกรผู้ปลูกพืชผัก ส่งผลให้เกิดผล กระทบต่อสุขภาพของเกษตรกร ผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม ในปัจจุบันภาครัฐได้มีการผลักดันการใช้ชีวภัณฑ์บีทีเข้ามาใช้เพื่อทดแทนการใช้สารเคมี แต่พบว่าการใช้ชีวภัณฑ์บีทียังมีน้อยมากเมื่อเทียบกับการใช้สารเคมี ชีวภัณฑ์บีทีอาจยังไม่เป็นที่ยอมรับของเกษตรกรในวงกว้าง จึงนำมาสู่การวิจัยคุณลักษณะของชีวภัณฑ์บีทีที่เป็นที่ต้องการของเกษตรกรผู้ปลูกผัก งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานภาพการใช้ชีวภัณฑ์บีทีและวิเคราะห์ความพึงพอใจที่มีต่อคุณลักษณะของผลิตภัณฑ์บีทีของเกษตรกรผู้ปลูกผักในพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรีเพื่อทำให้เกิดการยอมรับและเกิดการใช้ชีวภัณฑ์บีทีแพร่หลายมากขึ้น โดยการเก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามสัมภาษณ์จากเกษตรกรตัวอย่าง จำนวน 300 ครัวเรือน ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลโดยการใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์องค์ประกอบร่วม (Conjoint Analysis) ผลการวิเคราะห์ พบว่า เกษตรกรตัวอย่างส่วนใหญ่มีระดับการศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาหรือต่ำกว่า (ร้อยละ 53) มีอายุเฉลี่ย 54.11 ปี และเคยมีประสบการณ์การใช้ชีวภัณฑ์บีทีในการกำจัดศัตรูพืชสูงถึงร้อยละ 52 โดยเหตุผลสำคัญที่ทำให้เกษตรกรเลือกใช้ชีวภัณฑ์บีที ได้แก่ เหตุผลด้านความปลอดภัยต่อสุขภาพของตนเองและไม่สร้างสารพิษตกค้างในผลผลิตและสิ่งแวดล้อม ความกังวลเกี่ยวกับประสิทธิภาพการออกฤทธิ์และการขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับชีวภัณฑ์บีที เป็นข้อจำกัดหนึ่งที่ทำให้เกษตรกรไม่ใช้ชีวภัณฑ์บีที เกษตรกรส่วนใหญ่ได้รับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับชีวภัณฑ์บีทีผ่านหน่วยงานของภาครัฐ ในส่วนของความรู้และทัศนคติของเกษตรกรที่มีต่อการใช้สารชีวภัณฑ์ พบว่า เกษตรกรบางส่วนมีทัศนคติเชิงบวกต่อการใช้สารชีวภัณฑ์บีทีและมีความรู้ดีเพียงพอที่เกษตรกรสามารถผลิตสารชีวภัณฑ์ใช้เองได้ โดยต้นทุนการผลิตสารชีวภัณฑ์นั้นไม่สูงเท่าการซื้อสารเคมี ส่วนวิธีการฉีดพ่นและความยุ่งยากในการเก็บรักษา ยังเป็นข้อจำกัดที่สำคัญของชีวภัณฑ์บีทีอยู่ ทั้งนี้คุณลักษณะที่เกษตรกรให้ความสำคัญมากที่สุด คือ ด้านราคา รองลงมา คือ ด้าน ระยะเวลาการออกฤทธิ์และการได้รับการขึ้นทะเบียนของชีวภัณฑ์บีที จากการวิเคราะห์องค์ประกอบร่วม สะท้อนให้เห็นว่า แม้ว่าราคาจะเป็นคุณลักษณะที่เกษตรกรให้สำคัญมากที่สุด แต่ราคาไม่ได้เป็นปัจจัยเดียวที่จะกำหนดการตัดสินใจซื้อของเกษตรกรได้ โดยเกษตรกรมักจะเลือกชีวภัณฑ์บีทีที่มีราคาสูงขึ้นเล็กน้อยเพื่อแลกกับคุณลักษณะที่ดีขึ้นในด้านระยะเวลาการออกฤทธิ์การขึ้นทะเบียนของสารชีวภัณฑ์และด้านการเก็บรักษา ดังน้ันผู้ประกอบการหรือผู้ผลิตควรให้ความสำคัญกับการกำหนดราคาของชีวภัณฑ์บีทีให้มีความเหมาะสมและพัฒนาคุณสมบัติด้านการออกฤทธิ์และวิธีการเก็บรักษา เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณลักษณะตรงตามความต้องการของเกษตรกร ประกอบกับภาครัฐควรกำหนดนโยบายที่สามารถช่วยเหลือหรือสนับสนุนเกษตรกรที่ใช้ชีวภัณฑ์บีที และควรให้ความสำคัญในการกระจายความรู้เกี่ยวกับชีวภัณฑ์บีทีให้กับเกษตรกร เพื่อสร้างแรงจูงใจและผลักดันให้เกษตรกรเกิดการใช้ชีวภัณฑ์บีทีในวงกว้าง Excessive and incorrect use of pesticides by vegetable farmers affects the health of farmers, consumers, and the environment. At present, the government has introduced the use of Bacillus thuringiensis (BT) bioproducts to substitute the use of chemicals. However, the use of BT products was still very small compared to the use of chemicals. BT products are not widely accepted by farmers. This led to the importance to conduct a research on the characteristics of BT products that are desired by vegetable farmers. The main objective of this research is to analyze the status of using BT and the satisfaction of vegetable growers with BT product characteristics in Suphan Buri Province. To cause acceptance and widespread use of BT products The data are collected by interviewing sampled farmers of 300 households using standardized questionnaire., The data are analyzed using descriptive statistics and conjoint analysis. The results showed that the sample farmers’ education of most of them were in elementary school or less, with an average age of 54.11 years, and 52% had experience using BT for pest control. The main reasons that make farmers choose to use BT products are: safety reasons for health., no toxic residues in agricultural products or the environment., A lack of knowledge and understanding about BT bioproducts. Is one of the limitations of using BT products. Most farmers get information about BT bioproducts through government agencies. Regarding the knowledge and attitudes of farmers toward the use of biopesticides, some farmers had a positive attitude towards the use of BT Biopesticides and were knowledgeable enough that they could produce their own Biopesticides. Nevertheless, the method of spraying and the difficulty of storing is still an important limitation of BT products. The characteristics that farmers value the most are the price, followed by the duration of action and the registration of BT product. The conjoint analysis reflects that although price is the most important attribute for farmers, price isn't the only factor that determines farmers' purchasing decisions. Farmers tend to choose slightly higher-priced BT products in exchange for improved characteristics in terms of duration of action, registration of biologics, and storage. Therefore, entrepreneurs or producers should consider the pricing of BT products to be appropriate and develop the functional properties and storage methods in order to produce products that match the needs of farmers. In addition, the government should consider policies that can help or support farmers who use BT products and should give importance to the dissemination of knowledge about BT products to farmers in order to create incentives and encourage farmers to use BT products widel

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: สุวรรณา ประณีตวตกุล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: จักรกฤษณ์ พจนศิลป์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2565

Modified: 2569-06-18

Issued: 2569-06-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2565/pavanrat-kru-all.pdf

CallNumber: HF5415.32.ป172

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เศรษฐศาสตร์เกษตรและทรัพยากร

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	pavanrat-kru-all.pdf	2.3 MB

ใช้เวลา

0.04404 วินาที