ประเพณีบุญข้าวเปลือกชาวไทยเขมรสุรินทร์

The Rice Merit-Making Tradition Of Thai-Khmer Surin People

Name: จักรี บำรุงภักดิ์

Address: บ้านเลขที่ 237 หมู่ 3 ตำบลปริก อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช รหัสไปรษณีย์ 80240

keyword: บุญข้าวเปลือก

Classification :.DDC: 394.3

; ประเพณีบุญข้าวเปลือก

; ข้าว

Abstract: การศึกษาเรื่องประเพณีบุญข้าวเปลือกชาวไทยเขมรสุรินทร์ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาพิธีกรรมขั้นตอน และองค์ประกอบในประเพณีบุญข้าวเปลือก 2) เพื่อศึกษาคุณค่าในประเพณีบุญข้าวเปลือก 3) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการความรู้ในการจัดทำหนังสืออ่านเพิ่มเติม เรื่องประเพณีบุญข้าวเปลือกชาวไทยเขมรสุรินทร์ ประกอบการศึกษากลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัย เชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสังเกต การสัมภาษณ์และใช้แบบสอบถาม เป็นเครื่องมือวิจัย กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย จำนวน 22 คน ประกอบด้วย ผู้ให้มูลสำคัญ ผู้ให้ข้อมูลปฏิบัติการและกลุ่มผู้ให้ข้อมูลทั่วไป ผลการวิจัยพบว่า ประเพณีบุญข้าวเปลือกชาวไทยเขมรสุรินทร์เป็นแบ่งออกได้เป็น 2 ช่วง คือ ช่วงที่1 พิธีกรรมก่อนทำบุญข้าวเปลือก ประกอบด้วย 1) การเซ่นไหว้ศาลประจำหมู่บ้าน (ศาลตาน็วง) มีบุคคลที่เกี่ยวข้องหลักๆ คือผู้ประกอบพิธีกรรม ผู้นำชุมชน และชาวบ้านผู้ร่วมพิธี 2) การบอกบุญข้าวเปลือก 3) การจัดเตรียมสถานที่ในการทำบุญข้าวเปลือก ช่วงที่ 2 วันพิธีทำบุญข้าวเปลือก ขั้นตอนการทำบุญข้าวเปลือกมี 3 ขั้นตอน การรวมข้าว เรียกขวัญข้าวและการฉลองข้าว องค์ประกอบที่สำคัญในประเพณีบุญข้าวเปลือก มี 6 องค์ประกอบ คือ ข้าวเปลือก บายศรี เครื่องเซ่นไหว้ ผู้ประกอบพิธีกรรม พระสงฆ์ และอุปกรณ์การเก็บเกี่ยวข้าว คุณค่าในประเพณีบุญข้าวเปลือก มี 4 ด้าน คือ การสร้างขวัญและกำลังใจในการประกอบอาชีพ การสร้างความสามัคคีในชุมชน การอนุรักษ์ประเพณีอันดีงามของชุมชน และพลังศรัทธาในพระพุทธศาสนา แนวทางการจัดการความรู้ในการจัดทำหนังสืออ่านเพิ่มเติม เรื่องประเพณี บุญข้าวเปลือกชาวไทยเขมรสุรินทร์ ประกอบการศึกษากลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ ด้านเนื้อหา ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับดีมาก ค่าเฉลี่ย 3.25 ครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับดีมาก ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.22 The objectives of this research were: 1) to study the ritual procedure and components of the rice-merit tradition; 2) to study the value of the rice-merit making tradition; and 3) to propose knowledge management guidelines for the preparation of supplementary reading books about the merit-making tradition of Thai-Khmer Surin people accompanied by the Social Studies, Religion and Culture Department. Data were collected through observation, interview, and questionnaire. There were 22 participants participated in this study including, key-informants, operational-informants, and general-informants. The study found that : The rice-merit tradition of Thai-Khmer Surin people can be divided into 2 phases as follows : Phase 1 – the ritual before the merit-making consists of: 1) offering making to the village shrine (Ta-Nuang Shrine) which the ritual performer, community leader, and villagers who participated in the ritual are the main people involved ; 2) the rice-merit soliciting; and 3) the rice-merit making preparation of place tradition. Phase 2 is the rice-merit making day. According to the rice merit-making tradition’s procedure, there 3 steps to perform the rice-merit making tradition including rice gathering, rice blessing, and rice celebrating. In term of the components of rice-merit tradition, there are 6 components related to the rice-merit tradition consisting of unmilled-rice, Baisri, offering, ritual performer, Buddhist monk, and rice harvesting equipment. The values of the rice merit-making tradition consist of 4 aspects: creating morale and encouraging for careers; building unity in the community; preserving the good traditions of the community; and building faith in Buddhism. According to the knowledge management guidelines for the preparation of supplementary reading books about the rice-merit tradition of Thai-Khmer Surin people accompanied by the Social Studies, Religion and Culture Department, the overall assessment result in term of the content made by experts is at a very good level (X̅ = 3.25). In addition, the overall assessment result in term of the content made by teachers of the Social Studies, Religion and Culture Department is also at a very good level (X̅ = 3.22).

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: สุรินทร์

Email: arit@srru.ac.th

Name: อิทธิวัตร ศรีสมบัติ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ธงไชย สุขแสวง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2566

Modified: 2569-01-05

Issued: 2569-01-05

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ 394.3 จ211ป

tha

DegreeName: ครุศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สังคมศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	SRRUThesis2568_4.pdf	26.86 MB

ใช้เวลา

0.036093 วินาที