การพัฒนารูปแบบศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล

Potential model development for heads of the customs house's effective management in the digital era

Name: นัยรัตน์ พงศ์ศักดินนท์

keyword: นายด่านศุลกากร

ThaSH: การพัฒนาบุคลากร

ThaSH: การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

ThaSH: ศุลกากร

Abstract: การพัฒนารูปแบบศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล 2) พัฒนารูปแบบศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล และ 3) จัดทำคู่มือแนวทางการพัฒนาศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล ซึ่งทำการวิจัยด้วยเทคนิคเดลฟายและการประชุมสนทนากลุ่ม กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้เชี่ยวชาญงานด่านศุลกากร จำนวน 21 ท่าน และ กลุ่มผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิ 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญในการตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบถาม (IOC) จำนวน 5 ท่าน 2) กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิในการประชุมสนทนากลุ่ม จำนวน 15 ท่าน และ 3) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญในการประเมินคู่มือ จำนวน 7 ท่าน โดยในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติโดยใช้ค่ามัธยฐาน (Median) และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ (Inter Quartile Range) ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล ประกอบด้วย 3 มิติ ได้แก่ มิติที่ 1 การปฏิบัติหน้าที่นายด่านศุลกากร มิติที่ 2 คุณลักษณะที่ดีของ นายด่านศุลกากร มิติที่ 3 การบริหารจัดการของนายด่านศุลกากร ซึ่งจัดทำเป็นองค์ประกอบได้ 4 องค์ประกอบหลัก 20 องค์ประกอบรอง ได้แก่ องค์ประกอบหลักที่ 1 คือ ความรู้ของนายด่านศุลกากร มี 5 องค์ประกอบรอง ได้แก่ 1) ความรู้ด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรม 2) ความรู้ด้านงานศุลกากรและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง 3) ความรู้ด้านการบริหารจัดการองค์กร 4) ความรู้ด้านนโยบายและยุทธศาสตร์ 5) ความรู้ด้านการค้าและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ องค์ประกอบหลักที่ 2 คือ ทักษะของนายด่านศุลกากร มี 5 องค์ประกอบรอง ได้แก่ 6) ทักษะการบริหารจัดการ 7) ทักษะการคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจ 8) ทักษะการสื่อสารและการประสานงาน 9) ทักษะการเป็นผู้นำและการสอนงาน 10) ทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล องค์ประกอบหลักที่ 3 คือ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนายด่านศุลกากร มี 5 องค์ประกอบรอง ได้แก่ 11) ด้านภาวะผู้นํา 12) ด้านจริยธรรมและความประพฤติ 13) ด้านการพัฒนาตนเอง 14) ด้านความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม 15) ด้านมนุษยสัมพันธ์และการทำงานร่วมกับผู้อื่น องค์ประกอบหลักที่ 4 คือ กระบวนการบริหารจัดการ มี 5 องค์ประกอบรอง ได้แก่ 16) ด้านการจัดองค์กรในยุคดิจิทัล 17) การบริหารทรัพยากรงบประมาณและเทคโนโลยี 18) การบังคับบัญชาและภาวะผู้นํา 1 9) การจัดการวิกฤตและความเสี่ยง 20) การควบคุมติดตามและประเมินผล ผลการจัดทำคู่มือแนวทางในการพัฒนาศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล แบ่งออกเป็น 2 ส่วน โดย ส่วนที่ 1 หลักการและเหตุผลของการจัดทำคู่มือ และส่วนที่ 2 หลักการและแนวทางการพัฒนาศักยภาพนายด่านศุลกากร เพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัล ประกอบด้วย 3 หมวดการเรียนรู้ 11 แนวทางการพัฒนา ซึ่งทั้งรูปแบบและคู่มือแนวทางในการพัฒนาศักยภาพนายด่านศุลกากรเพื่อการบริหารงานในยุคดิจิทัลได้รับการลงมติเห็นชอบอย่างเป็นเอกฉันท์จากผู้เชี่ยวชาญในด้านความเหมาะสมและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้

Abstract: The objectives of the study “Potential Model Development for Heads of the Customs House’s Effective Management in the Digital Era” are 1) to explore the key components for developing the potential of Heads of the Customs, 2) to design a potential model development for performance enhancement of the abovementioned personnel, and 3) to create a handbook to serve as a comprehensive guide to nurture their potential and professional competencies. The research was conducted using the Delphi technique and a small focus group discussion. The participants were 21 customs checkpoint experts together with three groups of specialists and qualified experts, categorized into: 1) five specialists for evaluating the Index of Item-Objective Congruence (IOC) of the questionnaire, 2) fifteen qualified experts participating in focus group discussions, and 3) seven specialists for handbook evaluation. Qualitative data were analyzed using content analysis; statistical analysis was performed using median and interquartile range calculations. As results, the investigated model was revealed to comprise three dimensions: 1) Operating performance, 2) Desirable attributes and 3) Management process. These dimensions were further structured into 4 main components with 20 secondary components as follows: Firstly, Personnel Knowledge, consisting of knowledge and understanding about: 1) Cyber and Innovation, 2) Customs and Law, 3) Corporate Management, 4) Organizational Management Policy and Strategies, and 5) Cross-border Trade and International Relations. Secondly, Skills required for effective performance, containing these subelements: 6) Management 7) Analytical Thinking and Decision-Making, 8) Communication and Coordination, 9) Coaching and Mentoring, and 10) Cyber Technology Skills. Thirdly, Desirable attributes, comprising: 11) Leadership, 12) Code of Ethics and Conduct, 13) Self Development, 14) Creativity and Innovation Competencies, and 15) Human Relations and Teamwork Skills. Fourthly, Management Process, possessing these underlying proficiencies: 16) Corporate Management in the Digital Era, 17) Capital Budgeting and Technology Resource Management, 18) Command and Leadership, 19) Crisis and Risk management, and 20) Monitoring, Control and Evaluation. The competency development manual for the intended group was divided into 2 parts. Part 1: manual design principles and rationale, and Part 2: principles and developmental guidance on potential enhancement, which was grouped into 3 learning modules and 11 development guidelines. Ultimately, the developed model and competency handbook received unanimous approval from experts regarding their appropriateness and practical applicability.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@kmutnb.ac.th

Name: สุชาติ เซี่ยงฉิน

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : suchart.s.pe@tggs-bangkok.org

Name: ธีรวัช บุณยโสภณ

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : teerawat.b@bid.kmutnb.ac.th

Name: ธีรวุฒิ บุณยโสภณ

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : vhd@kmutnb.ac.th

Created: 2567

Modified: 2568-11-19

Issued: 2568-11-19

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: การพัฒนาธุรกิจอุตสาหกรรมและทรัพยากรมนุษย์

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	B17722391.pdf	19.33 MB	7	2026-02-23 12:34:58

ใช้เวลา

0.043247 วินาที