การวิเคราะห์ปรัชญางานศพของชนเผ่าภูไท บ้านดงเหนือ ตำบลเหล่าใหญ่ อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

Name: พระมหาเล็ก ปญฺญาวโร (พลหงษ์)

keyword: ปรัชญา

; งานศพ

; ชนเผ่าภูไท

; บ้านดงเหนือ

Abstract: การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาปรัชญางานศพของชนเผ่าภูไท 2) เพื่อศึกษาปรัชญางานศพของชนเผ่าภูไท บ้านดงเหนือ ตำบลเหล่าใหญ่ อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ และ 3) เพื่อวิเคราะห์ปรัชญางานศพของชนเผ่าภูไท บ้านดงเหนือ ตำบลเหล่าใหญ่ อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เครื่องที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 27 รูป/คน ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีพรรณนาตามหลักอุปนัยวิธี ผลการวิจัยพบว่า 1) ปรัชญางานศพของชนเผ่าภูไทเป็นปรัชญาธรรมในพระพุทธศาสนาที่แฝงอยู่ในพิธีกรรมงานศพ เพื่อให้แง่คิดว่า ความตายเป็นสิ่งสุดท้ายของชีวิต ไม่มีใครหนีพ้นได้ และชนเผ่าภูไทได้มีขั้นตอนการจัดพิธีกรรมงานศพอย่างดี ถือว่าเป็นการให้เกียรติและการไว้อาลัยแก่ผู้ตาย 2) ในพิธีกรรมงานศพนั้นแฝงไปด้วยคติความเชื่อของชนเผ่าภูไท บ้านดงเหนือ ที่เคยปฏิบัติสืบทอด กันมาซึ่งสอดคล้องกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อต้องการให้บุคคลรุ่นหลังได้ข้อคิดแล้วนำไปถ่ายทอดเพื่อเป็นแนวปฏิบัติที่ดี 3) มีแนวคิดทางปรัชญาที่แฝงอยู่ในพิธีกรรมงานศพ ดังนี้ (1) พุทธจริยศาสตร์ที่ปรากฏในงานศพ ได้แก่ การอาบน้ำศพ การบวชหน้าศพ การทำบุญอุทิศให้ผู้ตาย (2) ญาณวิทยาที่ปรากฏในงานศพ ได้แก่ การใช้สัญญาณบอกข่าว การปิดตา ปิดปากศพ การสวดมาติกา และ (3) อภิปรัชญาที่ปรากฏในงานศพ ได้แก่ การเอาเงิน ใส่ปากศพ การสวดพระอภิธรรม การเก็บอัฐิ เป็นต้น แนวคิดทางปรัชญาดังกล่าวนี้จะมีอยู่ในพิธีกรรมงานศพของ ชนเผ่าภูไท บ้านดงเหนือทุกขั้นตอน

Abstract: The objectives of this research paper were: 1) to study the funeral philosophy of the Phu Thai tribe; 2) to study the funeral philosophy of the Phu Tai tribe at Dong Nuea Village, Lao Yai Sub-district, Kuchinarai District, Kalasin Province; 3) to analyze the funeral philosophy of Phu Tai tribe at Dong Nuea Village. This study was carried out by means of qualitative research by studying the information from the Tipitaka, documents, and related research. There were 27 key informants. The obtained data were interpreted by descriptive analysis based on the inductive method. The research results were as follows: 1) The funeral philosophy of the Phu Thai tribe is a Buddhist philosophy hidden in funeral ceremonies to give an idea that death is the last thing in life and no one can escape. The Phu Thai tribe has a process of organizing the funeral rites as well to honor and mourn for the deceased. 2) In the funeral rites, there are hidden beliefs of the Phu Thai tribe at Dong Nuea Village, which have been practiced for generations following Buddhist principles to give future generations ideas and convey them as a good practice. 3) There are philosophical concepts hidden in funeral rites as follows: (1) Buddhist ethics appearing at funerals are funeral bathing, funeral ordination, and making merit for the deceased; (2) epistemology manifested in funerals such as the use of news signals, eyes closing, mouth closing and chanting Mātikā; (3) the metaphysics appearing at funerals include putting money in the mouth of a corpse, chanting the Abhidhamma, collecting relics, etc. In every step, such philosophical concepts are found in the funeral rituals of the Phu Tai tribe at Dong Nuea Village.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูภาวนาโพธิคุณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2568-08-27

Issued: 2568-08-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระมหาเล็ก ปญฺญาวโร (พลหงษ์).pdf	2.76 MB

ใช้เวลา

0.027436 วินาที