การบริหารความเสี่ยงในฟาร์มสุกรของบริษัท พีเอสเอฟ จำกัด จังหวัดอุตรดิตถ์

Risk management in pig farm of PSF Company Limited, Uttaradit Province

Name: สุธินี ส่งศรีเกตุ

ThaSH: การบริหารความเสี่ยง

ThaSH: สุกร -- การเลี้ยง -- อุตรดิตถ์

ThaSH: ไอเอสโอ 31000

Abstract: การบริหารความเสี่ยงในอุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกร ถือเป็นสิ่งที่สำคัญในการนำพาธุรกิจให้ประสบความสำเร็จ สามารถอยู่รอดจากสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่ผันผวนอย่างรุนแรงและการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาของสถานการณ์โลก รวมถึงเป็นการเสริมสร้างความยั่งยืนและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้แก่ธุรกิจการเลี้ยงสุกรในระยะยาว ซึ่งต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากหลายด้าน ทั้งในด้านการตลาด การจัดหาวัตถุดิบ การควบคุมโรค และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบของภาครัฐ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเสี่ยงในฟาร์มสุกรของบริษัท พีเอสเอฟ จำกัด จังหวัดอุตรดิตถ์ เนื่องจากการบริหารความเสี่ยงของบริษัทที่ผ่านมายังไม่ได้รับการพัฒนาขึ้นอย่างเป็นทางการและจริงจัง บริษัทได้ใช้วิธีการจัดการความเสี่ยงแบบเฉพาะหน้า อาศัยประสบการณ์ในการจัดการความเสี่ยงที่เกิดขึ้นเป็นรายกรณี ผู้ศึกษาจึงตระหนักถึงความจำเป็นของการบริหารความเสี่ยงในองค์กร และต้องการจัดทำแผนการจัดการความเสี่ยงในฟาร์มสุกรของบริษัท พีเอสเอฟ จำกัด จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยใช้หลักการบริหารความเสี่ยงตามมาตรฐาน ISO 31000 ซึ่งเป็นกรอบการบริหารความเสี่ยงที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลการศึกษานี้ใช้การศึกษาเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์เชิงลึก และการระดมสมองกับผู้บริหารของบริษัท พีเอสเอฟ จำกัด จังหวัดอุตรดิตถ์ เพื่อเก็บข้อมูลเกี่ยวกับประเด็นความเสี่ยงภายในและภายนอกฟาร์มสุกรขององค์กร รวมถึงใช้การวิเคราะห์ SWOT Analysis เพื่อนำมาระบุความเสี่ยงประเด็นต่าง ๆ และกำหนดประเภทความเสี่ยง โดยวิเคราะห์ความเสี่ยงออกเป็นออกเป็น10 ประเภท เช่น ความเสี่ยงด้านการผลิต ความเสี่ยงด้านการเงิน ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ ความเสี่ยงด้านการจัดการ เป็นต้น จากนั้นนำมาจัดทำในทะเบียนความเสี่ยง ขั้นตอนถัดไป คือ การวิเคราะห์ความเสี่ยง โดยใช้เกณฑ์หลักสองประการ ได้แก่ โอกาสเกิดหรือความน่าจะเป็น (Likelihood) และ ผลกระทบ (Impact) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดระดับความรุนแรงของความเสี่ยง และช่วยให้องค์กรสามารถจัดสรรทรัพยากรเพื่อรับมือกับความเสี่ยงที่มีความสำคัญสูงสุดได้อย่างเหมาะสมผู้ศึกษาได้เลือกใช้เครื่องมือการวิเคราะห์ความเสี่ยงเชิงคุณภาพ คือ เมทริกซ์ของความน่าจะเป็นและผลกระทบ (Probability and Impact Matrix) แล้วจัดลำดับความสำคัญเป็นความเสี่ยงระดับต่ำปานกลาง และสูง เพื่อเป็นแนวทางในการกำหนดกลยุทธ์การบริหารจัดการความเสี่ยงที่เหมาะสมผลการศึกษาพบว่า รายการความเสี่ยงมีทั้งหมด 70 รายการ แบ่งเป็นความเสี่ยงระดับต่ำ จำนวน 31 รายการ ร้อยละ 44.29 ความเสี่ยงระดับปานกลาง จำนวน 25 รายการ ร้อยละ 35.71 และความเสี่ยงระดับสูง จำนวน 14 รายการ ร้อยละ 20.00 จากนั้นดำเนินการตอบสนองต่อความเสี่ยงและประเมินความเสี่ยงออกเป็น 2 ประเภท คือ ระดับความเสี่ยงที่ทนได้ (Risk Tolerance) และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Appetite) ซึ่งในการตัดสินใจว่าความเสี่ยงแต่ละประเภทอยู่ในระดับ Risk Tolerance หรือ Risk Appetite ผู้ศึกษาใช้วิธีการวิเคราะห์ตามบริบทขององค์กร (Organizational Context) ความสำคัญของระดับผลกระทบ (Impact) และโอกาสเกิด (Likelihood) ความพร้อมในการรับความเสี่ยงและทรัพยากรที่มีอยู่ ร่วมกับการหารือกับผู้บริหารเพื่อกำหนดเกณฑ์การตัดสินใจ และดำเนินการจัดการความเสี่ยง เพื่อให้องค์กรสามารถวางแผนและดำเนินการตอบสนองต่อความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งแบ่งออกเป็นสองมิติหลัก ได้แก่ ความเสี่ยงด้านลบ (Negative Risk) และ ความเสี่ยงด้านบวก (Positive Risk) ซึ่งการศึกษาพบว่า ความเสี่ยงหลักที่ส่งผลกระทบต่อฟาร์มสุกรสามารถแบ่งออกเป็น 3 ระดับและควรมีแนวทางการบริหารความเสี่ยง ดังนี้1. ระดับความเสี่ยงสูง มีทั้งหมด 14 รายการ ความเสี่ยงสูงอันดับ 1 คือ การสื่อสารต่างภาษาทำให้เกิดความเข้าใจผิด และเกิดข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงาน แนวทางการจัดการ คือ การบรรเทาความเสี่ยง (Risk Mitigation) ของโอกาสเกิด/ความน่าจะเป็น โดยการจัดอบรมการทำงานพื้นฐานสำหรับพนักงานต่างด้าว การสื่อสารหลายภาษาเพื่อเข้าถึงคนงานจำนวนมาก และใช้การแปลเอกสาร คำศัพท์เฉพาะและใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย เช่น แอปแปลภาษาช่วยในการทำงานหรือสอนงาน2. ระดับความเสี่ยงปานกลาง มีทั้งหมด 25 รายการ พบว่าสามารถจำแนกออกเป็น 8 ด้าน อาทิด้านการเงิน เช่น ความเสี่ยงสภาพคล่องในช่วงขยายกิจการเป็นความเสี่ยงที่ต้องได้รับการบริหารอย่างรอบคอบ การวางแผนกระแสเงินสดล่วงหน้า การใช้แหล่งเงินทุนที่หลากหลาย รวมถึงการดึงดูดนักลงทุนเป็นแนวทางที่ช่วยลดความเสี่ยงได้ ในขณะที่ความเสี่ยงด้านการผลิต เช่น ข้อผิดพลาดในการบรรจุอาหารสัตว์และการขาดเสถียรภาพของกระแสไฟฟ้าในโรงเรือนระบบปิด อาจส่งผลต่อคุณภาพสินค้าและกระบวนการผลิต แนวทางการบรรเทาความเสี่ยงจึงมุ่งเน้นไปที่การนำเทคโนโลยีอัตโนมัติมาช่วยในกระบวนการผลิต และการติดตั้งระบบสำรองพลังงานเพื่อลดผลกระทบจากไฟฟ้าดับอีกทั้งความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ เช่น การดำเนินธุรกิจแบบครบวงจรทำให้เกิดความเสี่ยงจากการพึ่งพาซัพพลายเชนเป็นอย่างมาก ควรมีการกระจายแหล่งจัดหาวัตถุดิบ การใช้ Big Data วิเคราะห์แนวโน้มล่วงหน้า และการจัดทำแผนฉุกเฉิน เป็นวิธีที่ช่วยลดผลกระทบจากปัญหานี้ ส่วนความเสี่ยงด้านทรัพยากรมนุษย์ เช่น การเกิดอุบัติเหตุจากการไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัย เป็นความเสี่ยงที่ต้องได้รับการจัดการผ่านการอบรม การติดตั้งระบบตรวจสอบความปลอดภัย และการพัฒนาแผนเฝ้าระวังอุบัติเหตุ นอกจากนี้ ความเสี่ยงระดับปานกลางยังครอบคลุมด้านอื่น ๆ เช่น การตลาด การจัดการ การผลิต และด้านกฎหมาย เป็นต้น โดยแนวทางการบริหารจัดการมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาแผนกลยุทธ์ที่รอบคอบ การใช้เทคโนโลยีและข้อมูลในการบริหารธุรกิจ3. ระดับความเสี่ยงต่ำ มีทั้งหมด 31 รายการ โดยหนึ่งในประเด็นความเสี่ยง คือ การขาดแคลนแรงงานและอัตราการลาออกของพนักงานที่สูง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานและต้นทุนด้านการสรรหาและฝึกอบรมพนักงานใหม่ แนวทางจัดการ ควรปรับปรุงสวัสดิการและสภาพ แวดล้อมในการทำงาน รวมถึงการใช้เทคโนโลยีเพื่อลดการพึ่งพาแรงงานคน ในขณะที่ด้านสิ่งแวดล้อม การจัดการน้ำเสีย มีแนวทางการจัดการมุ่งไปที่การพัฒนาระบบบำบัดน้ำเสียและการนำน้ำเสียมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เช่น การผลิตก๊าซชีวภาพ นอกจากนี้ความเสี่ยงด้านการตลาด เช่น การสูญเสียลูกค้าให้กับคู่แข่งอาจเกิดจากการบริการที่ไม่ตอบสนองความต้องการของลูกค้าอย่างเพียงพอ องค์กรจึงต้องเสริมสร้างระบบบริหารความสัมพันธ์ลูกค้า และพัฒนากลยุทธ์ทางการตลาดเพื่อรักษาความภักดีของลูกค้า ความเสี่ยงด้านการเงิน เช่น การวางแผนที่ไม่รัดกุมอาจส่งผลให้เกิดต้นทุนที่สูงเกินความจำเป็น ดังนั้น การนำระบบบริหารสินค้าคงคลังและการคาดการณ์แนวโน้มตลาดมาใช้จะช่วยลดความเสี่ยงในส่วนนี้ความเสี่ยงในระดับต่ำที่องค์กรเผชิญ แม้ว่าจะไม่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรง แต่หากไม่ได้รับการจัดการที่ดีอาจส่งผลต่อการดำเนินงานในระยะยาว ดังนั้นการใช้ประโยชน์จากความเสี่ยงโดยมุ่งเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพและการลดต้นทุน รวมถึงการบริหารความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้องค์กรสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนจากนั้นผู้ศึกษาได้จัดทำแผนการบริหารความเสี่ยง โดยบันทึกข้อมูลและจัดทำทะเบียนความเสี่ยง (Risk Register) ส่งมอบให้แก่บริษัทฯ เพื่อใช้เป็นต้นแบบในการดำเนินงานด้านการบริหารความเสี่ยงและสามารถนำแนวทางการจัดการความเสี่ยงไปปฏิบัติได้จริง มีการกำหนดมาตรการตอบโต้ความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งมอบหมายผู้รับผิดชอบและจัดสรรทรัพยากรที่จำเป็นเพื่อดำเนินการตามกลยุทธ์ที่กำหนดไว้ ซึ่งได้ผลการศึกษาในช่วงไตรมาสที่ 1 ของปี พ.ศ.2568 ต่อมาผู้ศึกษาได้ทำการติดตามและควบคุมความเสี่ยง (Risk Monitoring and Control) ในไตรมาสที่ 2ของปี พ.ศ.2568 เพื่อประเมินประสิทธิผลของแผนความเสี่ยง โดยการทำแผนปฏิบัติการ (Action Plan) จากเดิมที่ได้มีเพียงแค่แนวทางการจัดการความเสี่ยง เมื่อดำเนินติดตามได้นำมาผลมาเปรียบเทียบกัน พบว่าความเสี่ยงมีการเปลี่ยนแปลงการจัดลำดับความเสี่ยง และความเสี่ยงส่วนมากมีโอกาสเกิด/ความน่าจะเป็น และผลกระทบลดลง หากบริษัทมีการบริหารจัดความเสี่ยงที่ดี โดยใช้เมทริกซ์ของความน่าจะเป็นและผลกระทบ (Probability and Impact Matrix) ซึ่งระดับความเสี่ยงสูงลดลงเหลือ6 รายการ คิดเป็นร้อยละ 8.57 ระดับความเสี่ยงปานกลาง มีจำนวน 19 รายการ คิดเป็นร้อยละ 27.14และระดับความเสี่ยงต่ำ มีจำนวน 45 รายการ คิดเป็นร้อยละ 64.19ซึ่งความเสี่ยงสูงระดับความรุนแรงอันดับที่ 1 คือ HR7 การสื่อสารต่างภาษาทำให้เกิดความเข้าใจผิด และเกิดข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงาน หากมีการติดตามและควบคุมความเสี่ยงโดยการจัดอบรมวิธีการปฏิบัติตัวในการเข้า-ออกฟาร์มสุกรสำหรับพนักงานภายในเพื่อให้พนักงานทราบขั้นตอนและตระหนักรู้ถึงความสำคัญ เป็นภาษาไทยภาษาพม่า ภาษากัมพูชา รวมถึงจัดทำป้าย SOP เรื่องวิธีการปฏิบัติตัวในการเข้า-ออกฟาร์มสุกรสำหรับพนักงานภายใน และขั้นตอนการให้อาหารสุกร 3 ภาษา (ไทย-พม่า-กัมพูชา) โดยใช้แอปภาษาและตรวจสอบความถูกต้องจากเจ้าของภาษา ติดไว้ตรงจุดพ่นตัวเพื่อฆ่าเชื้อและบริเวณโรงเรือนแต่ละโรงให้พนักงานได้เห็นและสามารถปฏิบัติตามได้ พร้อมรูปภาพประกอบ สามารถเปลี่ยนแปลงเป็นความเสี่ยงระดับปานกลางได้ (จัดลำความสำคัญอยู่ในลำดับที่ 11 จากเดิมอยู่ในลำดับที่ 1)การบริหารความเสี่ยงจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน การเตรียมรับมือกับเหตุการณ์ที่ไม่แน่นอนในอนาคต และลดผลกระทบต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอกองค์กรผลการศึกษานี้ได้นำเสนอแนวทางที่ครอบคลุมในการจัดการความเสี่ยง และสามารถนำไปปรับใช้เพื่อเสริมสร้างความสามารถแลขับเคลื่อนธุรกิจในอุตสาหกรรมสุกรรวมถึงอุตสาหกรรมอื่น ๆให้เติบโตอย่างยั่งยืน

Abstract: Risk management in the swine industry is a critical factor in driving business success, ensuring survival amid the volatile business environment and the changing global landscape. It also enhances sustainability and long-term competitiveness in the pig farming business, which faces multiple risk dimensions marketing, raw material procurement, disease control, and evolving government regulations. This study aims to examine the risk landscape in the pig farm of PSF Company Limited, Uttaradit Province, due to the company\'s risk management practices being previously reactive and based mainly on experience, without a formalized and systematic approach. Recognizing the necessity for structured risk management within the organization, the researcher developed a risk management plan for PSF’s pig farm using the ISO 31000 framework,an internationally recognized standard for risk management. This study employs literature reviews, in-depth interviews, and brainstorming sessions withthe executives of PSF Company Limited in Uttaradit Province to collect data on internal and external risks affecting the organization. Additionally, the SWOT Analysis is conducted to identify and categorize risks into 10 types including such as production risk, financial risk, strategic risk, and management risk, etc. These risks are documented in a risk register. The next step involves risk analysis based on two key criteria are Likelihood and Impact, which are critical for determining the severity of risks and allocating resources appropriately to manage the most significant risks. The study utilizes a qualitative risk analysis tool, the Probability and Impact Matrix to classify risks into low, medium, and high levels, serving as a basis for formulating appropriate risk management strategies. The findings reveal a total of 70 risk items, classified as follows with 31 low-level risks (44.29%), 25 medium-level risks (35.71%), and 14 high-level risks (20.00%). The study further categorizes risks into two levels are Risk Appetite Risk Tolerance, with risk management measures implemented accordingly. The risk management approach considers two main dimensions are Negative Risk and Positive Risk. The major risks impacting the swine farm are classified into three levels with proposed risk management strategies as follows1. High Risk Factors. There are a total of 14 high-risk factors. The primary high risk factor is the language barriers causing miscommunication and operational errors. The mitigation strategy involved providing basic training for migrant workers, implementing multilingual communication tools, translating technical documents, and leveraging language applications for real-time assistance.2. Medium Risk Factors. The total of 25 medium-risk factors have been identified, which can be categorized into eight key areas. For example, Financial Risks, one of the key financial risks is liquidity risk during business expansion, which requires careful financial management. Proactive cash flow planning, diversification of funding sources, and investor attraction are essential risk mitigation strategies. Production Risks, Production-related risks include errors in animal feed packaging and unstable electricity supply in closed-system barns, both of which can negatively impact product quality and manufacturing processes. Risk mitigation measures focus on integrating automation technology into production processes and installing backup power systems to minimize disruptions caused by power outages. Next, Strategic Risks, A major strategic risk arises from the vertically integrated business model, which increases dependency on the supply chain. To mitigate this, diversifying raw material sources, utilizing Big Data for predictive analysis, and developing contingency plans are recommended strategies to reduce potential impacts. Human Resource Risks, one of the primary human resource risks is workplace accidents resulting from non-compliance with safety standards. Effective risk management in this area includes safety training programs, the implementation of monitoring systems, and the development of accident prevention plans. The Medium risk factors also extend to marketing, management, production, and legal compliance. The primary risk management approach emphasizes the development of well-structured strategic plans and the application of technology and data-driven decision-making to enhance business operations.3. Low Risk Factors. There are 31 identified low risk factors. One of the key risks is labor shortages and high employee turnover rates, which may impact operational efficiency and increase recruitment and training costs. The recommended risk management approach is to improve employee benefits and working conditions, as well as integrate technology to reduce dependency on manual labor. In terms of environmental factors, wastewater management requires attention. The management approach focuses on developing wastewater treatment systems and repurposing treated wastewater for beneficial uses, such as biogas production. Regarding marketing risks, losing customers to competitors may result in inadequate service quality that does not sufficiently meet customer needs. To mitigate this risk, the organization should enhance customer relationship management systems and develop strategic marketing initiatives to strengthen customer loyalty. As for Finance risks, inefficient planning may lead to unnecessarily high costs. Therefore, implementing inventory management systems and market trend forecasting will help reduce this risk. Although low-risk factors do not cause severe immediate impacts, if left unmanaged, they may affect long-term operations. Utilizing these risks by focusing on efficiency enhancement and cost reduction, along with systematic risk management, will support the organization’s stable and sustainable growth. The risk management plan and Risk Register were developed and submitted to the company. It included structured countermeasures, designated responsible personnel, and resource allocation to support strategic implementation. The study\'s implementation took place in Q1 of 2025, followed by a monitoring and control phase in Q2. The researcher then developed an actionable Action Plan and compared it with previous guidelines, noting a significant improvement in risk rankings. After implementation, high-level risks decreased to 6 (8.57%), medium-level risks reduced to 19 (27.14%), and low-level risks increased to 45 (64.19%). The most critical risk : language barriers (HR7) dropped in ranking from 1st to 11th due to effective interventions such as multilingual SOP signage, language-specific training, and visual aids placed at critical workstations. In conclusion, Risk management is essential for enhancing competitiveness, preparing for future uncertainties, and minimizing internal and external impacts. This study presentsa comprehensive risk management approach that can be adapted to strengthen capabilities and drive business growth in the swine industry as well as other sectors, fostering sustainable development.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: อดิศักดิ์ ธีรานุพัฒนา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2568

Modified: 2568-08-13

Issued: 2568-08-13

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: อุตรดิตถ์

DegreeName: บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	661532025.pdf	2.7 MB	2	2025-10-25 18:40:54

ใช้เวลา

0.02721 วินาที