ความหลากหลายของกล้วยไม้ในอุทยานแห่งชาติภูสอยดาว จังหวัดอุตรดิตถ์-พิษณุโลก

Diversity of orchids (Orchidaceae) at Phu Soi Doi National Park, Uttaradit-Phitsanulok provinces

Name: กฤษฎา บัวนาค

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (การบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม) 2564.

Classification :.LCCS: QK495.O64

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาการบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: กล้วยไม้ -- อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว

ThaSH: กล้วยไม้ -- การจำแนก

Abstract: การศึกษาความหลากหลายของกล้วยไม้ในอุทยานแห่งชาติภูสอยดาว จังหวัดอุตรดิตถ์และจังหวัดพิษณุโลก ได้ทำการศึกษาตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2559 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2563 ตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติยอดภูสอยดาว ผ่านสังคมพืชป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขาต่ำ ป่าสนเขา ป่าดิบเขาสูง และป่าละเมาะเขาสูงผสมลานหินทราย พบกล้วยไม้ทั้งหมด 5 วงศ์ย่อย 74 สกุล 191 ชนิด ทั้งนี้ 48 ชนิดเป็นกล้วยไม้ที่มีสถานภาพการอนุรักษ์ กล่าวคือ เป็นพืชหายาก (Rare) 15 ชนิด เช่น เข็มม่วง (Ascocentrum ampullaceum) เอื้องน้ำต้น (Calanthe cardioglossa) และเอื้องเย้าลม (Dendrobium strongylanthum) พืชมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) 24 ชนิด เช่น เอื้องดินจีน (Bletilla foliosa) เอื้องเทียนปากดำ (Coelogyne brachyptera) และกาเรการ่อนเสือโคร่ง (Cymbidium tigrinum) พืชใกล้สูญพันธุ์ (Endangered) 7 ชนิด เช่น อั้วเกาะไม้ (Platanthera angustilabris) เอื้องโมกเชียงดาว (Papilionanthe biswasiana) และรองเท้านารีอินทนนท์ลาว (Pap. villosum var. villosum) พืชใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered) 2 ชนิด ได้แก่ อั้วละอองจันทร์ (Satyrium yunnanense subsp. longispica) และเอื้องเทียนปากน้ำตาล (Coelogyne phuhinrongklaensis) โดยที่ 9 ชนิดเป็นพืชถิ่นเดียว (Endemic) เช่น พลูช้าง (Vanilla siamensis) สิงโตช่อทอง (Bulbophyllum reclusum) และกล้วยส้มสยาม (Didymoplexiella siamensis) และ 6 ชนิดเป็นพืชกึ่งถิ่นเดียว (Semiendemic) เช่น เอื้องดินปากฝอยภูสอยดาว (Cheirostylis octodactyla) เอื้องดินน้อยภูสอยดาว (Zuexine agyokuana) และหวายเจดีย์ (Dendrobium elliotianum) ทั้งนี้มีกล้วยไม้ 6 ชนิดมีถิ่นที่อยู่อาศัยเพิ่มเติมเป็นเขาหินทราย จากเดิมที่เคยมีการรายงานไว้ว่าพบเฉพาะในสังคมพืชเขาหินปูนเท่านั้น กล้วยไม้ทุกชนิดที่พบในการศึกษาครั้งนี้มีศักยภาพในการเป็นพืชสวนประดับ (ยกเว้นกล้วยไม้อาศัยรา) เป็นพืชสมุนไพร 16 ชนิด เป็นพืชอาหาร 2 ชนิด และเป็นพืชให้กลิ่นหอม 3 ชนิด กล้วยไม้ที่พบส่วนใหญ่ออกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคม-กันยายน ซึ่งสามารถใช้ส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยว นันทนาการ และการสื่อความหมายของอุทยานแห่งชาติภูสอยดาวได้เป็นอย่างดี The study on orchid diversity at Phu Soi Dao National Park, Uttaradit-Phitsanulok provinces was conducted from May 2016 to February 2020, focusing on the Phu Soi Dao nature trail which acccessed through different plant communities namely, mixed deciduous forest,dry evergreen forest, lower montane rain forest, pine forest, upper montane rain forestand upper montane scrub with sandstone rockplatyform. The results showed that, 191 orchid species belonging to 74 genera of 5 subfamilies were found. Of these, 48 species fall into 4 different conservation statuses. 15 species are rare plant, e.g. Ascocentrum ampullaceum, Calanthe cardioglossa and Dendrobium strongylanthum. 24 species are vulnerable plant, e.g. Bletilla foliosa, Coelogyne brachyptera and Cymbidium tigrinum. Seven species are endangered plant, e.g. Platanthera angustilabris,Papilionanthe biswasiana and Pap. villosum var. villosum. Two species are criticallyendangered plant namely Satyrium yunnanense subsp. longispicaand Coe. phuhinrongklaensis. Of these 48species, 9species are endemic, e.g. Vanilla siamensis,Bulbophyllum reclusumand Didymoplexiella siamensis. While 6species are semiendemic, e.g.Cheirostylis octodactyla,Zuexine agyokuanaandDen. elliotianum. Some orchids previously reported to be calciphile plant were found, by this study, growing well in plant communities of sandstone mountain. All orchid species from this study, except holomycothrophic orchids are having the potential of being ornamental horticulture. 16 species can be used as medicinal plant, 2 are for food and 3 are for aromatic.Most orchid species from this study were flowering during May-September, hence the potential of orchids can be used to promoting tourismrecreationaland natural interpretative activities of the Phu Soi Dao national park.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: สราวุธ สังข์แก้ว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ดอกรัก มารอด

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-23

Issued: 2568-07-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/krisda-bua-all.pdf

CallNumber: QK495.O64 .ก918

tha

Spatial: อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	krisda-bua-all.pdf	23.34 MB

ใช้เวลา

0.025245 วินาที