ฤทธิ์ต้านเชื้อจุลชีพในหลอดทดลองและเภสัชจลนศาสตร์ของยาฟลอเฟนิคอลในปลากะพงขาว

In vitro antimicrobial activity and pharmacokinetics of Florfenicol in Asian Seabass (Lates calcarifer)

Name: สุนิศา กุมพาภัติ

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (วิทยาศาสตร์การประมง) 2564

Classification :.LCCS: SH179.S33

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาวิทยาศาสตร์การประมง -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ปลากะพงขาว -- โรค

ThaSH: ฟลอเฟนิคอล -- เภสัชจลนศาสตร์

ThaSH: เภสัชจลนศาสตร์

ThaSH: สารต้านแบคทีเรีย

ThaSH: ปฏิชีวนะ

Abstract: ปัจจุบันการใช้ยาต้านจุลชีพสำหรับการรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียในสัตว์น้ำยังคงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการควบคุมโรคระบาดในบางกรณี แต่การใช้ยาอย่างไม่สมเหตุสมผลจะทำให้เกิดผลเสียต่ออุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างร้ายแรง การศึกษาประสิทธิภาพของยาและเภสัชจลนศาสตร์จึงมีความจำเป็นต่อการใช้ยาอย่างเหมาะสม งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียในหลอดทดลองของยาต้านจุลชีพ 7 ชนิด ได้แก่ ฟลอเฟนิคอล, ออกซี่เตตร้าไซคลิน, ซัลฟาไดเมทอกซีน, อะม็อกซี่ซิลลิน, เอนโรฟลอกซาซิน, ไนโตรฟูราโซน และคลอแรมเฟนิคอล และเพื่อศึกษาเภสัชจลนศาสตร์ของยาฟลอเฟนิคอลในปลากะพงขาว (Lates calcarifer) การทดสอบฤทธิ์ต้านจุลชีพในหลอดทดลองต่อเชื้อก่อโรคสัตว์น้ำ 3 กลุ่มคือ Vibrio spp., Aeromonas hydrophila, และ Streptococcus iniae ด้วยวิธี broth microdilution พบว่ายาเอนโรฟลอกซาซินมีประสิทธิภาพสูงที่สุดในการยับยั้งเชื้อทั้ง 3 กลุ่มโดยมีค่าความเข้มข้นต่ำสุดในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียได้ 90% (MIC90) ไม่เกิน 1 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ส่วนยาฟลอเฟนิคอล, ออกซี่เตตร้าไซคลิน, ไนโตรฟูราโซน และคลอแรมเฟนิคอล พบว่ายังคงมีฤทธิ์ยับยั้งได้ดีต่อ Vibrio spp. เท่านั้น โดยมีค่า MIC90 อยู่ระหว่าง 0.5 - 2 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ในขณะที่ยาซัลฟาไดเมทอกซีนและอะม็อกซี่ซิลินมีประสิทธิภาพค่อนข้างต่ำต่อการยับยั้งเชื้อทั้ง 3 ชนิด โดยมีค่า MIC90 อยู่ระหว่าง 32 - 128 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร การศึกษาเภสัชจลนศาสตร์ของยาฟลอเฟนิคอลในปลากะพงขาว ใช้ปลาขนาด 50 - 100 กรัม เลี้ยงในน้ำความเค็ม 15 พีพีที อุณหภูมิเฉลี่ย 25.3 ± 0.5 องศาเซลเซียส ให้ยาในขนาด 15 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม กินครั้งเดียว ด้วยวิธีผสมอาหาร และวิเคราะห์ปริมาณยาในเลือดด้วยวิธี HPLC-FLD ผลการศึกษาพบว่ายาฟลอเฟนิคอลมีพฤติกรรมที่สอดคล้องกับ 1-compartmental model พบระดับยาในเลือดสูงสุด 8.61 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ที่เวลา 4.41 ชั่วโมงหลังให้ยา มีค่าครึ่งชีวิตของการดูดซึมยา 1.47 ชั่วโมง ค่าครึ่งชีวิตของการกำจัดยา 8.07 ชั่วโมง ปริมาตรการกระจายยา 1.19 ลิตรต่อกิโลกรัม และค่า clearance 0.102 ลิตรต่อกิโลกรัมต่อชั่วโมง เมื่อคำนวณขนาดยาฟลอเฟนิคอลที่เหมาะสมด้วยวิธีทางเภสัชจลนศาสตร์-เภสัชพลศาสตร์ พบว่าที่ระดับความเข้มข้นต่ำสุดในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย (MIC) 1, 2 และ 4 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ขนาดยาที่เหมาะสมคือ 7, 14 และ 27 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมต่อวันตามลำดับ ผลการศึกษานี้บ่งชี้ว่ายาฟลอเฟนิคอลมีประสิทธิภาพดีในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียก่อโรคบางชนิด และมีคุณสมบัติทางเภสัชจลนศาสตร์ที่เหมาะสมในปลากะพงขาว จึงมีศักยภาพในการนำไปใช้เพื่อรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียในปลากะพงขาวได้ Currently, the use of antimicrobial drugs for the treatment of bacterial infections in aquatic animals is still necessary for controlling disease outbreaks in some circumstances. However, inappropriate drug use can cause serious negative outcomes for the aquaculture industry. Therefore, studies on drug efficacy and pharmacokinetics are crucial for reasonable antimicrobial uses. The present study aimed to evaluate the in vitro antibacterial activities of 7 antimicrobial drugs, namely, florfenicol, oxytetracycline, sulfadimethoxine, amoxicillin, enrofloxacin, nitrofurazone, and chloramphenicol, and to investigate the pharmacokinetic characteristics of florfenicol in Asian seabass (Lates calcarifer). In vitro antibacterial studies against 3 aquatic pathogens, namely, Vibrio spp., Aeromonas hydrophila and Streptococcus iniae using the broth microdilution method revealed that enrofloxacin was the most effective agent against all three bacterial groups with the minimum inhibitory concentrations that inhibiting the growth of 90% of the isolates (MIC90) of no greater than 1 µg/mL, while florfenicol, oxytetracycline, nitrofurazone, and chloramphenicol were active against only Vibrio spp. with the MIC90 between 0.5 - 2 µg/mL. In contrast, sulfadimethoxine and amoxicillin were relatively ineffective against all three bacteria, with the MIC90 of between 32 - 128 µg/mL. The pharmacokinetic study was performed in 50 - 100 g Asian seabass in 15 ppt water at 25.3 ± 0.5˚C after single oral administration of 15 mg/kg florfenicol via medicated feed. The serum concentrations of florfenicol were analyzed by the HPLC-FLD method. The results showed that the behavior of florfenicol can be described by the 1-compartmental model. The peak serum concentration was 8.61 µg/mL at 4.41 h. The absorption half-life of the drug was 1.47 h, the elimination half-life of 8.07 h, the volume of distribution of 1.19 L/kg, and the clearance of 0.102 L/kg/h. The optimal dosing regimen of florfenicol, determined by the pharmacokinetic-pharmacodynamic approach, for the MIC levels of 1, 2 and 4 µg/mL were 7, 14 and 27 mg/kg/day, respectively. In conclusion, florfenicol showed good antibacterial activity against certain aquatic pathogens and has favorable pharmacokinetic characteristics in Asian seabass. Therefore, it can potentially be applied for the treatment of bacterial infection in Asian seabass.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: นิติ ชูเชิด

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ถิรวัฒน์ รายรัตน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-22

Issued: 2568-07-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/sunisa-kum-all.pdf

CallNumber: SH179.S33 .ส45

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิทยาศาสตร์การประมง

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	sunisa-kum-all.pdf	1.71 MB

ใช้เวลา

0.030942 วินาที