ผลกระทบการสะสมตะกอนดินต่อการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินริมฝั่งโขง จังหวัดนครพนม

Impact of sediment accumulation on land use change along the Banks of the Mekong River, Nakhon Phanom province

Name: อนงค์ลักษณ์ พิมมะดี

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (เทคโนโลยีและการจัดการสิ่งแวดล้อม) 2563.

Classification :.LCCS: QH545.C59

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาเทคโนโลยีและการจัดการสิ่งแวดล้อม -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ตะกอนแม่น้ำ -- นครพนม

ThaSH: การใช้ที่ดิน -- นครพนม

ThaSH: สิ่งปกคลุมดิน -- นครพนม

ThaSH: ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์

Abstract: การศึกษาการเปลี่ยนแปลงพื้นที่สะสมตะกอนดินริมฝั่งโขง จังหวัดนครพนม ดำเนินการโดยใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม Landsat5 TM และ Landsat8 OLI/TIRS ในการจำแนกพื้นที่ ในปี พ.ศ. 2541 2551 และ 2561 จากนั้นทำการคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงโดยแบบจำลอง CA-Markov ในปี พ.ศ. 2571 และใช้แบบสอบถามในการศึกษาการใช้ประโยชน์พื้นที่สะสมของตะกอนดินริมฝั่งโขง ผลการศึกษาในปี พ.ศ. 2541 2551 และ 2561 พบว่ามีพื้นที่สะสมตะกอนดินเพิ่มขึ้น (ร้อยละ 6.75, 6.85 และ 15.84) ตามลำดับ ในขณะที่พื้นที่พืชปกคลุมและพื้นที่แหล่งน้ำลดลง เมื่อคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงในปี พ.ศ. 2571 พบว่าพื้นที่พืชปกคลุมและพื้นที่สะสมตะกอนดินมีแนวโน้มลดลง (ร้อยละ 14.78 และ 3.44 ตามลำดับ) เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่าพื้นที่แหล่งน้ำและพื้นที่พืชปกคลุมมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r² = -0.65; P<0.05) การใช้ประโยชน์จากพื้นที่สะสมตะกอนดินพบว่า ในทุกอำเภอมีการใช้ประโยชน์พื้นที่สะสมตะกอนดินเพื่อการท่องเที่ยว การทำประมง และการเกษตร (ร้อยละ 57.10, 28.71, และ 14.71) ตามลำดับ จากการคาดการณ์พบว่าพื้นที่สะสมตะกอนดินมีแนวโน้มที่จะลดลงในอนาคต ซึ่งปัจจุบันการใช้ประโยชน์ของชาวบ้านมีการใช้พื้นที่สะสมตะกอนดินเพื่อเป็นอาชีพเสริมในช่วงเวลาสั้น ๆ (เดือนธันวาคมถึงเมษายน) นอกจากนี้ ในแต่ละปีมีการเพิ่มขึ้นและลดลงของพื้นที่สะสมตะกอนดินแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ชาวบ้านที่ใช้ประโยชน์จากพื้นที่สะสมตะกอนดินจึงมีการปรับตัวตามสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ดังนั้น การเปลี่ยนแปลงพื้นที่สะสมตะกอนดินจึงแทบไม่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินริมฝั่งโขง จังหวัดนครพนม อย่างไรก็ตาม พบว่าชาวบ้านที่ใช้ประโยชน์พื้นที่สะสมตะกอนดินเพื่อการท่องเที่ยวและการเกษตรจะได้รับผลดีจากการที่มีพื้นที่สะสมตะกอนดินเพิ่มขึ้น แต่ชาวบ้านที่ใช้ประโยชน์พื้นที่สะสมตะกอนดินเพื่อการประมงจะได้รับผลเสียมากกว่าผลดี เนื่องจากต้องออกไปจับปลาไกลกว่าเดิม Study of the changes in sediment accumulation areas along the bank of Mekong river, Nakhon Phanom province were clarified by using satellite imagery from Landsat5 TM and Landsat8 OLI / TIRS in 1998, 2008 and 2018. Then using the CAMarkov model to predict the changing area in 2028. The questionnaire survey was used to study the utilization of the accumulated sediment areas on the Mekong River. The results of studies in 1998, 2008 and 2018 showed that the sediment accumulation areas were gradually increase (6.75%, 6.85% and 15.84%, respectively) while vegetation covered areas and water source area were decreased. When forecasting the change in 2028, it was found that the vegetation area covered areas and sediment accumulation areas tended to decrease (14.78% and 3.44%, respectively). It was found that the water source areas and vegetation covered areas were significantly correlated (r2 =-0.65; P<0.05). Utilization of the sediment accumulation area found that in all districts, it was used for tourism, fisheries and agriculture (57.10%, 28.71%, 14.71%, respectively). From forecasting result showed that the sediment accumulation area tends to decline in the future. At present, the utilization of the accumulated sediment areas was served as a supplementary occupation during a short period (December to April). In addition, each year the increase and decrease of the sediment accumulation areas are different in each area. The villagers who use the sediment accumulation areas are adapted to the changing environment, so the change in the sediment accumulation areas has little impact on the land use change along the Mekong. Nakhon Phanom Province.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ภาสิณี วรชนะนันท์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2563

Modified: 2568-07-14

Issued: 2568-07-14

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2563/anongluk-pim-all.pdf

CallNumber: QH545.C59 .อ15

tha

Spatial: นครพนม

Spatial: นครพนม

Spatial: นครพนม

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เทคโนโลยีและการจัดการสิ่งแวดล้อม

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	anongluk-pim-all.pdf	4.46 MB

ใช้เวลา

0.113102 วินาที