ฤทธิ์ต้านกิจกรรมเอนไซม์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของน้ำมันหอมระเหยที่ได้จากพืชสมุนไพร

Anti-enzymatic activity of essential oils from medicinal plants against noncommunicable disease-related key enzymes

Name: จาตุรนต์ ทิพย์วงศ์

keyword: สมุนไพร

ThaSH: น้ำมันหอมระเหย

Classification :.DDC: 615.321

; สารสกัดจากพืช

ThaSH: ฤทธิ์ทางชีวภาพของสารจากพืช

; โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

; เอนไซม์

Abstract: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อระบุสารออกฤทธิ์และประเมินฤทธิ์ต้านกิจกรรมของเอนไซม์ ที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคเบาหวานและโรคอ้วนของน้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพรใบเล็บครุฑ ผัก แพว และใบส้มจี๊ด เมื่อวิเคราะห์องค์ประกอบของน้ำมันหอมระเหยด้วยเทคนิค GC-MS พบว่า องค์ประกอบหลักของน้ำมันหอมระเหยจากใบเล็บครุฑทั้งแบบสดและแห้ง มีองค์ประกอบหลัก คือ cis-.α.-bergamotene (28.88% และ 24 .93%), cis-ꞵ-copaene (17.37% และ 12 .22 %), germacra triene (12.02% และ 12 .37%), falcarinol (7.33% และ 3 .78%) และ elixene (7.13% และ 7.03%) ในขณะที่น้ำมันหอมระเหยจากใบส้มจี๊ดทั้งแบบสดและแห้ง มีองค์ประกอบ หลัก คือ elemol (16.17% และ 13%), -eudesmol (11.22% และ 9.78%), ꞵ-eudesmol (11.28% และ 9.13%), cis-ꞵ-copaene (10.40% และ 12.85%) และ linalool (6.11% และ 3.57%) ส่วนน้ำมันหอมระเหยจากใบผักแพวทั้งแบบสดและแห้ง มีสารที่เป็นองค์ประกอบหลัก คือ dodecanal (35.62% และ 29.39%), decanal (9.58% และ 8.1%), 1-dodecanol (7.11% และ 4 .3 9 %), 1-decanol (3.09% แ ล ะ 3 .0 2 %) แ ล ะ 1 ,4 ,7 ,-cycloundecatriene, 1 ,5 ,9 ,9 - tetramethyl-,Z,Z,Z- (2.08% และ 2.25%) ต่อมาศึกษาฤทธิ์ต้านกิจกรรมเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลส แอลฟากลูโคซิเดสและไลเปส พบว่าน้ำมันหอมระเหยทุกชนิดมีฤทธิ์ต้านเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลสและ แอลฟากลูโคซิเดสได้ แต่ในกรณีของเอนไซม์ไลเปส เฉพาะน้ำมันหอมระเหยจากใบส้มจี๊ดและผักแพว เท่านั้นที่สามารถยับยั้งกิจกรรมได้ ในขณะที่น้ำมันหอมระเหยจากใบเล็บครุฑ ไม่สามารถยับยั้ง เอนไซม์ชนิดนี้ได้ โดยน้ำมันหอมระเหยจากใบส้มจี๊ดสดและแห้งมีฤทธิ์ต้านกิจกรรมเอนไซม์แอลฟา- อะไมเลสได้ดีที่สุด มีค่า IC50 เท่ากับ 61.1 ± 1.2 และ 62.5 ± 4.4 µl/mL ตามลำดับ นอกจากนี้ น้ำมันหอมระเหยจากใบส้มจี๊ดสดมีฤทธิ์ต้านกิจกรรมเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสและไลเปสได้ดีที่สุด โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 14.9 ± 0.7 และ 181.2 ± 6.3 µl/mL ตามลำดับ เมื่อวิเคราะห์สารยับยั้ง งกิจกรรมเอนไซม์ที่พบในน้ำมันหอมระเหยทุกชนิด พบว่าสารยับยั้งกิจกรรมเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลส และแอลฟา-กลูโคซิเดส ที่พบในน้ำมันหอมระเหยจากใบเล็บครุฑ ประกอบด้วยสาร ꞵ-elemene, caryophyllene oxide, globulol และ phytol ในน้ำมันหอมระเหยจากใบส้มจี๊ด ประกอบด้วย ꞵ- myrcene, (-)-globulol, D-limonene, (+)-α-pinene, ꞵ -pinene, geraniol, α-terpinene, 1,8- cineol, -terpinene, linalool, (-)-α-terpineol, ꞵ-elemene, caryophyllene, nerolidol และ phytol น้ำมันหอมระเหยจากใบผักแพว ประกอบด้วยสาร decanal, dodecanal, ꞵ-elemene, caryophyllene, caryophyllene oxide, nerolidol, drimenin และ phytol ส่วนสารยับยั้ง กิจกรรมเอนไซม์ไลเปสที่พบในน้ำมันหอมระเหยจากใบส้มจี๊ด ประกอบด้วยสาร caryophyllene, spathulenol และ elemol ในขณะที่น้ำมันหอมระเหยจากใบผักแพวจะประกอบด้วยสาร isospathulenol และ caryophyllene จากผลการศึกษาทั้งหมดนี้ ทำให้สามารถสรุปได้ว่า น้ำมัน หอมระเหยจากใบเล็บครุฑ ส้มจี๊ดและผักแพวนั้นเป็นแหล่งของสารที่สามารถยับยั้งกิจกรรมเอนไซม์ สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคเบาหวานและโรคอ้วน ทำให้สามารถนำมาประยุกต์ใช้และพัฒนาเป็น สารทางเลือกเพื่อการรักษาโรคเบาหวานและโรคอ้วนได้ต่อไปในอนาคต

Abstract: The present research aims to identify the bioactive profile and evaluate the inhibitory activity against enzymes involving diabetes mellitus and obesity of essential oils (EO) from leaves of Polyscias fruticosa (PfEO), Citrus japonica (CjEO), and Persicaria odorata (PoEO). GC-MS analysis revealed the bioactive profile of each EO as follows: the major components of fresh (fPf) and dry (dPf) leave EO of P. fruticosa include cis-.α.-bergamotene (28.88% and 2 4 .93%), cis-ꞵ-copaene (17.37% and 12.22%), germacra triene (12.02% and 12.37%), falcarinol (7.33% and 3.78%) และ elixene (7.13% and 7.03%); the major components of fresh (fCj) and dry (dCj) leave EO of C. japonica include elemol (16.17% and 1 3%), -eudesmol (11.22% and 9.78%), ꞵ-eudesmol (11.28% and 9.13%), cis-ꞵ-copaene (10.40% and 12.85%) และ linalool (6.11% and 3.57%); the major components of fresh (fPo) and dry (dPo) leave EO of P. odorata include dodecanal (35.62% and 29.39%), decanal (9.58% and 8.1%), 1-dodecanol (7.11% and 4 .3 9 %), 1-decanol (3.09% and 3 .0 2 %) แ ล ะ 1 ,4 ,7 ,- cycloundecatriene, 1 ,5 ,9 ,9 -tetramethyl-,Z,Z,Z- (2.08% and 2 . 2 5 %). Then, the enzymatic inhibitory activity against alpha-amylase, alpha-glucosidase, and lipase was determined. The results found that all EOs could inhibit all enzymes tested. However, in the case of lipase, only the EO of C. japonica and P. odorata could inhibit while the EO of P. fruticosa did not. In detail, fCj and dCj gave the highest inhibitory activity against alpha-amylase with IC50 of 61.1 ± 1.2 and 62.5 ± 4.4 µl/mL, respectively. In addition, fCj could potently inhibit alpha-glucosidase and lipase with IC50 of 14.9 ± 0.7 และ 181.2 ± 6.3 µl/mL, respectively. From the bioactive profiles, each enzyme inhibitors presented in each EO were screened and identified. The ฉresults found that alpha-amylase and alpha-glucosidase inhibitors presenting in each EOs were as follows: PfEO found ꞵ -elemene, caryophyllene oxide, globulol and phytol; CjEO found ꞵ -myrcene, (-)-globulol, D-limonene, (+ )-α-pinene, ꞵ -pinene, geraniol, α-terpinene, eucalyptol, -terpinene, linalool, (-)-α-terpineol, ꞵ -elemene, caryophyllene, nerolidol and phytol; PoEO found decanal, dodecanal, ꞵ -elemene, caryophyllene, caryophyllene oxide, nerolidol, drimenin and phytol. The potent lipase inhibitors found in each EO were CjEO contained caryophyllene, spathulenol, and elemol while PoEO contained isospathulenol and caryophyllene. Overall, it was concluded that EO of P. fruticosa, C. japonica, and P. odorata were the bioactive inhibitor sources against enzymes involving diabetes mellitus and obesity diseases and could be applied for uses and developed as alternative remedies for curing diabetes mellitus and obesity in further.

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี. หอสมุดกลาง

Address: สุราษฎร์ธานี

Email: library@sru.ac.th

Name: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2567

Modified: 2568-03-23

Issued: 2568-03-23

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Jaturon.pdf	1.75 MB	2	2025-07-01 15:06:03

ใช้เวลา

0.032806 วินาที