การศึกษาการเก็บรักษา คุณภาพและความมีชีวิต ของละอองเกสรบัว

Study on Pollen Storage, Pollen Quality and Viability of Water Lilies and Lotuses

Name: ปราโมทย์ พรสุริยา

Organization : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก. คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ. สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตพืช

Name: พรทิพย์ พรสุริยา

Organization : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก. คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ. สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตพืช

Name: ณ นพชัย ชาญศิลป์

Organization : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก. คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ. สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตพืช

ThaSH: บัว -- การเก็บและรักษา

Abstract: การทดลองมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพและความมีชีวิตของละอองเกสรบัวและการเก็บรักษา โดยมีการทดลองย่อยเพื่อศึกษาในด้านต่างๆ ได้แก่ การศึกษาผลของความเข้มข้นของซูโครสและแสงต่อการงอกของละอองเกสร ผลของ stigmatic fluid ในอาหารเพาะเลี้ยงต่อการงอกของละอองเกสร ความสัมพันธ์ในการประเมินความมีชีวิตของละอองเกสร ผลของอุณหภูมิและระยะเวลาในการเก็บรักษาต่อความมีชีวิตของละอองเกสร และผลของระยะอายุดอกที่มีต่อความมีชีวิตของละอองเกสร ในการศึกษาคุณภาพและความมีชีวิตของละอองเกสรโดยการทดสอบความงอกของละอองเกสรในสูตรอาหารเพาะเลี้ยงของ Brewbaker and Kwack (1963) โดยใช้วิธีการ hanging drop technique (Shivanna and Rangaswamy, 1992) ได้ผลการศึกษาดังต่อไปนี้ ผลของความเข้มข้นของซูโครสและแสงต่อการงอกของละอองเกสรบัวสายในสูตรอาหารเหลว วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ (RCBD) จัดแบบ 2 x 4 แฟคตอเรียล ทำ 3 ซ้ำ โดยมีปัจจัยคือการเพาะเลี้ยงในที่มืดและที่สว่าง และเปอร์เซ็นต์น้ำตาลซูโครสในสูตรอาหารเหลว 4 ระดับ คือ 0, 5, 10 และ 15 เปอร์เซ็นต์ หลังจากการเพาะเลี้ยงไว้ 2 ชั่วโมง พบว่ามีปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่างปัจจัย โดยที่ละอองเกสรมีเปอร์เซ็นต์ความงอกและความยาวของหลอดละอองเกสรมากที่สุด (P < 0.01) ในสูตรอาหารที่มีน้ำตาลซูโครส 5 เปอร์เซ็นต์ และเก็บไว้ในที่มืด (33.58 เปอร์เซ็นต์ และ 85.60 ไมครอน) หลังจาก 3 ชั่วโมงพบว่าที่ความเข้มข้นของซูโครส 5, 10 และ 15 เปอร์เซ็นต์ โดยมีอัตราการงอกของละอองเกสร 40.48, 47.36 และ 35.05 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ มากกว่า (P < 0.05) ที่ความเข้มข้นของซูโครส 0 เปอร์เซ็นต์ (0.23 เปอร์เซ็นต์) และพบว่ามีความสัมพันธ์ระหว่างเปอร์เซ็นต์การงอกกับความยาวของหลอดละอองเกสรหลังจากการเพาะเลี้ยงไว้ 1 และ 2 ชั่วโมง ส่วนการทดลองในบัวหลวงที่ทดลองในสูตรอาหารที่มีน้ำตาลซูโครสตั้งแต่ 30, 35 และ 40 เปอร์เซ็นต์ พบว่ามีเปอร์เซ็นต์การงอกของละอองเกสรที่ต่ำมาก (0.64 – 15.93 เปอร์เซ็นต์) หลังจากการเพาะเลี้ยงไว้ 6, 9 และ 12 ชั่วโมง ผลของ stigmatic fluid ในอาหารเพาะเลี้ยงต่อการงอกของละอองเกสรบัวสาย วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์โดยจัดทรีตเมนต์แบบ 3 x 3 แฟคตอเรียล ทำ 4 ซ้ำ โดยมีปัจจัยการทดลองคือเปอร์เซ็นต์น้ำตาลซูโครสและ stigmatic fluid อย่างละ 3 ความเข้มข้น คือ 0, 5 และ 10 เปอร์เซ็นต์ พบว่ามีปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่าง 2 ปัจจัยดังกล่าว โดยที่ในอาหารที่ไม่มีทั้งซูโครสและ stigmatic fluid ไม่มีการงอกของละอองเกสร และมีอัตราการงอกของละอองเกสรสูงสุด (P < 0.01) ในอาหารที่มีซูโครสร้อยละ 5 และไม่มี stigmatic fluid (งอก 24.57 เปอร์เซ็นต์) และที่มีซูโครสร้อยละ 5 และ stigmatic fluid 10 เปอร์เซ็นต์ (งอก 24.50 เปอร์เซ็นต์) ส่วนความยาวของหลอดละอองเกสรที่ยาวที่สุดพบในอาหารที่มีซูโครส 5 เปอร์เซ็นต์ และ stigmatic fluid 10 เปอร์เซ็นต์ โดยความยาวของหลอดละอองเกสรทั้งหมดอยู่ในช่วง 37.1 ถึง 396.4 ไมครอน ผลของระยะอายุดอกบานที่มีต่อความมีชีวิตของละอองเกสร เมื่อเก็บละอองเกสรจากดอกก่อนบาน 1 วัน ดอกบานวันแรก ดอกบานวันที่ 2 และดอกบานวันที่ 3 พบว่าหลังจากการเพาะเลี้ยงในอาหารเหลว 3 ชั่วโมง เปอร์เซ็นต์การงอกของละอองเกสรไม่มีความแตกต่างกัน โดยมีเปอร์เซ็นต์ความงอกของละอองเกสรบัวสาย 34.50, 30.71, 42.10 และ 30.17 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ และของบัวผันดอกสีชมพูเข้ม 48.64, 35.07, 29.27 และ 28.88 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ผลของช่วงเดือนที่ดอกบานต่อการงอกของละอองเกสรบัวสายและบัวผัน โดยเก็บละอองเกสรจากดอกที่บานในเดือนกันยายน ตุลาคม พฤศจิกายน และธันวาคม มาเลี้ยงในอาหารเหลว 1, 2 และ 3 ชั่วโมง และเปรียบเทียบเปอร์การงอกและความยาวของหลอดละอองเกสร ผลการทดลองที่ 3 ชั่วโมงหลังการเพาะเลี้ยงพบว่ามีความแตกต่างกัน (P < 0.01) ของเปอร์เซ็นต์ความงอกระหว่างช่วงเดือนที่เก็บละอองเกสรของบัวสาย แต่ความยาวของหลอดละอองเกสรไม่แตกต่างกัน (P > 0.05) ในขณะที่ความยาวของหลอดละอองเกสรบัวผันจากดอกในเดือนกันยายนและตุลาคมมีความยาวมากกว่าดอกในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม (P < 0.01) ความสัมพันธ์ระหว่างเปอร์เซ็นต์การงอกของละอองเกสรกับการย้อมติดสีด้วย tetrazolium ในละอองเกสรของบัวสายและบัวผัน พบว่าไม่มีความสัมพันธ์กันระหว่างเปอร์เซ็นต์การงอกของละอองเกสรกับเปอร์เซ็นต์การย้อมติดสีด้วย tetrazolium โดยพบว่าการย้อมติดสีแดงมีเปอร์เซ็นต์สูงตั้งแต่ 90 - 100 เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่เปอร์เซ็นต์การงอกของละอองเกสรบัวสายในสูตรอาหารมีตั้งแต่ 30 – 54 เปอร์เซ็นต์ และของบัวผันมีตั้งแต่ 0 – 71 เปอร์เซ็นต์ การเก็บรักษาละอองเกสรบัวสายโดยเก็บไว้ในภาชนะปิดไว้ที่อุณหภูมิห้อง (28 - 30 C) เก็บไว้ในตู้เย็น (4-10 C) และในช่องแช่แข็ง ( 0 C) พบว่าเมื่อเก็บรักษาไว้เพียง 1 วัน แล้วนำละอองเกสรมาทดสอบความงอกในสูตรอาหารที่มีน้ำตาลซูโครส 5 เปอร์เซ็นต์ พบว่าไม่มีการงอกของละอองเกสรในทุกสภาพที่เก็บรักษา

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก

Address: ชลบุรี

Email: library_bangpra@rmutto.ac.th

Name: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2554

Modified: 2568-02-26

Issued: 2568-02-26

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	BP_RS_Pramote_2554.pdf	2.98 MB

ใช้เวลา

0.039434 วินาที