ผลกระทบของการเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยวและแนวทางส่งเสริมการเก็บเกี่ยวอ้อยสดเพื่อความยั่งยืนในระบบการปลูกอ้อยในตำบลกุดปลาดุก อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม

Impacts of pre-harvest burning of sugarcane and guidelines for promoting non-sufarcane burning for sustainable sugarcane farming system in Kudpladuk sub-district, Chuen Chom district, Maha Sarakham province

Name: ศิริพร พลทำ

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. ปร.ด. (การใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน) 2561

Classification :.LCCS: SB229.T35

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาการใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: อ้อย -- การเผา -- แง่สิ่งแวดล้อม

ThaSH: อ้อย -- การเก็บเกี่ยว

ThaSH: อ้อย -- การปลูก -- มหาสารคาม -- ชื่นชม -- กุดปลาดุก

Abstract: การวิจัยเพื่อวิเคราะห์และประเมินปัจจัยที่เป็นสาเหตุให้เกษตรกรเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยว และผลกระทบที่เกิดติดตามมา ทั้งทางด้านคุณภาพอากาศ และสมบัติของดิน รวมถึงค่าการสูญเสียชีวมวลที่เกิดจากการเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยว ในตำบลกุดปลาดุก อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม โดยนำข้อมูลที่ได้มาประเมินค่าการสูญเสียทางด้านสิ่งแวดล้อม สังคมและเศรษฐกิจ เพื่อหาแนวทางส่งเสริมการเก็บเกี่ยวอ้อยสด ปัจจัยที่เป็นสาเหตุให้เกษตรกรผู้ปลูกอ้อยเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยวมากที่สุดคือ การขาดแคลน เครื่องเก็บเกี่ยวอ้อยสด การเผาอ้อยส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปนเปื้อนของก๊าซ CO NO2 SO2 และฝุ่นละอองในอากาศช่วงที่มีการเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยวที่พบว่ามีปริมาณมากกว่าช่วงที่ไม่มีการเก็บเกี่ยวอ้อยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ดินในแปลงปลูกอ้อยที่เผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยวมีความแน่นแข็งมากกว่าแปลงปลูกอ้อยที่ไม่เผาอ้อยอย่างเด่นชัด และยังมีความอุดมสมบูรณ์ของธาตุอาหารพืชในดินที่น้อยกว่า การเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยวทำให้สูญเสียปริมาณใบอ้อย 2.66 ตัน/ไร่ และเหลือปริมาณขี้เถ้าหลังเผาไหม้ 0.021 ตัน/ไร่ สูญเสียธาตุอาหารหลักได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม จำนวน 9.56, 1.26 และ 11.2 กิโลกรัม/ไร่ ตามลำดับ ดังนั้น หากไม่เผาอ้อยโดยทิ้งใบอ้อยไว้ในแปลงปลูกอาจช่วยลดต้นทุนการปรับปรุงบำรุงดิน หรือหากใช้เป็นเชื้อเพลิงจะผลิตพลังงานความร้อนทั้งหมด 46,834.35 เมกะจูล/ไร่ ซึ่งเทียบเท่าพลังงานไฟฟ้า ประมาณ 979 กิโลวัตต์-ชัวโมง/ไร่ แนวทางส่งเสริมการเก็บเกี่ยวอ้อยสด คือการเพิ่มจำนวนเครื่องเก็บเกี่ยวอ้อยสดซึ่งต้องได้รับการสนับสนุนจากโรงงานน้ำตาลซึ่งเป็นผู้ที่มีความใกล้ชิดกับเกษตรกรผู้ปลูกอ้อยมากที่สุด เพื่อความยั่งยืนในระบบการปลูกอ้อย รวมไปถึงอุตสาหกรรมการผลิตน้ำตาลทรายอย่างมีถาวรภาพ Field trials in Kudpladuk sub-district, Chuen Chom district Maha Sarakham province was aimed to assess pertinent factors that entail farmer decision to pre-harvest burning of sugarcane (P-HBS) and theinvestigationon its effects on air quality, soil property and biomass loss. The result obtained was obviously merited for use as the promotion guidelines for non-burning sugarcane harvest (N-BSH). The most decisive reason that sugarcane farmer adopted P-HBS practice was the lacking of the green sugarcane-harvesting machines. As compared to the N-BSH, the P-HBS exerted significant-adverse impacts on the environments, especially air quality that was polluted by CO NO2SO2 and dust during the burning period, including all of the particulate matters that dispersed in the atmosphere. Moreover, the P-HBS markedly increased soil compaction and decreased plant nutrients in the soil. The P-HBS practice was resulted in 0.021 ton/rai of ash which was derived from the burning loss of 2.66 tons/rai of sugarcane leaves and 9.56, 1.26 and 11.2 kg/rai of N, P and K respectively. Apparently, the N-BSH method help reduced cost for soil maintenance and preventing the loss of 46,834 MJ/rai of biomass’s heat energy which is equivalent to 979kW-h/rai of electrical power. In order to attain sustainable sugarcane farming system and sugar industry, the promotion guideline for N-BSH practice has to acquire the sugarcane factory’s support to increase sufficiently, the green sugarcane harvesting machines for further uses by farmers.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: สุดสายสิน แก้วเรือง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: พิพัฒน์ วีระถาวร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: ปิยะ ดวงพัตรา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: สันติ แสงเลิศไสว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2561

Modified: 2567-06-14

Issued: 2567-06-14

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2561/siriporn-pol-all.pdf

CallNumber: SB229.T35.ศ371

tha

Spatial: มหาสารคาม -- ชื่นชม -- กุดปลาดุก

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: การใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	siriporn-pol-all.pdf	5.88 MB	10	2025-10-03 15:52:27

ใช้เวลา

0.047027 วินาที