สถาปัตยกรรมเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนงานก่อสร้าง

Architecture for Construction Workers' Better Livings

Name: กฤษฎ์ แพรพันธ์

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. สถ.บ. 2560.

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาสถาปัตยกรรมหลัก -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: อาคารชุด -- คนงานก่อสร้าง -- การออกแบบ

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้เริ่มต้นจากความสนใจในวิถีชีวิตเบื้องลึกของกลุ่มอาชีพคนงานก่อสร้างซึ่งในปัจจุบันมี จํานวนเพิ่มสูงขึ้นควบคู่ไปกับอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรและการขยายตัวของเมือง จะเห็นได้ชัดจากการ เกิดขึ้นของอาคารชุดพักอาศัยจํานวนมากตามเส้นทางรถไฟฟ้าทุกสาย ทั้งนี้จากการลงภาคสนามและการ ทบทวนวรรณกรรมทําให้ทราบว่า ปัญหาหลักของกลุ่มคนอาชีพนี้คือ การถูกละเลยด้านสวัสดิภาพและ สวัสดิการตามสิทธิขั้นพื้นฐานของลูกจ้าง คุณภาพชีวิตของการอยู่อาศัยที่เต็มไปด้วยข้อจํากัดรวมทั้งการถูก เหยียดหยามจากสังคมว่าเป็น “ชนชั้นล่าง” ทําให้เกิดเป็นภาพจําทางลบต่อกลุ่มคนอาชีพนี้ข้อเท็จจริงนี้เป็น แรงผลักดันให้วิทยานิพนธ์นี้ตั้งเป้าหมายที่จะ“ออกแบบสถาปัตยกรรมที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของ คนงานก่อสร้างให้ดีขึ้นในระดับพื้นฐานที่มนุษย์พึงจะได้รับ” ภายใต้เงื่อนไขที่ว่า สถาปัตยกรรมนั้นๆจะต้องไม่ สร้างภาระและผลกระทบทางลบต่อการดําเนินการก่อสร้างอาคารและความเป็นอยู่ของเพื่อนบ้านโดยรอบ และ ยังสามารถส่งผลดีต่อการประกอบธุรกิจของผู้ประกอบการได้อีกด้วย วิทยานิพนธ์นี้ได้เลือกกรณีศึกษาอาคารชุดพักอาศัยขนาดใหญ่จํานวน 3 โครงการในกรุงเทพฯและ ปริมณฑล (ทั้งที่ตั้งอยู่ในเมืองและชานเมือง ครอบคลุมระบบการก่อสร้างแบบหล่อกับที่และสําเร็จรูป) และได้ ทําการศึกษาเนื้อหา 3 ด้านหลัก ประกอบด้วย 1) ระบบและขั้นตอนการก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยขนาดใหญ่ 2) วิถีชีวิต ความต้องการ จํานวน และระบบสังคมของคนงานก่อสร้างทั้งชาวไทยและต่างด้าว และ 3) สภาพ กายภาพและปัญหาของบ้านพักคนงานในปัจจุบัน โดยมีการสังเกตการณ์และการสัมภาษณ์คนงานก่อสร้าง หัวหน้าคนงาน ผู้จัดการโครงการ วิศวกรคุมงาน ในแต่ละโครงการ และทําการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล เพื่อกําหนดโจทย์และทิศทางในการออกแบบสถาปัตยกรรม ความเข้าใจดังกล่าวนี้นําไปสู่การกําหนดขอบเขตของงานภายใต้กรอบ “การออกแบบบ้านพักคนงาน ภายในพื้นที่ก่อสร้างโครงการ สําหรับโครงการที่ใช้ระบบการก่อสร้างแบบสําเร็จรูป (Prefabrication system)” เนื่องจากพบว่า ระบบการก่อสร้างนี้กําลังเป็นที่แพร่หลายและเพิ่มจํานวนสูงขึ้นในประเทศไทย อีก ทั้งจํานวนคนงานที่น้อยสามารถเอื้อให้การสร้างบ้านพักคนงานภายในพื้นที่ก่อสร้างโครงการเกิดขึ้นได้เป็นการ ช่วยลดต้นทุนค่าใช้จ่ายในการเช่าพื้นที่เพื่อสร้างบ้านพักคนงานที่อยู่ไกลออกไป ลดค่าใช้จ่ายและเวลาในการ เดินทาง รวมทั้งลดภาระความเสี่ยงในการดูแลคนงานลง วิทยานิพนธ์นี้จึงได้เลือกพื้นที่ก่อสร้างของโครงการ Unio H ติวานนท์มาเป็นพื้นที่ในการทดลองออกแบบทางสถาปัตยกรรมแนวคิด “สถาปัตยกรรมยืดหยุ่น” เป็นหัวใจสําคัญของการออกแบบสถาปัตยกรรมรูปแบบใหม่นี้ที่ สามารถตอบโจทย์กับชุดข้อมูลและปัญหาที่ซับซ้อนในหลายมิติอาทิเช่น ข้อกําหนดทางกฎหมายเรื่อง สถาปัตยกรรมชั่วคราว การตอบรับกับสภาพภูมิอากาศร้อนชื้นของไทย ความยืดหยุ่นในการเพิ่มและลดจํานวน ห้องพักได้ตามช่วงเวลาของการก่อสร้าง การปรับเปลี่ยนการใช้งานได้ในหลายประโยชน์ใช้สอย การติดตั้ง รื้อ ถอน ขนย้ายได้สะดวกและรวดเร็ว ราคาที่ไม่แพงเมื่อเทียบกับรูปแบบเดิม และความคงทนและคุ้มค่าของการใช้ งานในระยะยาว เป็นต้น “ยูนิตแบบพับและโครงสร้างระบบรางเลื่อน” ได้ถูกออกแบบขึ้นภายในพื้นที่ก่อสร้างบริเวณพื้นที่ระยะ ถอยร่น 6 เมตรโดยรอบของโครงการ ผลงานออกแบบนี้แบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก คือ ส่วนแรกเป็นโครงสร้าง ระบบรางเลื่อน ซึ่งนอกจากจะทําหน้าเป็นโครงสร้างที่ยึดยูนิตห้องพักเข้าด้วยกันแล้ว ยังทําหน้าที่เป็นเกราะ ป้องกันฝุ่นควัน เสียง และกันวัสดุอันตรายให้กับเพื่อนบ้างข้างเคียงด้วย นอกจากนี้ยังมีการติดตั้งระบบท่อน้ํา เพื่อฉีดพ่นละอองน้ําให้กับพื้นที่ก่อสร้างเพื่อลดฝุ่นควันในระหว่างวันอีกด้วย ส่วนที่ 2 คือ ยูนิตห้องพักด้านในซึ่ง ถูกออกแบบให้สามารถพับเก็บได้เพื่อประหยัดพื้นที่ในการเก็บและขนส่ง และเคลื่อนย้ายได้ด้วยระบบรางที่ ปรับล็อคได้ทําให้สามารถขยับตําแหน่งและเพิ่มลดจํานวนห้องพักได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว ยูนิตนี้สามารถ รองรับการใช้งานทั้งการพักอาศัย โรงอาหาร โรงครัว ห้องน้ําสําเร็จรูป โรงเรียนสําหรับลูกคนงาน สวนครัว และ พื้นที่พักผ่อนในชีวิตประจําวัน นอกเหนือจากการออกแบบรูปลักษณ์ทางกายภาพแล้ว ผู้ทําวิทยานิพนธ์ยังได้ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ คํานวณขนาดและระยะห่างของโครงสร้างเหล็ก เพื่อให้โครงสร้างมีความแข็งแรง ประหยัด และคุ้มทุนมากที่สุด รวมทั้ง ยังได้ทําการเปรียบเทียบและคัดเลือกวัสดุที่มีคุณสมบัติและราคาที่เหมาะสมในชิ้นส่วนต่างๆ เพื่อให้เกิด ภาวะน่าสบายในการอยู่อาศัย และท้ายที่สุด ได้ทําการเปรียบเทียบต้นทุนการผลิตของระบบการก่อสร้าง แบบเดิมซึ่งใช้ตู้คอนเทนเนอร์และระบบใหม่ที่ออกแบบนี้ว่าสามารถทําให้ลดค่าใช้จ่ายให้กับผู้ประกอบการไป ได้ถึงร้อยละ 50 ผลงานการออกแบบสถาปัตยกรรมชิ้นนี้เป็นทางเลือกใหม่ให้กับผู้ประกอบการรับเหมาก่อสร้างที่ให้ ความใส่ใจต่อสวัสดิภาพและสวัสดิการในการอยู่อาศัยของคนงานก่อสร้าง โดยมีฐานที่คิดที่ว่า หากคนงานมี คุณภาพชีวิตที่ดีย่อมจะมีประสิทธิภาพในการทํางานที่ดีเพิ่มขึ้นเป็นเท่าทวีคูณ วิทยานิพนธ์นี้ได้คิดค้น สิ่งประดิษฐ์ที่สามารถนําไปพัฒนาใช้ได้จริง โดยได้พิสูจน์แล้วว่ามีความคุ้มค่าต่อการลงทุนในระยะยาว อีกทั้งยัง ก่อให้เกิดผลดีต่อผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทั้งคนงานก่อสร้าง ผู้ประกอบการ และเพื่อนบ้านโดยรอบอีกด้วย หมายเหตุ ผลงานการออกแบบสถาปัตยกรรมในวิทยานิพนธ์นี้ได้รับความคุ้มครองด้านทรัพย์สินทางปัญญา จากกรมทรัพย์ทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์เป็นที่เรียบร้อยแล้ว This thesis begins with the interest in the lives of construction workers which its number has been increasing, in conjunction with population growth and city expansion. Consequently, numbers of high-rise condominiums could be observed along the railway lines. The data from field survey and literature reviews indicates that major problems for construction workers consist of social welfare and benefits negligence, poor quality of living with lots of limitations and also social insult as “low-class people” resulting in the negative impression on this group of people. These facts become passion for this thesis to “design architecture that helps uplifting construction workers’ quality of lives to the adequate standard of living”. Conditionally, the design must not create inconvenience and negative impacts to the construction process and neighbors’ wellbeing yet giving benefits to the developer’s business. Three large condominiums located in Bangkok and Metropolitan Area were selected as case studies (both in the city and fringe area, covering conventional and prefabrication systems). Three main issues were studied in each case, comprising 1) Systems and processes of large condominium construction, 2) Ways of living, requirements, numbers and social systems of both Thai and migrated construction workers and 3) Physical conditions and problems occurring in the existing workers’ shelters. The field observations and interviews of construction workers, camp boss, project manager, and engineers were conducted in particular projects. The analysis and synthesis of these data have set up the proposition and direction for this thesis. Such understanding defines the scope of this study which concentrates on “the design of construction workers’ living space in the prefabricated construction site”. Apart from the growth of prefabrication system in Thailand, small numbers of workers also make the proposal for workers’ living-units built-in the construction site possible. This proposal helps cutting down land-renting cost in further area, saving travel expenses and time, and also reducing risks from unobserved workers. This thesis therefore chose Unio H Tiwanon project as a platform for design operation. “Flexible architecture” becomes the core concept effectively solving complex data and problems of this invented architecture. The proposed solution considers law and regulations on temporary architecture, tropical climate responsive design, flexibility for increasing and decreasing numbers of living-unit during different period of construction, adaptation for various utilities, convenience for construction, deconstruction and mobility, investment cost comparing to former design, and also durability and worthiness in the long-term use, etc. “The folding-unit and sliding-rail structure” is designed to be built within the 6-metre setback area of construction site. The product is divided into 2 parts. The first part is a slidingrail structure which not only joins all folding-units together but also acting as a buffer preventing dust, noise and failing objects to the surroundings. The sprinklers and water-pipe system are installed to reduce dust pollution during the working hours. The second part is a folding-unit which is installed in the sliding-rail structure. This folding method saves enormous spaces for storage and transportation. Besides, the sliding-rail with lockable double-wheel enables the addition and reduction of units conveniently. This folding-unit could be adjusted for living area, canteen, kitchen, readymade toilet, school for workers’ kids, home garden, as well as relaxing space in everyday life. Apart from the physical design, this thesis also indicates the optimized size and span for steel structure via computer program whist still maintaining its firmness within the lowest budget. Moreover, a comparative study on material specification responding to tropical climate together with market price analysis was conducted as well as a cost estimation of former livingcontainer comparing with the new design. It is proved that the new invention could largely save the investment cost of worker’s houses for up to 50 percent. This newly-invented architecture is an alternative choice for developers who have concerns for workers’ welfares and benefits – the ground thinking is that if workers have good quality of livings, their working efficiency will be significantly improved. This thesis creates the architecture that not only practically used in the real life, but also worthwhile investing in the long-term as it could give benefits to all stakeholders including workers, developers and neighbor

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: กิจโชติ นันทนสิริวิกรม

Role: ประธานคณะกรรมการ

Created: 2560

Modified: 2567-05-21

Issued: 2567-05-21

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2560/krit-par-all.pdf

tha

DegreeName: สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต

Level: ปริญญาตรี

Descipline: สถาปัตยกรรมหลัก

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	krit-par-all.pdf	30.66 MB

ใช้เวลา

0.029885 วินาที